Matteüs

juli 23, 2015

mattheus

Ik vond de bovenstaande afbeelding op de Facebookpagina van Jim West, die ik hier eens interviewde. De miniatuur is omstreeks 1500 vervaardigd door Jean Poyet uit Tours en is onderdeel van het manuscript “Yates Thompson 5” in de British Library. De engel rechts maakt duidelijk dat het gaat om de evangelist Matteüs, die al een begin heeft gemaakt met zijn evangelie maar de pen nog even aan het slijpen is.

En wat van engel! Je hoort hem denken: “Zeg Matteüs, jij wil zo graag evangelist zijn en ik heb ermee ingestemd voor de komende twee millennia dienst te doen als jouw symbool, maar wil je nou wel een beetje opschieten?! Ik heb nog meer te doen vandaag.”


Sempervivetum

juli 14, 2015
Smid

Smid

Sempervivetum is de oud-Romeinse naam van het huidige Simpelveld in Zuid-Limburg. Het is ook de naam van het Romeinenfestival dat daar – of eigenlijk: in Bocholtz – wordt gehouden in de oneven jaren en dat alterneert met het Nijmeegse Romeinenfestival. De twee festivals lijken op elkaar, maar zijn toch ook verschillend: waar het accent in Nijmegen ligt op de Keizertijd, de limes en de Bataven, benadrukt Simpelveld de Late Republiek en de Eburonen. Het komende weekend is het weer zo ver: op zaterdag 18 en zondag 19 juli verzorgen zo’n honderdtwintig re-enactors demonstraties – en dat is vooral leuk.

We kennen de Eburonen, zeg maar de bewoners van het huidige Limburg, deels uit de archeologie en deels uit de beschrijving die Julius Caesar in zijn Gallische Oorlog wijdt aan zijn tegenstanders. Onder leiding van hun vorst Ambiorix slaagden zij er in 54 v.Chr. in het Veertiende Legioen te vernietigen, dat vermoedelijk even ten zuiden van Maastricht verbleef. De Romeinse wraak was vreselijk: Caesar zegt dat hij de Eburonen uitroeide en dat zou nog waar kunnen zijn ook, want op sommige plaatsen, zoals Jülich, blijkt uit pollenonderzoek dat er na het midden van de eerste eeuw v.Chr. minder akkers en weiden waren en meer bossen.

Lees de rest van dit artikel »


Museumverbouwing

juli 12, 2015
Een van de meer toonbare gedeelten van het Rijksmuseum van Oudheden

Een van de meer toonbare gedeelten van het Rijksmuseum van Oudheden

De mooie expositie over Karthago was voorlopig het laatste wat u kon bekijken in het Rijksmuseum van Oudheden. Het was namelijk tijd voor een verbouwing.

Het RMO is een oud museum, al bijna twee eeuwen oud, met een eigen geschiedenis die we vaak voor vanzelfsprekend aannemen. Toch was het ooit een innoverend project. Toen Caspar Reuvens (1793-1835) het bouwde, waren er enkele “eerstes”, zoals een auditorium waar ook het grote publiek kennis kon nemen van de laatste wetenschappelijke inzichten. Ik hoop nog eens te schrijven over het boek dat mijn oud-medestudent Mirjam Hoijtink daarover publiceeerde, Exhibiting the Past (2012), en beperk me hier tot de opmerking dat wat Bill Bryson in A Brief History of Nearly Everything schrijft over de eerste publieksmusea, tekort doet aan de ontwikkelingen op het Europese continent.

Lees de rest van dit artikel »


Michelangelo’s David

juli 10, 2015
Michelangelo's David

Michelangelo’s David

Grappig verhaaltje in The Guardian: iemand in Melbourne heeft een vier meter hoge replica van de David van Michelangelo in zijn tuin gezet. Het is geen exacte kopie, meer een moderne imitatie met bijvoorbeeld een aangepast kapsel en, zo op het eerste gezicht, een iets smallere taille. Niet iedereen blijkt echter te zijn geïnteresseerd in Renaissance-kunst: de buren vinden het vulgair en zeggen dat het pijn aan hun ogen doet. Ze hebben drie officiële klachten ingediend.

Inmiddels is het een klucht waarin alle standaardelementen aanwezig zijn. De buren klagen dus over de onvermijdelijkheid van het huns inziens lelijke beeld. De gemeente zegt er niets tegen te kunnen doen. Een kunstcriticus komt langs om zout in de wonde te strooien: wat is het toch fascinerend hoe controversieel kunst kan zijn, om nog maar te zwijgen van het ook al zo fascinerende conflict tussen privé en openbaar. Uiteraard prijst hij zijn eigen, veel verfijndere smaak: “It looks like a reproduction that hasn’t re-imagined what that work could be in a contemporary Australia context, which, for me, would be a more interesting take.”

Lees de rest van dit artikel »


Forum Romanum

juli 7, 2015

forumAlexander Smarius werkt als docent klassieke talen aan het Amsterdamse Vossiusgymnasium en is een van de vriendelijkste mensen die ik ken. Zo nu en dan lunchen we in de IJsbreker. Dat we allebei van mening zijn dat de Bijbel net zo goed als de meer seculiere Griekse en Romeinse teksten behoort tot het gedeelde erfgoed van de mensheid, schept natuurlijk een band.

De laatste keer dat we lunchten, afgelopen donderdag, deed hij me een boekje cadeau dat hij net had geschreven: Het Forum Romanum. Het is een handig gidsje voor wie er voor het eerst komt. Zo iemand heeft zo’n gids ook nodig, want het Forum is geen makkelijke verzameling monumenten. Pompeii, Ostia en Herculaneum bieden een rechtstreekse kennismaking met het dagelijks leven, waar je meteen iets van begrijpt; het Forum is daarentegen een politieke symbool dat te verheven is voor zo’n direct contact. De grote bouwwerken in Palmyra, Baalbek, Petra of Luxor/Karnak zijn ook indrukwekkend zonder dat je weet wat ze voorstellen; het Forum is echter helemaal zo monumentaal niet. Bezoekers aan de Limes Tripolitanus of Persepolis hebben zich doorgaans grondig voorbereid, terwijl het Forum Romanum juist is ingericht op dagjesmensen. Gek genoeg is er, althans bij mijn weten, geen gids die je ter plekke kunt meenemen.

Lees de rest van dit artikel »


Wilson

juli 5, 2015

wilsonDaniel Clowes is vermoedelijk het bekendst van zijn stripverhaal Ghost World, waarin hij de vriendschap van twee jonge vrouwen in beeld brengt die enerzijds intelligent genoeg zijn om de ambitieloze alledaagsheid te herkennen van het stadje waarin ze wonen, en anderzijds te jong zijn voor de lepe verkoop van het onafhankelijke oordeel die doorgaans wordt aangeduid als volwassenheid. Je weet nooit wat de titel betekent: verwijst die naar de zielloze wereld waarin ze leven of zijn zij als geesten die een stadje observeren waar ze eigenlijk niet bij horen?

Clowes’ stripverhaal Wilson is het thematische vervolg: de hoofdpersoon is opnieuw niet in staat zich te passen in de werkelijkheid. Hij woont in Oakland in Californië, hunkert naar vriendschap en wil deel uitmaken van de grotere wereld, maar is te scherpzinnig om de mensen te aanvaarden zoals ze zijn. Meteen op de eerste pagina is het raak: hij mijmert hoeveel hij van mensen houdt, tot hij iemand ontmoet die op zijn vraag hoe het leven ermee staat een uitgebreid antwoord geeft over een computercrash, moeilijkheden om de helpdesk te bereiken, een medewerker die de crash niet begrijpt en de problemen bij het downloaden van het diagnostische programma. “For the love of Christ, don’t you ever shut up?” is Wilsons reactie op het gezwatel.

Lees de rest van dit artikel »


Esquilijnse Venus

juni 18, 2015
De Esquilijnse Venus (Capitolijnse Musea, Rome)

De Esquilijnse Venus (Capitolijnse Musea, Rome)

Het bovenstaande beeld is te zien in de Capitolijnse Musea in Rome. Het is in 1874 opgegraven op de Esquilijn, een van de zeven heuvels waarop de oude stad is gebouwd. Iets preciezer: het is gevonden halverwege de Maria Maggiore en de Sint Jan van Lateranen, op de Piazza Dante. In de Oudheid stond hier een ongeveer honderd meter lange colonnade waarin ook de beroemde buste van Commodus lijkt te hebben gestaan.

De Esquilijnse Venus oogt op het eerste gezicht heel klassiek en is wel eens beschouwd als een vrouwelijk antwoord op de Diadumenos, een beroemd beeld van de Griekse kunstenaar Polykleitos, dat een man voorstelt die een haarband vastbindt. Het is best mogelijk dat de ontbrekende armen van dit Venusbeeld ook zo geplaatst zijn geweest. Tenminste drie schilders die het beeld als inspiratie gebruikten, hebben het aangevuld alsof de armen deze klassieke pose aannamen: Lawrence Alma-Tadema’s Het beeldhouwersmodel (1877), William-Adolphe Bouguerau’s Geboorte van Venus (1879; eindeloos geparodieerd) en Edward Poynters Diadumene (1884).

Lees de rest van dit artikel »


Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 376 andere volgers