Tyrus, Vietnam

oktober 31, 2014
Naderend onweer

Naderend onweer

Ik zou u graag een foto laten zien van het strand bij Tyrus waar ooit Europa door Zeus werd geschaakt.  Dat gaat echter niet want het regent momenteel pijpenstelen en het ziet er niet naar uit dat het snel voorbij is. De foto is wat eerder op de dag gemaakt, toen de wind opstak (en ik lag te zwemm

Wat we wel kunnen zien: palmbomen in de regen. Het is eigenlijk net een scène uit een Vietnamfilm en inmiddels heeft “This is the end” zich in mijn hersenen vastgewurmd en hoor ik een voice over: “I wanted a mission, and for my sins, they gave me one”.

Bizar toch eigenlijk, dat je je eigen ervaringen zo vaak legt in de mal van Hollywood.


ISIS en Don Quichot

oktober 31, 2014
De vernuftige ridder uit La Mancha (Picasso)

De vernuftige ridder uit La Mancha (Picasso)

Eh, hoe zat het ook alweer met de ridder met het droevige gelaat? Mijn excuus eerst, want ik ga u twee alinea’s lang dingen vertellen die u al weet.

Don Quichot ziet bordelen aan voor kastelen en molens voor reuzen. Als hij mensen uit een benarde situatie bevrijdt, blijken het bandieten. Hij is echter eerlijk, hij is oprecht, hij is nobel. Hij is, met andere woorden, precies wat Cervantes zegt wat hij is: een edelman.

Hij is ook krankzinnig, maar zijn vrienden houden van hem. Eén van hem verkleedt zich als ridder en verslaat hem in een duel, waardoor de ongelukkige uiteindelijk thuis komt en daar de zorg krijgt die hij nodig heeft. Heel keurig, maar de man gaat dus mee in de wanen van Don Quichot. Idemdito Sancho Panza: hij gaat geloven in de betovering van Dulcinea, hoewel hij die zelf heeft verzonnen. Het motief dat Cervantes hiermee aansnijdt is hetzelfde als dat in Ettore Scola’s Enrico IV: wie is de echte gek, de man die niet weet wat de werkelijkheid is, of de man die willens en wetens meegaat in andermans waan? Een vergelijkbare vraag: wie is de echte edelman, de verarmde ridder met het zuivere hart of het rijke hertogelijk paar, dat zijn sadisme op een geesteszieke uitleeft?

Lees de rest van dit artikel »


Roadblock

oktober 31, 2014
Roadblock (niet in de Bekaavallei)

Roadblock (niet in de Bekaavallei)

Na ons bezoek aan Kamed el-Lawz reden we naar het zuiden. De Bekaavallei begint, naarmate je zuidelijker komt, te lijken op een ravijn. Je rijdt door dorpen met opvallend kostbare, nieuwe huizen, waarvan je je afvraagt hoe ze in vredesnaam betaald kunnen zijn, want de streek zelf heeft weinig te bieden waarmee je welvarend wordt.

We kwamen niet voor de huizen maar wilden iets verder naar het zuiden, waar het Kruisvaarderskasteel Beaufort staat. Het heeft dienst gedaan tot 2000, toen de Israëlische troepen het ontruimden. Misschien is het omdat het nog steeds militair terrein is, dat je het niet zomaar kunt bezoeken en bij het leger een vergunning moet vragen. We hadden gehoord dat we die konden bemachtigen in een stadje in de buurt en reden steeds verder naar het zuiden.

Lees de rest van dit artikel »


Egyptische buitenpost

oktober 31, 2014
Kanaänitisch beeldje uit Kamed el-Lawz

Kanaänitisch beeldje uit Kamed el-Lawz

Kamed el-Lawz is een van de bekendste opgravingen van Libanon. Het gaat om een in de Bekaavallei gelegen nederzetting uit de Late Bronstijd, ook aangeduid als Kumudi, waar heel veel en heel mooie Egyptische voorwerpen uit de grond zijn gekomen. Het veertiende-eeuwse beeldje hiernaast is gemaakt door een Kanaänitische kunstenaar, maar de Egyptische invloeden zijn onmiskenbaar. Het is te bekijken in het Nationale Museum in Beiroet.

Vermoedelijk was Kumudi de residentie van een door de farao gezonden gouverneur en was de nederzetting vergelijkbaar met Bet Shean in Galilea. Toetmozes III, Horemheb en Ramses II moeten hier zijn geweest. Het onderzochte terrein is overigens opvallend klein, wat suggereert dat dit een rijke site is waar bij vervolgopgravingen nog veel interessants gevonden kan worden. Het is wat verontrustend dat het niet is beveiligd, maar Libanon heeft zijn bewakingsdiensten elders nodig.

[Dit was de drieënzeventigste aflevering in mijn reeks museumstukken; een overzicht is hier.]


Abraham zien

oktober 30, 2014

OmslagZoals de vaste lezers van deze kleine blog weten, ben ik momenteel in Libanon. Ik werd gisteren namelijk vijftig en diende derhalve te beletten dat olijkerds een pop van een oude man voor mijn huis zouden neerzetten om ook de buurt te laten weten dat ik Abraham zie. Wég van huis dus, desnoods naar Beiroet, wat in elk geval het voordeel heeft dat er restaurants zijn die het beste combineren dat Arabische, Ottomaanse en Franse koks ooit hebben bedacht. Als je dan toch vijftig word, doe het dan op een plek waar je lekker kunt eten. En – niet onbelangrijk – waar aardige vrienden wonen.

Uiteraard presenteerde ik in de vorige alinea de redenen voor mijn vakantie in omgekeerde volgorde. Angst voor lolbroekerij was het minst belangrijk, lekker eten is iets belangrijker terwijl mijn vrienden even belangrijk zijn als de behoefte aan rust. Ik heb deze zomer het boek namelijk afgerond waar ik op deze plaats regelmatig heb geschreven, en ik kan u verzekeren: het schrijven van boeken is knap vermoeiend.

Lees de rest van dit artikel »


Gebroken arm

oktober 29, 2014
Vluchtelingen in Zahlé

Vluchtelingen in Zahle

Van het Libanese stadje Anjar naar het volgende stadje, Zahle, zal alles bij elkaar zo’n tien kilometer zijn. Wie de weg afrijdt, ziet overal de tentenkampen waar Syrische vluchtelingen worden opgevangen. Dat is sowieso geen vrolijke aanblik, maar het treft je zeker als je ziet dat een van die kampen grenst aan een vuilnisbelt. Het officiële vluchtelingenaantal bedraagt 1,8 miljoen. (Ter vergelijking: er wonen in Libanon vier miljoen Libanezen en officieel 400.000 Palestijnse vluchtelingen.)

De autoriteiten doen wat ze kunnen. Er zijn allerlei hulporganisaties actief, maar de problemen zijn groter dan menselijkerwijs valt te overzien. Over oplossen heb ik het dan nog niet. Ik weet dat Saoedi-Arabië eens tenten stuurde, die vervolgens slecht bestand bleken tegen de slagregens die hier in de winter kunnen vallen. Er wordt onderwijs gegeven aan de kinderen en er was een donatie van schoolboeken, maar de leerkrachten hadden er weinig aan omdat een deel van de kinderen ongeletterd was. U leest er hier meer over, een artikel dat ik u echt wil aanraden.

Lees de rest van dit artikel »


Antieke samenlevingen (3)

oktober 28, 2014

pollandsc[Ik ben een paar dagen naar Libanon en geef het woord aan mijn collega en vriend Josho Brouwers, die ingaat op de typering van antieke samenlevingen. Deel een is hier en deel twee is daar.]

Ikzelf vind het zoeken naar kenmerken van een bepaald concept futiel. Onder postmoderne archeologen, antropologen en oudhistorici is er sinds de jaren negentig veelvuldig kritiek gekomen op dit zoeken naar (pseudo-Weberiaanse) archetypen. Je kunt je namelijk afvragen of het inpassen in classificatiemodellen wel recht doet aan de historische situatie. Dit heeft ertoe geleid dat er vooral veel nadruk kwam op de unieke kenmerken van samenlevingen (binnen de archeologie was dit een reactie op de zogenaamde processuele archeologie waarbij het juist ging, heel kort gezegd, om de algemene kenmerken van samenlevingen uit het verleden).

In de meest extreme vorm wordt de kritiek gekenmerkt door een zeer groot cultuurrelativisme. Je hoeft echter niet het gebruik van modellen direct van de hand te doen. Belangrijk is dat je beseft waar de modellen vandaan komen en wat de theoretische basis is voor die modellen. In het geval de Griekse polis kun je teruggaan naar de bron: polis betekent in het Grieks simpelweg gemeenschap – een oude Griek zou niet snappen waarom wij het begrip specifiek ophangen aan het woord “stadstaat” (wat is immers een stad en wat verstaan we onder een staat?).

Lees de rest van dit artikel »


Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 260 andere volgers