Museumzolder

april 26, 2015
Velásquez, Innocentius X

Velásquez, Innocentius X

In 2001 bezocht ik met een vriendin de Galleria Doria Pamphilj in Rome. We kwamen er voor maar één schilderij: Diego Velázquez’ beroemde portret van een geducht ogende Innocentius X. We maakten altijd het grapje dat als deze paus een aflaat verstrekte, God zelf het besluit niet ongedaan zou durven maken.

Het doek hing in een apart vertrek met een zolderraam, waarvoor een soort laken was gespannen. Zo viel het Italiaanse zonlicht er niet in volle heftigheid op. Ik geloof dat zo’n lichtfilterende doek een “velum” wordt genoemd. Als er een wolk voor de zon langs trok – en geloof me, anders dan u denkt gebeurt dat in Italië een enkele keer – veranderde het licht. Het schilderij leefde.

Lees de rest van dit artikel »


Johannes Kinker

april 20, 2015
Johannes Kinker

Johannes Kinker

Jaloers was ik, toen ik hoorde dat de bewoners van de Apeldoornse Vondellaan in hun straat een buste hadden geplaatst van de grote dichter. Ik woon aan de Bilderdijkkade in Amsterdam en het is ondenkbaar dat de naamgever hier ooit een gedenkteken zal krijgen, hoewel zijn Aanmerkelijke luchtreis best de moeite waard is. In feite de eerste Nederlandstalige science fiction. Maar Bilderdijk zal nooit een buste krijgen, laat staan een standbeeld.

Amsterdam is namelijk slecht in het eren van zijn schrijvers. Een paar blokken van mijn huis is W.F. Hermans geboren en de school waar hij leerde schrijven (en waar “Manuscript in een kliniek gevonden” zich afspeelt) is er nog steeds. Vanzelfsprekend komt daar geen gedenkteken – dat  zou hypocriet zijn in een stad die hem persona non grata verklaarde. Dat is al erg genoeg, maar nee, hij kreeg nog een trap na: toen de school een nieuwe naam moest krijgen, werd ze vernoemd naar een andere schrijver.

Lees de rest van dit artikel »


Geen tijd (1)

april 17, 2015
Stoep in Tabriz

Stoep in Tabriz (Iran)

Het is een bekende observatie over de grote steden in het Midden-Oosten: het trottoir – als het er al is – dient niet om over te wandelen. Het is er om stalletjes te zetten voor de verkoop van allerlei dingen. Voetgangers kunnen immers ook over de straat gaan, langs de geparkeerde auto’s. In Nederland zou zoiets natuurlijk ondenkbaar zijn: hier is het trottoir er voor wandelaars.

De verklaring voor dit verschil is, volgens een egyptologe met wie ik het er eens over had, dat in het Midden-Oosten ruimte schaars is, zodat de openbare ruimte wordt ingericht om er zoveel mogelijk activiteiten per vierkante meter te kunnen laten plaatsvinden. In West-Europa is daarentegen tijd hét schaarse goed, en dus wordt de openbare ruimte zó ingericht dat mensen zich snel kunnen verplaatsen. Het klinkt mij overtuigend in de oren. In elk geval: ons besef van ruimte en tijd is betrekkelijk. Je kunt anders denken over tijd en ruimte, je kunt er anders naar handelen.

Lees de rest van dit artikel »


Dilettantisme

april 16, 2015
(klik=groot)

(klik=groot)

Dat moet ik weer hebben, dat moet ik weer bij mijn post vinden. Lees het hierboven maar. Een meneer of mevrouw die, na tien jaar studie, een totaal nieuwe lezing geeft van de geschiedenis van het Nabije Oosten. Als u de website bezoekt, zult u zien dat het gebeurt vanuit een Koerdisch perspectief. Ik weet niet helemaal zeker of dit dezelfde Koerdische historisch-revisionist is als de man die een vriend van me begodwinde, maar we zitten in dezelfde sfeer.

We hebben hier duidelijk te maken met iemand die een hogere opleiding heeft gevolgd en herkent dat politieke en religieuze motieven een rol hebben gespeeld – en nog altijd spelen – bij de reconstructie van het verleden. Het is bovendien iemand die door deze ontdekking het vertrouwen in de gevestigde geschiedwetenschap is kwijtgeraakt. Zo zijn er meer. Veel meer.

Lees de rest van dit artikel »


Afrodite

april 15, 2015
Afrodite Anadyomene

Afrodite Anadyomene

Een van de mensen die wel eens op deze kleine blog reageert, benaderde me een tijdje geleden met een wat ongebruikelijk verzoek. Een familielid van hem was overleden en in de nalatenschap was een zogeheten Tanagra-beeldje aangetroffen. Dat is Griekse terracottasculptuur, gemaakt in mallen. U ziet hier wat voorbeelden. Het was erg populair in de eeuwen voor Christus en er zitten echt heel mooie voorwerpen bij. In musea blijf ik er altijd graag naar kijken.

De man die me benaderde, vertelde dat de overledene veel had gedaan voor een weeshuis in Roemenië en dat de opbrengst van de verkoop van het beeldje naar dat project zou gaan. Het beeldje was zwaar beschadigd en slecht gerepareerd, vertelde mijn correspondent er eerlijk bij, maar wellicht was het wat voor me.

Lees de rest van dit artikel »


Weekendkrantentest

april 14, 2015

plaatjeEen tijdje geleden blogde ik erover dat ik, hoewel het lezen van de weekendkranten me lange tijd zoveel plezier had gedaan, de laatste tijd nauwelijks nog iets tegenkwam dat de moeite van het lezen waard leek. Dat was uiteraard niet meer dan een indruk, gebaseerd op enerzijds het feit dat ik er sneller dan ooit doorheen ga en anderzijds het herkennen van overbodige bijlagen.

Dit weekend heb ik voor de grap eens geklokt hoeveel tijd ik er nu feitelijk mee bezig ben, waarbij een rol speelde dat de voorpagina’s van het Handelsblad, het Parool, Trouw en de Volkskrant dit keer wat uitnodigender oogden dan anders. Als ik binnen een uur klaar zou zijn, zou het immers wel érg negatief ogen. Dit keer leek het op voorhand wat positiever uit te vallen en dat blijkt ook uit de uitslag:

Lees de rest van dit artikel »


Rijk worden

april 13, 2015

corruptie

Rijk worden is niet moeilijk. Zie hierboven. En u mag raden wie ik zojuist op Twitter heb geblokt.

En nu even een stap verder. Zoiets gebeurt natuurlijk alleen, denkt u, in de schimmige wereld van het internet. Maar dat is niet zo. Ik heb wel eens meegemaakt dat ik een boek aan het recenseren was voor het NRC Handelsblad, en dat de uitgever van het boek druk op me uitoefende. Ik heb in diezelfde krant een recensie gezien van een vertaling van de Griekse historicus Polybios, geschreven door een hoogleraar die aan dat boek had meegewerkt.

Hetzelfde gebeurde met Tom Hollands Persian Fire, een boek waarover ik hier wel vaker negatief oordeel: de recensent die schreef dat als dit boek geen literaire prijzen won, er geen gerechtigheid meer was, had Holland in een eerder stadium geadviseerd. De krant die het afdrukte, heette overigens The Independent.

Rijk worden is niet moeilijk. Verhuur uw oordeel en uw pen. Wat maalt u om integriteit, wat maalt u om de Republiek der Letteren? Alles van waarde is eerloos.


Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 350 andere volgers