Kwakgeschiedenis: de Titusboog

mei 29, 2015
Circus Maximus

Circus Maximus

Wie wel eens in Rome is geweest, herkent het plaatje hierboven: u kijkt van oost naar west over het Circus Maximus en staat, om zo te zeggen, in de bocht die op het plaatje hieronder rechts is te zien. In deze bocht brak op 18 juli 64 een brand uit die grote delen van Rome in de as legde, waarna keizer Nero de schuld gaf aan de christenen. Weinig gebeurtenissen uit de Oudheid zijn beroemder, weinig plekken in Rome zijn beladener.

Maquette van het Circus Maximus (Kon. Musea voor Kunst en Geschiedenis; triomfboog van Titus rechts)

Maquette van het Circus Maximus (Kon. Musea voor Kunst en Geschiedenis; triomfboog van Titus rechts)

Lees de rest van dit artikel »


Palmyra, de Elgin Marbles en ander non-nieuws

mei 15, 2015
Een van de Elgin Marbles. Dit is dus geen nieuws.

Een van de Elgin Marbles. Dit is dus geen nieuws.

Het was Hemelvaartsdag, we doen het allemaal wat rustiger en ook journalisten nemen het er even van. En dus lezen we dat Palmyra door ISIS wordt bedreigd en krijgen we het berichtje dat de Grieken afzien van een rechtszaak over de Elgin Marbles. Over Palmyra, dat al maanden wordt bedreigd en nu nauwelijks méér nieuws lijkt dan vorig jaar, heb ik het zo meteen. Eerst even iets over de Elgin Marbles.

Het verhaal dat geen verhaal is

De prachtige sculptuur van het Atheense Parthenon die al een eeuw of twee staat opgesteld in het British Museum en die de Grieken graag terug willen: het is voor journalisten makkelijk nieuws. Iedereen weet wat het British Museum is, het conflict is vrij algemeen bekend en een van de voorvechters van de Griekse zaak is Amal Clooney, zodat er ook kan worden geschreven over het witte jurkje met groen balkmotief dat zo aardig completeerde met haar elegante zonnebril, oorbellen en naaldhakken. De Grieken weten wel hoe je nieuws moet genereren.

Lees de rest van dit artikel »


Verder met het tijdschrift

mei 14, 2015
Hatshepsut (Rijksmuseum van Oudheden)

Hatshepsut (Rijksmuseum van Oudheden)

Zo’n vijf weken geleden konden mijn vrienden en collega’s Josho Brouwers en Jasper Oorthuys en ik het glas heffen omdat de Kickstartercampagne om Awesome Ancient History Magazine van de grond te krijgen, het gestelde doel had bereikt: €12.500 spijkerharde euro’s. In de twee daarop volgende weken haalden we nog een kleine €8000 binnen. Uitgeverij Karwansaray zal de meeropbrengst investeren in het eerste nummer, dat extra dik zal zijn: vierentachtig pagina’s (in plaats van achtenzestig).

Hoe die eruitzien? Meteen nadat we ons plan voor een nieuw tijdschrift aankondigden, waren er mensen die ons hulp toezegden. We kregen verschillende voorstellen voor stukken over het thema van het eerste nummer, “Ontdekkingsreizigers”: sommige van mensen die al eens hebben gepubliceerd in ons oudere zustertijdschrift Ancient Warfare, andere van persoonlijke vrienden hier in Nederland, die het een sympathiek idee vinden dat er een tijdschrift komt met een moderne kijk op de oude geschiedenis. Ik had verwacht dat de relatieve onbekendheid van het blad het lastig zou maken aan voldoende kopij te komen voor ons debuut, maar dat is alleszins meegevallen.

Lees de rest van dit artikel »


Karthago

mei 13, 2015

carthagoDe mooie Karthago-expositie in het Rijksmuseum van Oudheden is voorbij en het museum heeft inmiddels de deuren gesloten voor een reeks verbouwingen. Dit is daarom het moment om te schrijven over de catalogus Carthago. Opkomst & ondergang, want hoewel ik daarover niet onverdeeld positief kan zijn, wilde ik u niet ontmoedigen de eigenlijke expositie te bezoeken. Die was mooi.

Werkelijk slecht is de catalogus ook niet. De auteurs weten (op één na) wetenschappelijk van de hoed en de rand. De algemene inleiding door Pieter ter Keurs, een hoofdstuk over Fenicië door Lucas Petit, het hoofdstuk over Punisch Karthago van Roald Docter en de twee hoofdstukken door Ruurd Halsema over het Mahdia-wrak en de herontdekking van Karthago zijn prima.

Lees de rest van dit artikel »


Na de Romeinenweek

mei 12, 2015
Inscriptie uit Herwen: het graf van een soldaat Mallius. In de derde regel zijn onderdeel, het Eerste Legioen. (Valkhofmuseum, Nijmegen)

Inscriptie uit Herwen: het graf van een soldaat Mallius.(Valkhofmuseum)

Afgelopen zaterdag publiceerde De Gelderlander, die zo aandacht besteedde aan de Romeinenweek, een interview dat Vincent Hunink en ik gaven over de Germanen en over hoe de Romeinse auteur Tacitus die woestelingen zag. Één van de reacties kwam van iemand die mailde dat hij het zo leuk vond dat er weer eens wat werd gedaan met Nederland in de Romeinse tijd, met de Bataven en de Germanen.

Ik vroeg mijn correspondent – vriendelijker dan ik het hier samenvat – of hij niet wist dat er momenteel van alles wordt gedaan met Nederland in de Romeinse tijd, dat musea het publiek steeds beter bereiken, dat elk weekend vrijwilligers uitleg geven en dat de overheid het Nederlandse deel van de limes tot werelderfgoed wil maken. Hij schreef, zo merkte ik op, nog wel tijdens de Romeinenweek, terwijl er meer dan vierhonderd activiteiten in het land plaatsvonden. De man antwoordde me dat hij het bij nader inzien eigenlijk wel wist, maar dat het niet ging om wat hij met het tijdvak associeerde. Die woorden illustreren een verdraaid ernstig probleem.

Lees de rest van dit artikel »


Nieuwe oude geschiedenis

mei 11, 2015
Een quadrigatus van voor de inflatie

Een quadrigatus van voor de inflatie (Wenen, Kunsthistorisches Museum)

Geen consument ligt wakker van de dagelijkse berichten dat de euro ten opzichte van de dollar of de pond, wéér in waarde gedaald is. Ze merken er niets van. Het karretje boodschappen bij de supermarkt kost precies hetzelfde als voorheen, het salaris is niet minder waard dan in de jaren dat we een sterke euro hadden.

Zo simpel als de NU.nl het uitlegde, zo simpel zou geldontwaarding kunnen zijn als onze economie een gesloten geheel was. En soms is het ook zo simpel. Bijvoorbeeld in de Romeinse Republiek tijdens de Tweede Punische Oorlog. Rome was onverwacht in Italië aangevallen door de Karthaagse veldheer Hannibal en had enkele schokkende nederlagen geleden: op de Po-vlakte (218), bij het Trasimeense Meer (217), te Cannae (216). Om de oorlog verder voort te zetten, waren extra troepen en middelen nodig; om die te betalen was geld nodig; om extra geld te scheppen, verdeelden de Romeinse muntmeesters het beschikbare zilver over meer munten – het zilvergehalte nam dus af en er was sprake van geldontwaarding.

Lees de rest van dit artikel »


Romeinse Moederdag

mei 10, 2015

moeder[Vandaag is de laatste dag van de Romeinenweek. Wat dat is en waarom het leuk is, lazen de vaste lezers van deze kleine blog al eerder (hier) en zal ik niet herhalen. Liever schrijf ik deze week een reeks Romeinenstukjes voor mijn neef op Curaçao. Die heeft ooit een spreekbeurt over de Romeinen gehouden, dus hij weet al heel veel, maar ik voeg deze week wat Romeinse dingen toe.]

Omdat het niet alleen de laatste dag is van de Romeinenweek maar ook Moederdag, ligt de vraag voor de hand of de Romeinen Moederdag kenden. Het antwoord is ja: op de eerste dag van de maand maart was het feest. De dag was gewijd aan Juno, de echtgenote van de oppergod Jupiter. Deze godin, die vrouwen bijstond bij een bevalling, had verschillende cultusplaatsen in Rome, maar op 1 maart was er maar één Juno-heiligdom dat er echt toe deed: de tempel van Juno Lucina.

Lees de rest van dit artikel »


Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 358 andere volgers