Blogger des vaderlands

maart 6, 2015

blogbalVanavond wordt in Arti et Amicitiae, een Amsterdamse kunstenaarssociëteit, de “blogger des vaderlands” gekozen. Ik was uitgenodigd voor de bijeenkomst, maar wanneer u dit leest, ben ik ergens op weg van Teheran naar Mashhad, en helaas ben ik nog altijd niet in het bezit van de gave der bilocatie. U zult dus eerder weten dan ik wie de BdV is geworden.

Dat weerhoudt me niet op te merken dat ik het een leuk initiatief vind van de blogster die schrijft onder het pseudoniem “Oud Zeikwijf”. Het weblog is inmiddels een serieus genre, dat best eens wat aandacht mag hebben. Zoals het blogbal van vanavond. Hoe serieus je een blogger des vaderlands dan vervolgens moet nemen, is een andere kwestie. (Ik schrok, vorige week, toen de “denker des vaderlands” geen stunt bleek te zijn om ons over media-hypes te laten nadenken, maar een serieus, niet-ironisch initiatief.)

Lees de rest van dit artikel »


Karthago in het RMO

maart 5, 2015
Glazen hanger (Musée de Carthage)

Glazen hanger (Musée de Carthage)

“De beschaving van Karthago heeft de wereldgeschiedenis niet werkelijk beïnvloed,” schreef de Britse oudhistoricus H.H. Scullard in 1980, in een boek dat nog steeds leverbaar is. Zeker, Karthago was een trotse handelsnatie geweest met contacten van de rivier de Senegal tot de Britse Tin-eilanden, maar cultureel was de stad eerder een doorgeefluik dan origineel. De nijverheid, legde Scullard uit, richtte zich op goedkope massaproductie en niet op schoonheid. De stedelijke elite had wel enige goede smaak, maar volstond ermee Griekse kunst te importeren.

We horen van Karthaagse boeken en bibliotheken, maar hebben geen bewijs dat de stad was begiftigd met werkelijke, literaire inspiratie.

Aldus nog steeds Scullard, die er ook op wees dat de religie “wreed, duister en decadent” was. De gelovigen schrokken niet terug voor zelfverminking en mensenoffers. Kortom, “Karthago gaf de wereld weinig van waarde.”

Lees de rest van dit artikel »


ISIS’ reality show

maart 3, 2015

post-atheistU hebt de beelden ongetwijfeld gezien: aanhangers van de zogenaamde Islamitische Staat vernietigden oudheden in het museum van Mosul. Ik ga er niet naar linken, om redenen die u zo zult horen. Dat hoeft ook niet: u bent mediavaardig genoeg om te weten dat de vraag niet is wát het nieuws is maar waaróm het nieuws is. Waarom kreeg u deze beelden te zien?

Het is namelijk, om te beginnen, bepaald geen nieuws dat religieuze fanatici de musea in het Midden-Oosten plunderen of kapot maken. Een maand geleden werd het museum van El Arish in Egypte onder handen genomen. Dat kreeg u niet te zien. De musea van Deir ez-Zor, Palmyra, Malawi en Bani Walid zijn eveneens geplunderd en ook dat was geen echt nieuws.

Lees de rest van dit artikel »


Natuurgodsdiensten

februari 24, 2015
Poster van een moderne uitvoering van Le Sacre du Printemps

Poster van een moderne uitvoering van Le Sacre du Printemps

Rond 1900 was God dood en dat riep de vraag op waar godsdienst dan vandaan kwam. De vraag was eerder gesteld. In de vroege achttiende eeuw had de Napolitaanse geleerde Giambattista Vico geopperd dat de eerste mensen het weer, dat zo oncontroleerbaar was, hadden opgevat als goden. Dat leverde hem in het conservatieve, katholieke Napels de nodige problemen op, maar de gedachte bleef hangen en aan het einde van de negentiende eeuw kreeg ze zelfs een zekere actualiteit.

De oorzaak daarvan was dat de Europese geleerden steeds meer kennis verwierven van de grote godsdiensten. Het zoroastrisme, het hindoeïsme en het boeddhisme zijn maar drie voorbeelden. De koloniale bestuurders constateerden de enorme variatie binnen de islam. In Amerika ontstond de godsdienst van de mormonen. Zendelingen en etnografen kwamen terug met schatten aan informatie over religies waarover men voordien zelfs niet had gehoord. Er was zoveel meer informatie en al die godsdiensten waren zo ontegenzeggelijk vitaal dat de traditionele christelijke verklaring – godsdienst was ontstaan door Gods openbaring; afwijkingen waren ketterijen – domweg niet langer houdbaar was.

Lees de rest van dit artikel »


Vrij ongedierte

februari 15, 2015

logoIk zal niet zeggen dat spellingsregels de allerbelangrijkste zijn van alle intermenselijke afspraken, maar belangrijk zijn ze wel. Natuurlijk, als we erover discussiëren, lijkt het helemaal nergens over te gaan. Ik zie met lichte angst uit naar het najaar, als de tweede evaluatie van de Spellingwet zal moeten plaatsvinden en neerlandici elkaar weer in de haren vliegen over de tussen-s. We worden dan andermaal bevestigd in ons vooroordeel dat de geesteswetenschappen zich bezighouden met volstrekt irrelevante zaken.

Ja, de discussie over de regels is lachwekkend. Maar er is toch iets meer aan de hand. Als ik hierboven “Spellingswet” zou hebben geschreven, zou u er vermoedelijk overheen hebben gelezen, maar als er “Zpellingwet” had gestaan, had dat uw aandacht getrokken. Wat afwijkt, stoort. Wat stoort, leidt af van de boodschap. Daarom hou je je als schrijver aan de spelling(s)regels: niet omdat ze zo geweldig belangrijk zijn, maar omdat je wil dat mensen je verhaal tot het einde lezen. Een schrijver die zich daar niet om bekommert, zegt in feite dat de lezer zelf maar moet uitzoeken wat met de tekst is bedoeld. Goed spellen is gewoon beleefd.

Lees de rest van dit artikel »


Op admiraal De Ruyter (bis)

januari 30, 2015
Joan Lievensz, Portret van Michiel de Ruyter

Joan Lievensz, Portret van Michiel de Ruyter

Het is sinds gisteren de Week van de Poëzie. Ik zou daarover vandaag niet zijn begonnen – ik heb er immers vorig jaar al over geschreven – als het niet zo was geweest dat er mensen blijken te zijn die denken dat admiraal De Ruyter iets anders is geweest dan een zeeman.

Mijn vriend en collega Josho Brouwers attendeerde me op een tof gedicht van Joost van den Vondel, dat deze schreef bij het portret van Joan Lievensz dat hiernaast is afgebeeld. Vondel had er zin in. Dit is gewoon vuurwerk.

Lees de rest van dit artikel »


Cervantes, alweer

januari 26, 2015

cervantesDit is dus eigenlijk gewoon regelrecht & ronduit schokkend nieuws. Al negen maanden, zo lees ik, zijn archeologen in Madrid op zoek naar het stoffelijk overschot van Cervantes. Ze hebben daarbij drie niet-geregistreerde graven in het vizier. Je vraagt je af waarom ze daar negen maanden voor nodig hebben, want zo moeilijk kan het toch niet zijn een geraamte met één arm te identificeren.

Maar het wordt nog gekker. De speurtocht naar de laatste rustplaats van de auteur van de eerste roman uit de wereldliteratuur duurt namelijk helemaal geen negen maanden. Dat is een klinkklare leugen. Men is er al drie-en-half-jaar mee bezig. Ik wijdde er op 29 juli 2011 een van de eerste stukjes van deze kleine blog aan. Daarin schreef ik:

Lees de rest van dit artikel »


Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 336 andere volgers