Naukratis (3)

mei 30, 2015
Grieks aardewerk uit Naukratis

Grieks aardewerk uit Naukratis (British Museum(

[Mijn collega en vriend Edwin de Vries werkte enige tijd op een opgraving in Naukratis, Egypte. Hij doet de komende dagen verslag. Het eerste deel was hier.]

In de afgelopen paar jaar heeft het British Museum veldwerk uitgevoerd in Naukratis. Het bredere onderzoeksproject wordt geleid door Alexandra Villing, die zich in Naukratis vooral stort op het rijke vondstmateriaal. De dagelijkse leiding in Naukratis is in handen van Ross Thomas. Met een klein team zijn wij druk bezig om de bestaande opvattingen en kennis over de site te nuanceren, of zelfs te veranderen. De verschillende plattegronden van de site worden gecontroleerd, bijvoorbeeld door het uitvoeren van veldverkenningen met een zgn. magnetometer, waarmee op een non-destructieve manier structuren in de bodem worden gekarteerd (door het meten van magnetische velden en de verschillen daarin). Maar er worden ook putten gegraven om de bestaande plattegronden te toetsen en beter te kalibreren. Ook wordt dit gedaan om de diepste, onverstoorde lagen aan te snijden, die weer belangrijke gegevens over de datering van de structuren kunnen opleveren.

Eén van de meeste duidelijke winsten van het project, dat al in gang was gezet door het werk van Coulston, is dat het materiaal dat Petrie en Hogarth hebben verzameld geen representatief beeld geven van het materiaal in Naukratis. Eerlijkheidshalve moeten we natuurlijk dan ook zeggen dat dit ook nooit de ambitie is geweest van die opgravers. Het beeld wordt steeds genuanceerder, en het zou wel eens kunnen dat het Griekse materiaal maar een minderheid is binnen het hele spectrum van het aanwezige materiaal. Zou het dan helemaal geen Griekse stad zijn, maar iets anders? Bijvoorbeeld een Egyptische stad waar buitenlandse handelaars, waaronder Grieken, welkom waren te wonen en werken (en meer nog om heffingen te betalen)?

Ook wordt er gezocht naar onderdelen van de stad die nog niet goed bekend zijn, waarbij de magnetometer in combinatie met grondboringen weer de frontlinie vormt. Hoewel we veel transportamforen hebben, en het wel duidelijk is dat het om een plek gaat waar veel handel wordt gedreven, hebben we nagenoeg geen kennis over de waterkant en de haven(s) van Naukratis. Mijn bijdrage aan de opgraving was het uitgraven van een kleine put aan de westkant van de site, waar de oever van de Nijl moet hebben gelegen. Het doel was daarbij om op een kade te stuitten.

Beeldje van Hathor of Afrodite (British Museum)

Beeldje van Hathor of Afrodite (British Museum)

We

hebben inderdaad een klein stuk van een waterkant bloot kunnen leggen, en weten nu dus waar we de oever moeten zoeken. In volgende seizoenen zullen we hier waarschijnlijk verder mee gaan om dit beeld te verfijnen en hopelijk de ontwikkelingen door de tijd in beeld te krijgen. Voordat we waterkant troffen hebben we eerst een grote hoeveelheid aardewerk dat niet door Petrie en Hogarth was meegenomen, zodat we een goede kans kregen om daar eens een inzicht in te krijgen. De kade en de naastgelegen grondlagen waren nog niet eerder aangeroerd, waardoor we een ook veel “vers” materiaal hebben kunnen bestuderen.

De eerste indruk is dat het voornamelijk om vondstmateriaal gaat uit de late vijfde en de vroege vierde eeuw v.Chr., een periode waarvan er überhaupt nog niet veel was gevonden in Naukratis. Er zaten ook een paar spannendere vondsten bij, zoals stukken bewerkt hout en enkele terracotta figurines. De laatste houden waarschijnlijk verband met rituelen die de vloed van de nijl zouden moeten bevorderen, waarvan er ook voorbeelden zijn in het BM. Al met al is het een groot succes geweest, hoewel de definitieve, officiële resultaten natuurlijk nog moeten volgen.

Voor nu dank voor uw aandacht en tot ziens!


Kwakgeschiedenis: de Titusboog

mei 29, 2015
De triomfboog van Titus (rechts), vele jaren geleden. Foto William P. Thayer.

De triomfboog van Titus (rechts), vele jaren geleden. Foto William P. Thayer.

Wie wel eens in Rome is geweest, herkent het plaatje hierboven: u kijkt naar de oostelijk bocht van het Circus Maximus. Deze is op het plaatje hieronder rechts is te zien. Op deze plaats, “waar het circus waar de heuvels Palatijn en Caelius raakt” (Tacitus), brak op 18 juli 64 een brand uit die grote delen van Rome in de as legde, waarna keizer Nero de schuld gaf aan de christenen. Weinig gebeurtenissen uit de Oudheid zijn beroemder, weinig plekken in Rome zijn beladener.

Maquette van het Circus Maximus (Kon. Musea voor Kunst en Geschiedenis; triomfboog van Titus rechts)

Maquette van het Circus Maximus (Kon. Musea voor Kunst en Geschiedenis; triomfboog van Titus rechts)

Lees de rest van dit artikel »


Naukratis (2)

mei 28, 2015
De opgraving van Naukratis

De opgraving van Naukratis

[Mijn collega en vriend Edwin de Vries werkte enige tijd op een opgraving in Naukratis, Egypte. Hij doet de komende dagen verslag. Het eerste deel was hier.]

Naukratis is ontdekt aan het einde van negentiende eeuw door niemand minder dan Flinders Petrie, één van de grondleggers van het archeologische opgraafbedrijf. Toen hij verkenningen in de Nijldelta uitvoerde, op zoek naar veelbelovende sites, stuitte hij bet het dorpje Kom Geif op een tell (een woonheuvel die voor een groot gedeelte bestaat uit gesmolten kleitichels), waar veel Grieks aardewerk te vinden was. Daarnaast gebruikte de lokale bevolking de tell als bron voor tichels, die zij hergebruikte als mest. Petrie maakte van de gelegenheid gebruik om aanvankelijk als een soort begeleidend archeoloog aan de slag te gaan, maar nam gaandeweg het initiatief tot opgraving. De vondst van een inscriptie met de naam van de stad erop maakte het makkelijk om de site vervolgens te identificeren.

Lees de rest van dit artikel »


Naukratis (1)

mei 27, 2015

Naukratis[Mijn collega en vriend Edwin de Vries werkte enige tijd op een opgraving in Naukratis, Egypte. Hij doet de komende dagen verslag.]

Onlangs heb ik drie weken deel mogen nemen aan een prachtig project van het British Museum, namelijk aan archeologische opgravingen in Naukratis, in Egypte. In dit blog, en nog twee volgende blogs, wil ik iets vertellen over de site en mijn ervaringen daar. Als de naam u niet meteen iets zegt, of als het wel vaagweg een belletje doet rinkelen, maar een geheugensteuntje welkom zou zijn, dan wil ik graag beginnen met een introductie.

Naukratis lag ooit aan de meest westelijke van de zeven armen van de Nijldelta, de Canopische tak. Het lag een aardig stuk landinwaarts, maar fungeerde als een belangrijke haven voor Egypte. Voor de periode van grofweg 600 tot 400 v.Chr. was het waarschijnlijk de haven van Egypte. Een voorganger dus van het beroemde Alexandrië.

Lees de rest van dit artikel »


Achaimenidenvaas

mei 26, 2015
Achaimenidenvaas (Museum Persepolis)

Achaimenidenvaas (Museum Persepolis)

Hartelijk dank, gastvrouw!
Gouden logeerdagen
bracht ik onlangs in uw
buitenhuis door.

Jammer alleen van die
Achaemenidenvaas,
maar er zijn heel goede
lijmsoorten, hoor!

Als u de versvorm als een ollekebolleke hebt geïdentificeerd, weet u ook wie de dichter is. Inderdaad, Drs. P. Daarover later nog een keer, nu even iets over de Achaemenidenvaas, die ik fotografeerde in het momenteel gesloten museum van de opgraving van Persepolis. Gebroken en wel – ik bedoel de vaas – en zo te zien gerepareerd met een heel goede lijmsoort.

Lees de rest van dit artikel »


Tweede Pinksterdag

mei 25, 2015

geslotenVandaag is het Tweede Pinksterdag en niemand begrijpt waarom het een vrije dag is. Ik ga het u ook niet uitleggen, want het is veel interessanter dat kardinaal Wim Eijk het ook allemaal wat overdreven vindt. De katholieke kerkleider trok afgelopen week de aandacht door op te merken dat het wat hem betreft geen vrije dag hoefde te zijn.

Hij kreeg meteen bijval van Karin van den Broeke, de voorzitster van de Protestantse Kerk in Nederland, die voorstelde er twee vrije dagen voor terug te geven, om ook de joodse en islamitische gelovigen een landelijke feestdag te gunnen. “Dan straal je uit: in Nederland kiezen we voor een inclusieve samenleving.” Voorspelbare reacties: de moslimorganisatie HumanIslam is buitengewoon blij, behoudende protestanten zijn buitengewoon tegen. Ik voor mij beschouw het als buitengewoon ondoordacht.

Lees de rest van dit artikel »


Zutphen, Pakistan

mei 24, 2015
Het slagveld aan de Jhelum

Het slagveld aan de Jhelum

Elf jaar geleden stond ik, rond deze tijd van het jaar, bij de brug over de rivier de Jhelum, niet ver van het Pakistaanse stadje met dezelfde naam. Het is de plaats waar Alexander de Grote de Indische radja Poros in een gruwelijke veldslag versloeg. We lieten de historische plek op ons inwerken en maakten de foto’s die we nodig hadden, om daarna te gaan lunchen in een restaurant bij de brug.

Ik herinner me dat de airconditioning ridicuul koud stond afgesteld en dat ik het er wat sfeerloos vond – niet zo levendig althans als in de chauffeursrestaurants waar we later zouden neerstrijken voor een lekkere vleesmaaltijd en het walgelijke bocht dat in Pakistan doorgaat voor thee.

Lees de rest van dit artikel »


Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 361 andere volgers