Artaxerxes III

september 20, 2014
Artaxerxes III Ochos

Artaxerxes III Ochos

De Perzische koning Darius II en koningin Parysatis hadden twee zonen: de oudste heette Artaxerxes en de jongste Cyrus. De eerste volgde zijn vader in 404 v.Chr. op en de tweede kwam in opstand. Hij verzamelde een leger – de Griekse auteur Xenofon was een van de huurlingen – en rukte op naar Babylonië, waar Artaxerxes de rebel met een grote strijdmacht opwachtte en versloeg.

Terwijl deze burgeroorlog woedde, kwamen de Egyptische onderdanen van het Perzische Rijk in de opstand en hoewel Artaxerxes, toen hij eenmaal was verzekerd van de macht, herhaaldelijk probeerde het rijke land langs de Nijl te heroveren, had hij weinig succes. Pas vele jaren later, toen zijn zoon en naamgenoot Artaxerxes Ochos het probeerde, werd Egypte weer ingelijfd. Een Egyptische kunstenaar vervaardigde het portret van de Perzische koning.

Lees de rest van dit artikel »


Johannes de Doper

september 16, 2014

speculatorSozopol ligt in het oosten van Bulgarije, aan de Zwarte Zee, in een zó toeristische streek dat de vraag zich onontkoombaar opdringt wat Gerd Leers in vredesnaam heeft bewogen om uitgerekend hier een villa te kopen. Er zijn enkele mooie stadjes, maar verder bestaat de kuststrook uit een eindeloze reeks hotels. “In de communistische tijd stonden er hier vijftig,” hoorde ik ergens vertellen, “en daarna kapten ze het groen en toen was er ruimte voor honderdvijftig.”

Het voordeel van het massatoerisme is dat er geld is om monumenten prachtig op te knappen, enkele mooie musea te bouwen en archeologisch onderzoek te doen. Zo ook op het eilandje ten noorden van de stad, waar in 2011 opgravingen plaatsvonden in het klooster van Sveti Ivan, ofwel Sint-Jan, ofwel Johannes de Doper. Daarbij werden mensenbotten gevonden waarvan men onmiddellijk beweerde dat die waren van de boetgezant.

Lees de rest van dit artikel »


Karanovo

september 14, 2014
Het paardengraf met wagen

Het paardengraf met wagen

Ik reis nog steeds door Bulgarije: na de noordelijke vlakte, de Beneden-Donau-limes en de kuststrook, zijn we inmiddels ten zuiden van de Balkan gereisd naar Plovdiv. Onderweg passeerden we Karanovo, een van de interessantste opgravingen in het land.

Het verhaal begint in 2008, toen grafrovers werden betrapt bij een van de duizenden grafheuvels in Bulgarije. Een team archeologen uit het nabijgelegen Nova Zagora nam de schade op en ontdekten een wagen met twee paarden. Even verderop lag een hond.

Lees de rest van dit artikel »


Broodje aap

september 12, 2014
Een aap die deeg kneedt (Archeologisch Museum, Sozopol)

Een aap die deeg kneedt (Archeologisch Museum, Sozopol)

In de hellenistische periode werden allerlei kleine terracotta’s gemaakt, soms werkelijk heel verfijnd. Het meest opvallend zijn de vrouwenfiguren die bekendstaan als “Tanagra-aardewerk” en in talloze musea zijn te zien. Men had in die tijd echter ook aandacht voor het ongewone, zoals mismaakte mensen of dieren in mensenrollen.

Hierboven ziet u een aap die brood aan het maken is. Het beeldje is gevonden op een grafveld van de Griekse stad Apollonia, dat dateert uit de vierde en derde eeuw v.Chr., en het is te zien in het Archeologisch Museum van Sozopol in Bulgarije.

[Dit was de drieënzestigste aflevering in mijn reeks museumstukken; een overzicht is hier.]


Naar Roemenië

september 9, 2014
Adamclisi (Wiki)

Adamclisi (Wiki)

In 97/98 bezocht de pas keizer geworden Trajanus de Lage Landen. We weten dat hij bevel gaf de limes-weg te vernieuwen: dit is dendrochronologisch vastgesteld. Wellicht heeft hij de Rijn tot aan de monding afgereisd: geen enkele antieke heerser kon de verleiding weerstaan de Oceanus te bekijken, de zee die Europa, Afrika en Azië aan de buitenzijde omringde en die zo anders was dan de Middellandse Zee.

Drieënhalf jaar later stond dezelfde keizer helemaal aan het andere uiteinde van de Rijn-Donau-limes. In 101 was hij Dacië binnengevallen, het huidige Roemenië, waar allerlei metaalmijnen een aantrekkelijke buit leken te vormen. Na een reeks plundertochten, die de plaatselijke koning Decebalus niet konden verleiden tot een open veldslag, trok Trajanus zijn leger terug naar de Donau. Dat bood Decebalus een gelegenheid bondgenoten te zoeken. Met de ruiters van de Roxolani en Bastarnae staken de Daciërs onverwacht de Donau over.

Lees de rest van dit artikel »


De Beneden-Donau-limes

september 8, 2014
Novae

Novae

“Limes” is de moderne naam voor de grens van het Romeinse Rijk. Voor zover die liep langs de Beneden-Rijn of langs de Eufraat, kende ik die al, en ook in Arabië en in de Libische Sahara ben ik wel eens wezen neuzen, maar het stuk door het Zwarte Woud en langs de Donau kende ik nog niet. Twee jaar geleden ben ik dat deel dus gaan verkennen: we reisden eerst naar Stuttgart en zakten vervolgens de Donau af langs Wenen, Carnuntum, Aquincum (Boedapest), Sirmium, Singidunum (Belgrado) tot aan Viminacium. Dat kostte twee weken, en dus stelden we het laatste deel uit.

Nu ben ik in Bulgarije, waarmee ik de Donaureis afrond. Zaterdag bezochten we Nicopolis ad Istrum en Novae (Svishtov): het eerste een grote burgerlijke nederzetting, het tweede een legioenbasis. Het gaat hier om een gebied dat ooit werd bewoond door de Thracische Geten maar door de Romeinen Beneden-Moesia werd genoemd, een naam waarvan we de herkomst niet goed begrijpen. Het is ook niet bekend wanneer de Romeinen het onderwierpen, al staat vast dat het in de latere regeringsjaren van keizer Augustus is gebeurd: de naam “Moesia” duikt in 16 n.Chr. voor het eerst op, ik meen bij Strabo of Ovidius.

Lees de rest van dit artikel »


Thracisch graf

september 7, 2014
Thracisch graf (Museum Veliko Tarnovo)

Thracisch graf (Museum Veliko Tarnovo)

Het archeologisch museum van het Bulgaarse Velilo Tarnovo mag dan verouderd zijn – en het is verouderd – het heeft enkele verschrikkelijk mooie stukken. Daaronder is het graf van een Thracische prins, waarvan ik de bovenstaande foto maakte met mijn telefoon. Hij behoorde bij de stam der Geten. Een Attische roodfigurige kruik helpt om het geheel te dateren rond het midden van de vijfde eeuw voor Christus.

De man is begraven met twee zwaarden en het in deze contreien gebruikelijke serviesgoed: een grote wijnamfoor, een schenkkan en wat bekers. Een mengvat ontbreekt: Thraciërs dronken hun wijn namelijk vaak onversneden. Wat schalen en parfumflesjes maken het geheel af, samen met een paardenbeslag en wat slingerstenen.

Bij de schedel troffen de archeologen een klein gouden voorwerp aan, dat nog het meest lijkt op een klokje. Daarin vonden ze de cocon van een rups. Ik geloof dat ik de symboliek daarvan niet hoef uit leggen.

[Dit was de tweeënzestigste aflevering in mijn reeks museumstukken; een overzicht is hier.]


Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 258 andere volgers