2x Megiddo

maart 23, 2014
Toetmozes III (Kunsthistorisches Museum, Wenen)

Toetmoses III (Kunsthistorisches Museum, Wenen)

Het is een van de beroemdste verhalen uit de oude wereld. In 1457 v.Chr. – of 1448 of 1447, als de laatste berichten kloppen – besloot de pas aangetreden Egyptische koning Toetmoses III tot een veldtocht naar Kanaän, waar hij Megiddo wilde veroveren. Dat was een strategisch gelegen stad waarvandaan verschillende wegen leidden naar het noorden en oosten.

Er liepen ook verschillende wegen naartoe: er waren drie manieren om over het Karmelgebergte te trekken en Megiddo te benaderen. De gewone route was vanaf een punt voorbij het huidige Tel Aviv oostwaarts en dan, als men eenmaal over de bergen was, linksaf naar het noordwesten. Het alternatief voerde parallel langs de kust en passeerde de bergen bij Yokneam, waar het leger dan een scherpe bocht naar rechts zou moeten maken om naar het zuidoosten te gaan, richting Megiddo.

Lees de rest van dit artikel »


Goed nieuws uit Megiddo

augustus 3, 2012

Megiddo

Bingo! Ik blogde enkele dagen geleden enkele keren over de archeologie van Israël en wees op het enorme belang van de opgravingen die momenteel plaatsvinden in Megiddo. Daar kon, zo merkte ik op, namelijk het organische materiaal worden gevonden dat nodig is om vast te stellen waar de grens ligt tussen IJzer I en IJzer IIa.

Er zijn nogal wat antieke ruïnes in Israël die, aan de hand van aardewerk, worden gedateerd in het IJzer IIa. De “hoge datering” zou betekenen dat ze door koning Salomo kunnen zijn gebouwd en wil zeggen dat de auteur van 1 Koningen redelijk betrouwbare informatie had, een “lage datering” zou betekenen dat ze jonger zijn en houdt in dat het bijbelse verhaal achteraf is geconstrueerd. Het heeft er momenteel de schijn van dat we langzaam het maximalistische idee “het verhaal uit de Bijbel is betrouwbaar tenzij er archeologisch bewijs is voor het tegendeel” moeten inruilen voor het minimalisme: “het bijbelse verhaal kan niet als historisch betrouwbaar worden gelezen, tenzij het archeologisch wordt bevestigd”.

In mijn laatste stukje merkte ik op dat het feit dat de archeologen in Megiddo almaar beginnen over schatvondsten die ze hebben gedaan, sterk de indruk wekt dat ze niet vinden wat ze zoeken. Vandaag werd ik echter in het ongelijk gesteld. Israel Finkelstein maakte namelijk bekend dat er verbrande zaden zijn gevonden die naar het lab kunnen. Een datering is er niet, maar de heilige graal van de Israëlische archeologie is gevonden.

[bron]


Livius Nieuwsbrief / april

april 16, 2014

Dit is de honderdenvijfde aflevering van de Livius Nieuwsbrief, een maandelijks verschijnend mailtje voor mensen met belangstelling voor de antieke wereld. Het wordt uitgegeven door Livius.

De nieuwsbrief is gratis en u kunt hem doorsturen aan wie u maar wil; voor adreswijzigingen en afmeldingen volstaan uitsluitend mailtjes naar nieuwsbrief@livius.nl.

Zomaar eens een cursus uit het Liviusaanbod: de reis naar Bulgarije.

Jona Lendering (redactie)

Lees de rest van dit artikel »


Lawrence in Jordanië (3)

april 14, 2014
Het vertrek in Azraq waar Lawrence prins Faysal ontving.

Het vertrek in Azraq waar Lawrence prins Faysal ontving.

De Arabische inname van Akaba, waarover ik gisteren schreef, zal de Turken niet echt hebben verrast. Ze wisten dat de stad bedreigd was en hadden geprobeerd haar te versterken. De Britten, die de haven zelf hadden willen overnemen, hadden gemengde gevoelens over de Arabische verovering, maar begrepen dat het in hun belang was te verhinderen dat de stad weer in Ottomaanse handen viel. Enkele uren nadat kapitein Lawrence was komen melden dat de Arabieren de haven in handen hadden, was een bevoorradingsschip naar Akaba op weg.

Voorlopig waren de Britten ook degenen die er het meeste baat van hadden. De legers van de opstandelingen trokken nu van het Arabische Schiereiland naar het noorden en dekten de flank van het Britse leger, dat vanuit Gaza Palestina wilde veroveren. Dat generaal Allenby kort voor kerstmis 1917 Jeruzalem kon innemen, was voor een deel te danken aan de parallelle bewegingen van de Arabische legers, die via Akaba werden bevoorraad.

Lees de rest van dit artikel »


Zionistische archeologie

november 6, 2013

post-atheistHet berichtje was even onopvallend als curieus: de grafkamer van de Joodse koning Herodes, waarvan Israëlische archeologen vijf jaar geleden met veel bombarie de ontdekking aankondigden, bleek bij nader inzien geen graf te zijn. Het gebeurt niet vaak dat men in Israël een archeologische vergissing erkent.

Er is daar namelijk iets vreemds aan de hand met de archeologie. Neem de huidige opgraving in Khirbet Qeiyafa, een heuvelfort uit de Vroege IJzertijd dat uitziet over de Vallei van Elah: de plaats waar David zou hebben gestreden met Goliath. Ik schrijf ‘zou hebben gestreden’, want de heldendaad wordt in de Bijbel ook toegeschreven aan een zekere Elhanan (2 Samuël 21.19). Aangezien men in de Oudheid de neiging had bijzondere daden toe te schrijven aan beroemde mensen, is het aannemelijker dat Elhanan dan David de eigenlijke held geweest. Dat weet elke oudheidkundige, dus ook de opgravers van Khirbet Qeiyafa.

Lees de rest van dit artikel »


Livius Nieuwsbrief / November

november 3, 2013

LIVIUS NIEUWSBRIEF (November 2013)

Dit is de negenennegentigste aflevering van de Livius Nieuwsbrief, een maandelijks verschijnend mailtje voor mensen met belangstelling voor de antieke wereld. Het wordt uitgegeven door Livius.

De nieuwsbrief is gratis en u kunt hem doorsturen aan wie u maar wil; voor adreswijzigingen en afmeldingen volstaan uitsluitend mailtjes naar nieuwsbrief@livius.nl.

Zomaar eens een cursus uit het Liviusaanbod: de reis naar Petra (en de rest van Jordanië).

Jona Lendering (redactie)

======================================

NIEUW OP DE LIVIUS-WEBSITE

Weinig op de Livius-site, die wacht op een restyling, maar uw redacteur heeft in augustus/september een dag-bij-dag-verslag geschreven van Xerxes’ veldtocht naar Griekenland. Het overzicht, dat in de vorige nieuwsbrief zo opvallend niet was voorzien van een link, is daar. Plus: twee recente publicaties over Julianus de Afvallige.

In de reeks museumstukken: Babylonische astronomie, de Augustus van Primaporta en Germaans aardewerk.

Lees de rest van dit artikel »


Livius Nieuwsbrief / September

september 2, 2013

Dit is de zevenennegentigste aflevering van de Livius Nieuwsbrief, een maandelijks verschijnend mailtje voor mensen met belangstelling voor de antieke wereld. Het wordt uitgegeven door Livius.

De nieuwsbrief is gratis en u kunt hem doorsturen aan wie u maar wil; voor adreswijzigingen en afmeldingen volstaan uitsluitend mailtjes naar nieuwsbrief@livius.nl.

Jona Lendering (redactie)

======================================

NIEUWE LIVIUS-WEBSITE

De twee Livius-websites zijn gemaakt in klassieke html, wat langzamerhand toch wel wat onpraktisch begon te worden. Inmiddels is de website van de school, Livius.nl, dan toch gerenoveerd. Neem er eens een kijkje, want het is mooi geworden.

Op de andere website, Livius.org, zijn twee pagina’s gekomen over Romeins Toulouse.

=================================

HUISHOUDELIJKE MEDEDELING

De Livius Nieuwsbrief bestaat deze maand acht jaar. We hebben inmiddels 4078 abonnees, die we nooit zullen lastigvallen met abonnementsgelden of advertenties. Maar eens in het jaar bedelen we – en dat is vandaag.

Uw redacteur is per maand ongeveer twee, drie dagdelen bezig met de Nieuwsbrief: uren waarin hij niet kan werken voor de Livius-vennootschap en in feite leeft op andermans kosten. De vennoten doen daar niet moeilijk over, maar als u hun geste wil beantwoorden en in hun kosten wil delen, overweeg dan een bijdrage te storten op bankrekening 67.07.91.121 t.n.v. Livius, o.v.v. “nieuwsbrief”. Uw steun is beslist niet verplicht, maar wordt beslist wel gewaardeerd.

========================================

EGYPTE

In Egypte liep het gierend uit de hand. Het Malawi-museum in Minya werd geplunderd, waarbij mummies in brand werden gestoken. Een overzicht van de rest van de schade is hier en een overzicht van aanvallen op Koptisch erfgoed is daar. Enkele musea zijn gesloten en egyptologen vragen het buitenland zich er niet mee te bemoeien. En hier en daar is nog het deprimerende een & ander.

Volgens Herodotos stuurde de Perzische koning Kambyses, die net Egypte had veroverd, in 524 v.Chr. een leger de westelijke woestijn in om de oases daar te veroveren. Het zou door een zandstorm zijn verzwolgen. Sindsdien is gezocht naar dat “verdwenen leger”, maar vrijwel iedereen die erover heeft geschreven, neemt Herodotos’ verslag goedgelovig voor waar aan. Een intelligent artikel stelt de goede vraag: of er wel stofstormen zijn die complete legers kunnen vernietigen.

Wat moet je eten om een piramide te bouwen?

En verder: kijk nog eens wat u op zolder hebt liggen.

======================================

HET OUDE NABIJE OOSTEN

De stand van zaken in Syrië, nogmaals, nogmaals, nogmaals en het portret van een smokkelaar.

In Amman is het nieuwe archeologische museum van Jordanië geopend.

En verder: Aslantepe (= Melitene) en Sidon.

======================================

DE OUDE GRIEKEN (en wijde omgeving)

Herbouw van een Grieks schip door de moderne bewoners van het antieke Faselis – met vermoedelijk een foutje in de capaciteit.

Een vondst van een tekst in Lineair-A, zoals nu in Zominthos, is altijd belangrijk. Er is betrekkelijk weinig van dit materiaal bekend maar er zijn voorstellen gedaan voor de ontcijfering. Door de geringe omvang van het corpus kunnen we niet weten of die voorstellen correct zijn, maar áls zo’n voorstel klopt, zouden we het nieuw tablet meteen moeten kunnen lezen. We zullen snel meer horen.

En verder: Myceense vondsten bij Bodrum (Halikarnassos), Starosel, scheepswrakken in de Egeïsche Zee, Sliven, vandalisme in Kyrene, Antiochië in Pisidië en Laodicea.

======================================

ROME EN ZIJN RIJK

Dit kan heel leuk worden: de vondst van een archaïsche tempel in het centrum van Rome. Ruwweg even oud en even leuk: een enorm complex in Gabii. Let niet op de hype, het is ook zonder aandachttrekkerij iets om blij van te worden.

Gereconstrueerde muziek uit het oude Rome, Romeinse glastechnologie en de verspreiding van glazen kralen als middel om handelsroutes te reconstrueren.

Een beetje vaag artikel over de ontdekking van een (amfi?)theater lijkt betrekking te hebben op Issos. Als het werkelijk iets is van de afmetingen in Efese, is dit een majeure vondst.

Een amfitheater bij Genzano? Dat moet dan van Commodus zijn geweest. Als u de redenatiefout niet herkent, bent u geslaagd voor het tentamen “archeoloog in Italië”.

En verder: Aquincum (=Boedapest), ‘Ayn Gharandal, de rivier de Rubico, Tivoli en Tyrus.

======================================

BENOORDEN DE ALPEN

Op de Harzhorn – u weet wel, dat Romeinse slagveld, diep in Germanië – is een pantserhemd gevonden.

Het maandelijkse lijstje uit Groot-Brittannië: Conwy Valley, Gloscat, Maryport maar weer eens,  Vindolanda, plus: pre-middeleeuwsekolonisatie van de Fær Øer (vergelijk).

======================================

ISRAËL, JODENDOM EN CHRISTENDOM

De paradoxen van de handel in vervalste eenheden zijn altijd heerlijk. Een paar jaar geleden kwam een tekst uit de tijd van de Eerste Tempel op de markt, waarvan al snel werd vastgesteld dat ze onecht was. De vervalser werd gearresteerd en berecht. Het voorwerp is dus niet echt – dus waarom legt Israël er beslag op?

Degene die de vervalsing aantoonde was Yuval Goren. Niet voor het eerst probeert het tijdschrift Biblical Archaeological Review deze Israëlische archeoloog, die bewees dat ook andere door BAR als echt beschouwde voorwerpen vervalsingen waren, in diskrediet te brengen.

Dat was lachen natuurlijk, het TV-interview dat Fox had met Reza Aslan, die auteur van een boek over de historische Jezus. Probleem één is dat het boek niet deugt en probleem twee is dat een echte geleerde, geconfronteerd met een vraag waaruit bezorgdheid spreekt, geen autoriteit claimt maar de methode uitlegt. Simcha Jacobovici, die doorgaans figureert in onze rubriek “dwaasheid”, doet ook een duit in het zakje – en voor het eerst is uw redacteur het met hem eens.

Lawrence Schiffmann legt uit wat de studie van Dode Zee-rollen inhoudt.

Sprekend over de Rollen: Groningen heeft een beroemd instituut voor de bestudering van die oude teksten. Momenteel start men een project om een computersysteem de handschriften van de individuele klerken te laten herkennen. Om het te financieren, is een crowdfundingproject gestart – en daarover leest u hier meer.

Waarom de “stallen van Salomo” in Megiddo niet zijn gebouwd door Salomo (maar wie geloofde dat nog?).

En verder: Anthedon (niet de objectiefste bron), Ashdod, kaneel in Dor, Jeruzalem (1, 2, 3) en Tel Rechesh.

======================================

OVERIG

Hoe pijl en boog de wereldgeschiedenis een andere loop gaven.

Het is vaker gedaan maar blijft een interessant thema: posttraumatische stressstoornissen in de zo soldateske oude wereld.

Een teken des tijds: toeristen willen meer informatie. Een derde van de mensen is hoogopgeleid en wil serieus worden geïnformeerd. De meeste universiteiten en nogal wat musea zijn de laatste vijftien jaar niet met de ontwikkelingen meegegroeid.

En verder: Göbekli Tepe (te nemen met een korreltje zout), Byzantijnse schepen in Istanbul, een Sarmatisch graf in zuidelijk Rusland, leuk artikel over computerspel Total War: Rome II – over het verschil tussen “echt” en “authentiek”.

======================================

BOEKEN

De boekenrubriek in de Livius Nieuwsbrief wordt verzorgd door Lujzika Adema van Kooten van de Amsterdamse Athenaeumboekhandel.

Marietje d’Hane-Scheltema presenteerde onlangs bij Athenaeum haar nieuwste boek. Ditmaal geen vertaling in navolging van haar Metamorphosen, Aeneïs, Oresteia of Satiren, maar een boek óver een van haar auteurs: Ovidius. Leidraad in het boek is dat Ovidius volgens d’Hane-Scheltema Alles altijd anders doet, geïntegreerd door de eeuwige verandering in de natuur. Gelardeerd met citaten in zowel Latijn als Nederlands is het een mooi en ook persoonlijk verhaal over de Romeinse auteur wiens vertaling d’Hane-Scheltema de meeste roem bezorgde.

Gregory Nagy, professor Grieks aan Harvard, geeft in The Ancient Greek Hero in 24 Hours in boekvorm college over het Griekse concept ‘Held’ op basis van vaasafbeeldingen en teksten van Homerus, Aeschylus, Sophocles, Euripides, Sappho, Pindarus, Plato en anderen. De 24 afleveringen of ‘college-uren’ in het boek zijn gebaseerd op het vak dat Nagy al vanaf de jaren zeventig aan Harvard doceert.

In Greeks and Barbarians legt Kostas Vlassopoulos de onderlinge sociale, economische, politieke èn culturele interacties tussen Grieken en niet-Grieken bloot. Handelsnetwerken, kolonisering, globalisering en machtsverhoudingen worden uitgebreid behandeld in dit ambitieuze onderzoek.

Het levensverhaal van Zenobia van Palmyra, de Syrische koningin die in de derde eeuw een opstand tegen de Romeinen leidde, spreekt zo tot de verbeelding, dat het moeilijk is mythe en werkelijkheid van elkaar te scheiden. Desalniettemin waagt archeoloog Yasmine Zahran zich in Zenobia: Between Reality and Legend aan een accurate geschiedenis van deze vrouw.

De oudheid levert meer vrouwen die tot de verbeelding spreken. In Pythagorean Women: Their History and their Writings doet Sarah B. Pomery onderzoek naar de vrouwen in de cultus van Pythagoras, die nauwlettend de omgangsvormen en leefregels voor familie- en seksleven bepaalde teneinde een perfecte harmonie in het huishouden te creëren. Het boek bevat veel (vertaalde) teksten van en over deze vrouwen, plus foto’s van archeologische vondsten en opgravingslocaties.

======================================

DWAASHEID

Dit is toch wel gênant: als het ei van Columbus presenteren dat vrouwen! vroeger! wél! een! belangrijke! rol! speelden! in! de! kerk! Er is echter niemand die ontkent dat er diaconessen en vrouwelijke bisschoppen zijn geweest, er is niemand die tegenspreekt dat Paulus een vrouwelijke apostel Junia vermeldt. Kortom, er is niets nieuws te melden, maar als je eenmaal claimt dat vrouwen op een bepaalde manier vergeten zijn, verliest elke journalist ineens alle kritische zin.

Juist ja. Uw redacteur geeft er maar geen commentaar meer op.

En nee, zonder een spa in de grond te steken weten we al dat het graf van Alexander de Grote niet in Amfipolis zal worden gevonden.

======================================

EN TOT SLOT

Het heeft helemaal niets met de Oudheid te maken maar is wel verrotte interessant: de graven van VOC-mensen in Isfahan.

======================================

Oude nieuwsbrieven zijn te raadplegen via de website van het Rijksmuseum van Oudheden (2009, 2010, 2011, 2012, 2013) en bij Aantekeningen bij de Bijbel.


Fenicisch koningsgraf

juli 31, 2013
Het graf van Ahirom van Byblos (Nationaal Museum, Beiroet)

Het graf van Ahirom van Byblos (Nationaal Museum, Beiroet)

De sarcofaag hierboven werd in 1923 ontdekt in een van de Fenicische koningsgraven in de Libanese havenstad Byblos. Het is nu te zien in het Nationaal Museum in Beiroet, maar wie dat te ver vindt, kan een mooie replica zien in de Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis in Brussel.

De sarcofaag is uit één steen gehouwen en versierd met leeuwenkoppen op de onderste hoeken en de deksel. Aan de korte kanten staan klaagvrouwen. We zien de overledene zitten op een prachtige troon: het is de koning van Byblos, die een defilé van onderdanen ontvangt, dat beide lange zijkanten beslaat. De armsteunen van zijn zetel hebben de vorm van een gevleugelde sfinx, een motief dat we ook kennen uit Megiddo.

De koning op zijn troon

De koning op zijn troon

Dit museumstuk is vooral zo bijzonder doordat er een inscriptie op staat, de oudst-bekende tekst is in het Fenicische alfabet. Op de deksel staat (vertaling: Edward Lipiński):

Sarcofaag die Itto-Ba’al, zoon van Ahirom, koning van Byblos, voor zijn vader heeft gemaakt toen hij hem in het eeuwig huis heeft weggezet.

Ahirom moet hebben geleefd in de tiende eeuw v.Chr. Hij was een tijdgenoot van koning David en zijn zoon Salomo en van koning Hiram van Tyrus. Het heeft er de schijn van dat Ahirom een usurpator was, want de naam van zijn vader was blijkbaar niet vermeldenswaard – dus geen koning. Ahiroms zoon Itto-Ba’al lijkt te zijn afgezet, want zijn graf is niet bekend. Het waren onrustige tijden, zoveel is duidelijk.

Op de deksel staat een vloekformule.

Zou een koning onder de koningen of een voogd onder de voogden of de bevelhebber van een leger tegen Byblos oprukken en deze sarcofaag onthullen, moge de scepter van zijn heerschappij ontrukt worden, moge de troon van zijn koningschap omgeworpen worden en moge de vrede uit Byblos wegvliegen. En wat hem betreft, moge zijn inschrift met de scherpte van het zwaard uitgeveegd worden.

[Dit was de dertigste aflevering in mijn reeks museumstukken; een overzicht is hier.]


De archeologische nieuwsmachine

juli 18, 2013

Uitzicht over de plaats waar het Zesde Legioen Ferrata zijn basis had.

Toen keizer Augustus stierf, had het Romeinse Rijk vijfentwintig legioenen. Dat aantal zou nog wat groeien: dertig ten tijde van Trajanus, drieeëndertig ten tijde van Septimius Severus, en daarna nog meer, zij het dat deze eenheden steeds kleiner werden. Over het algemeen bleven legioenen op dezelfde plaats: in Bonn en Xanten lagen eeuwenlang het Eerste Minervia en het Dertigste Ulpia Victrix. Legioenbases zijn daardoor zeldzaam, maar ze documenteren eeuwen geschiedenis.

Daarom was het groot nieuws toen de Israëlische Archeologische Dienst onlangs bekend maakte de basis van het Zesde Legioen Ferrata te hebben gevonden, niet ver van Megiddo. Een leuke vondst, die het zoveelste hoofdstuk toevoegt aan de toch al interessante militaire geschiedenis van de plaats: Megiddo speelde een rol in de campagnes van Toetmozes III, de koningen van Israël bouwden er een garnizoenstad, koning Josia ontmoette hier farao Necho, en in de recentere geschiedenis is hier gevochten door Napoleon en generaal Allenby. En nu is er dus ook bewijs dat de Romeinen hier een legerbasis hadden.

Leuk, maar het probleem is: dit was allang bekend. Hier is een rapport uit 2006. Ik ben er in 2011 langs gereden en baalde ervan dat ik geen tijd had iets dichterbij te komen, wat overigens ook als ik meer tijd had gehad lastig zou zijn geweest, omdat een deel van het terrein momenteel is overbouwd met een gevangenis. Maar goed, hier ziet u het terrein, vanaf de heuvel Megiddo, met de gevangenis in de achtergrond. O, ik vergat nog te zeggen dat de plek de afgelopen achttien eeuwen Legioen heeft geheten, was verbasterde tot Lejjun.

Kortom, er is geen enkel nieuws, maar het is toch in allerlei kranten terecht gekomen. Dat kan ik de journalisten eigenlijk nog wel vergeven, want ze werken met deadlines en letterenfaculteiten hebben doorgaans geen afdeling wetenschapscommunicatie waar informatie kan worden geverifieerd. Het is dus vrij makkelijk om nieuws als nieuws te verkopen en in de krant te krijgen, zeker als je de signaalwoorden kent waarop journalisten reageren. Ik raad u aan dit artikel even te lezen als u de ambitie heeft de pers te manipuleren.

Ik had het bovenstaande al geschreven toen dit bericht vanmiddag binnenkwam: een van de paleizen van koning David is opgegraven. Lulkoek. Er is een groot gebouw gevonden uit ruwweg de juiste tijd, maar dat is ongeveer alles wat er is. Ik ben ook niet de eerste die kwaad is om deze desinformatie, kijk maar hier.

Punt één. Dit zijn dus geen academische voorlichters die op hol zijn geslagen. Evenmin zijn het journalisten die zich vergissen. Deze aankondigingen komen van de opgravers. De desinformatie wordt welbewust door de wetenschappers zélf verspreid. Archeologen weten dat je nooit een persbericht maar één keer naar buiten moet brengen als je ook twee keer naar geld kunt vissen.

Punt twee. De gevolgen zijn langzamerhand te merken: het draagvlak voor de archeologie begint af te nemen. Mensen geloven de claims van archeologen niet langer en accepteren niet meer dat er enorme bedragen worden uitgegeven aan wetenschappelijk onderzoek. Uit de Vlaamse stad Lier komt het inmiddels beruchte verhaal dat een miljoen werd uitgegeven aan een opgraving die in feite niets opleverde. De bekende Belgische politicus Louis Tobback heeft de archeologie min of meer de oorlog verklaard.

En in eigen land: ik heb ooit iemand gesproken die woonde boven een archeologische vindplaats en daardoor zijn huis, waar ooit op kosten van de eigenaar onderzoek zal worden gedaan, niet kan verkopen. Nu had hij geen haast met verhuizen, en had hij nog een oliekachel staan waarmee hij van tijd tot tijd wat olie door de fundamenten liet lekken om er zeker van te zijn dat de archeologen niets van waarde zouden kunnen vinden. Ik waag te betwijfelen of deze methode werkt, maar het zegt veel, heel erg veel, over het afnemend draagvlak.


Musea

mei 10, 2013

Op deze pagina verzamel ik verwijzingen naar mijn reeks “museumstukken”. Ze staan gepresenteerd in de volgorde waarin deze objecten zijn vervaardigd, de oudste onderaan en de jongste bovenaan.

  1. Nasotheek (Kopenhagen)
  2. Ikoon (Parijs; middeleeuwen)
  3. Vikingmunt (Stockholm; middeleeuwen)
  4. Byzantijns mozaïek (Beitedin; zesde eeuw n.Chr.)
  5. Het gebeente van Sint-Nikolaas (Antalya; vierde eeuw n.Chr.)
  6. Heidens graf uit christelijk Egypte (New York; vierde eeuw n.Chr.)
  7. Grafsteen van een standaarddrager (Apamea; derde eeuw n. Chr.)
  8. Ploegende dromedaris (Bani Walid; derde eeuw n.Chr.)
  9. Germaans aardewerk (Kontich; eerste helft derde eeuw n.Chr.)
  10. Het Neumagense wijnschip (Trier; 220 n.Chr.)
  11. Nehalennia-altaar (Leiden; eerste kwart derde eeuw n.Chr.)
  12. Het Zigeunermeisje (Gazi Antep; ca. 200 n.Chr.
  13. Hondengraf (Antalya; tweede of derde eeuw n.Chr.)
  14. Buste van Commodus (Rome, ca.190 n.Chr.)
  15. Buste van Marcus Aurelius (Avenches, ca.175 n.Chr.)
  16. Sarcofaag (Brescia; tweede eeuw n.Chr.)
  17. Grafstenen (Kayseri; tweede eeuw n.Chr.?)
  18. Mithrasreliëf (Bonn; eerste helft tweede eeuw n.Chr.)
  19. Zilveren schijf (Nijmegen; 69 n.Chr.)
  20. Grafdeuren (Umm Qais; eerste eeuw n.Chr.)
  21. De Sabijnse Maagdenroof (Bratislava; eerste eeuw n.Chr.?)
  22. Augustus van Primaporta (Rome; begin van onze jaartelling)
  23. Athena (Lahore; begin van onze jaartelling)
  24. Romeinse munt (Haltern; begin van onze jaartelling)
  25. Zilveren schijf (Mainz; 15 v.Chr.)
  26. Lijkmasker van Caesar (Palermo; 44 v.Chr.)
  27. Dode Zee-rolfragment (Amman; begin eerste eeuw v.Chr.)
  28. Slingerkogel (Woerden; ca. 133 v.Chr.?)
  29. Het portret van Polybios (Rome; ca. 135 v.Chr.)
  30. Drinkhoorn uit Nisa (New York; tweede eeuw v.Chr.)
  31. Imperator-inscriptie (Parijs; ca.190 v.Chr.)
  32. Munt van Castor en Pollux (Wenen; 211 v.Chr.)
  33. Munt van Alexander de Grote (Londen; ca. 326 v.Chr.)
  34. Alexander de Grote (Parijs; ca. 330 v.Chr.)
  35. Pothos (Napels; ca. 350 v.Chr.)
  36. Astronomisch kleitablet (Londen, 465 v.Chr.)
  37. Eurymedon-vaas (Hamburg, 468 v.Chr.)
  38. Perzische rolzegel (New York; c. 480 v.Chr.)
  39. Penelope (Teheran; eerste kwart vijfde eeuw v.Chr.)
  40. Melqart (Kopenhagen; eerste kwart vijfde eeuw v.Chr.)
  41. De Tirannendoders (Napels; ca. 510 v.Chr.)
  42. Grieks leeuwtje (München; ca. 540 v.Chr.)
  43. De sarcofaag van Wahibra-Emakhet (Leiden; ca.600 v.Chr.)
  44. Keltisch paardengraf (Worms; zevende/zesde eeuw v.Chr.)
  45. Substituutkoning (Londen; ca. 675 v.Chr.)
  46. Moedergodin (Gordium; achtste/zevende eeuw v.Chr.)
  47. Assyrisch grensverdrag (Antiochië; ca. 800 v.Chr.)
  48. Lamassu (Deir ez-Zor; 870-840  v.Chr.)
  49. Graf van Ahirom (Beiroet; tiende eeuw v.Chr.)
  50. Kadesh-verdrag (Istanbul; 1259 v.Chr.)
  51. Sfinxen (Boğazkale; dertiende eeuw v.Chr.)
  52. Brief (Deir ez-Zor; c.1350 v.Chr.)
  53. Portret van Toetmoses III (Wenen; vijftiende eeuw v.Chr.)
  54. Mummiekisten (derde kwart tweede millennium v.Chr.)
  55. Gilgameš en Enkidu (achttiende-zeventiende eeuw v.Chr.)
  56. Kanesh-tablet (Ankara; negentiende eeuw v.Chr.)
  57. Kat met kuikens (Vaticaanse musea; drieëntwintigste eeuw v.Chr.)
  58. Kleitablet met Scheppingsmythe (Parijs; derde kwart derde millennium)
  59. Naqada II-vaas (Berlijn; derde kwart vierde millennium v.Chr.)
  60. Standbeeld van een man (Sanli Urfa; achtste millennium v.Chr.)

Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 254 andere volgers