Een niet-bestaand wereldwonder

Artists Impression of the Non-Existent Monument

Reconstructie van het niet-bestaande wereldwonder

Babylon gold (en geldt) als de culturele hoofdstad van het oude Nabije Oosten. Sommige monumenten zijn beroemd geworden, zoals de stadspoort die tegenwoordig staat in het Pergamonmuseum in Berlijn of de negentig meter hoge tempeltoren die was gewijd aan de oppergod Marduk: de ‘Toren van Babel’. Niet minder fameus zijn de Hangende Tuinen die koning Nebukadnessar (r. 605-562) zou hebben laten bouwen voor zijn koningin, een jonge vrouw uit het huidige Iran die terugverlangde naar de bergen van haar vaderland.

Deze tuinen worden genoemd door verschillende Griekse auteurs: de geograaf Strabon, de historicus Flavius Josephus, de redenaar Filon van Byzantion en Kleitarchos, die een biografie schreef van Alexander de Grote. Dat boek is verloren gegaan maar wordt geciteerd door de Siciliaanse historicus Diodoros en diens Romeinse collega Curtius Rufus. Bronnen genoeg dus. Het beeld dat we krijgen is dat van een tuinencomplex van anderhalve hectare groot, even hoog als de stadsmuren en rustend op zware fundamenten van natuursteen.

Het vervelende is dat al deze bronnen zijn geschreven in het Grieks en Latijn. De Hangende Tuinen worden niet genoemd op de tienduizenden Babylonische kleitabletten, zelfs niet in de lijst van bezienswaardigheden met de titel TINTIR is Babylon. De archeologie helpt ons ook al niet verder. De stad is aan het begin van de twintigste eeuw opgegraven, maar archeoloog Robert Koldewey (1855-1925) kon niet vaststellen waar de beroemde tuinen hadden gelegen. Uiteindelijk wees hij maar wat brokken natuursteen aan als de fundamenten van het wereldwonder, maar dit was een erkende verlegenheidsoplossing.

Onlangs is geopperd dat er sprake moet zijn van een misverstand en dat het wereldwonder in feite heeft gehangen in de Assyrische hoofdstad Nineve. Het kan waar zijn, want veel Griekse auteurs verwarden Assyrië en Babylonië. Een alternatieve verklaring is dat het zou gaan om het paleis van koning Nebukadnessar in Babylon, waar in elk geval tuinen zijn geweest – dus waarom geen daktuin?

Maar misschien zijn deze hypothesen wel helemaal niet nodig. Elke Amsterdammer die wel eens de weg is gevraagd naar de door Jacques Brel bezongen kroegen van de ‘Port d’Amsterdam’ weet dat toeristen, zelfs als ze een stad hebben bezocht, in staat zijn hun landgenoten totaal fictieve monumenten te beschrijven, en geloof te vinden voor die verzinsels. Kleitarchos, wiens betrouwbaarheid al in de Oudheid werd betwijfeld, kan de Hangende Tuinen heel goed hebben verzonnen en daarmee alle latere auteurs, om het wat ongelukkig uit te drukken, om de tuin hebben geleid.

[Oorspronkelijk in Spijkers op laag water; een iets serieuzere versie hier]

***

Voor het overige ben ik van mening dat het zinvol is een parlementair onderzoek in te stellen naar de uitvoering van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 294 andere volgers

%d bloggers op de volgende wijze: