Livius Nieuwsbrief | September

september 3, 2015

liviusDit is de 121de aflevering van de Livius Nieuwsbrief met nieuws over de Oudheid. De nieuwsbrief is gratis; voor adreswijzigingen en afmeldingen volstaan uitsluitend mailtjes naar nieuwsbrief@livius.nl.

Jona Lendering (redactie)

======================

HUISHOUDELIJKE MEDEDELING

Deze maand wordt de Livius Nieuwsbrief tien jaar. Uw redacteur heeft zo wat ideeën over de ontwikkelingen in die tien jaar: een, twee, drie.

De Livius Nieuwsbrief heeft nu een kleine 5450 abonnees, die we ook in het volgende decennium van ons bestaan niet zullen lastigvallen met abonnementsgelden of advertenties. Maar één keer per jaar bedelen we – en dat is vandaag.

Lees de rest van dit artikel »


10 jaar Livius Nieuwsbrief (3)

augustus 31, 2015

tienIk eindigde mijn vorige stukje met de constatering dat het publiek wél is geïnteresseerd in de Oudheid, maar andere dingen nodig heeft dan nu worden geboden. Concreet: de feiten worden niet voldoende goed gepresenteerd, er is weinig verdieping en de nieuwsstroom over de Oudheid op het wereldwijde web bestaat uit contextloze ditjes en datjes. Het publiek kan zo geen beeld krijgen van wat er nu eigenlijk op het spel staat. Als er dan ook zichtbaar fouten worden gemaakt, valt het draagvlak voor de oudheidkunde en de klassieken weg.

Voorlichting als vak

Zie ik het goed, dan is de kern van het probleem dat de oudheidkundige wetenschapsvoorlichting nog wordt beschouwd als een soort “wetenschap light”. Om te beginnen blijkt dat uit de vorm: niet zelden heeft een publieksartikel of -boek het academische stramien “vraagstelling – eerdere discussie – argumenten – conclusie – literatuurlijst”. De inhoud is daarentegen vaak onacademisch eenvoudig: er wordt niet geschreven voor mensen die het HBO of de universiteit hebben afgemaakt. Anders dan bijvoorbeeld bijbelwetenschappers, die nog wel eens schrijven over hun hermeneutische uitgangspunten, laten oudhistorici, classici en archeologen hun methode onbesproken. Ze leren u dus niet wat wetenschap is, maar kleden haar uit. Zolang men er zo naar kijkt, kan er geen voorlichting ontstaan die is toegesneden op internet, hoogopgeleiden en informatieverzuiling.

Lees de rest van dit artikel »


10 jaar Livius Nieuwsbrief (2)

augustus 30, 2015

tienIn het stukje van gisteren vertelde ik dat nieuws over de oude wereld vaak naar buiten wordt gebracht om onjuiste redenen of dat er een verkeerd beeld bestaat van de wijze waarop het publiek moet wordt benaderd. Als voorbeeld noemde ik de opgraving van Amfipolis, die geforceerd naar Alexander de Grote werd toe gepraat, vanuit – denk ik – de aanname dat het publiek er alleen dan aandacht voor zou hebben. Dat is een serieuze onderschatting van de mensen, aan wie best valt uit te leggen dat we over de Oudheid het meeste nooit meer zullen kunnen weten. Dat niet-weten is hét kenmerk van de bestudering van al die oude beschavingen.

Zenders en ontvangers

Dat verkeerde beeld van het publiek is een serieus probleem, want het gaat in de wetenschapsvoorlichting steeds minder om de zender en steeds meer om de ontvangers. Dat is wel eens anders geweest, maar tegenwoordig hebben we internet, dat zoveel informatie biedt dat mensen noodgedwongen selecteren. De wetenschap is tegenwoordig één van verschillende informatiezenders en de ontvanger bepaalt wat hij wil lezen. Daardoor kunnen we ons terugtrekken in onze eigen cirkel van informatie. Ik heb het woord “informatieverzuiling” wel eens gebruikt, en ik geloof nog steeds dat dat een handige term is.

Lees de rest van dit artikel »


Het tijdschrift krijgt vorm

augustus 15, 2015
Langs de Zijderoute; tekening Shen Fei

Langs de Zijderoute; tekening Shen Fei

Afgelopen donderdagavond. De klok van de middeleeuwse Walburgiskerk in Zutphen heeft net tien uur geluid en ik zit op het terras van mijn hotel, met een glas bier en mijn laptopcomputer. Het is wellicht wat vreemd dat ik op dit moment van de dag nog zit te werken – en laten we wel wezen: het is wat vreemd – maar het is een fijne manier om een welbestede dag te beëindigen.

De laatste weken hebben we veel gedaan om Ancient History Magazine te maken. Ik bedoel dan niet het eerste nummer, maar het eigenlijke tijdschrift, dat een herkenbaar eigen gezicht moet hebben. We hebben beslissingen moeten nemen over de thema’s waaraan we aandacht wilden besteden, we hebben uitgevogeld hoe we onze informatie zouden aanbieden, we hebben abonnees en adverteerders moeten werven, we hebben nagedacht over de lay-out, we hebben een nulnummer gemaakt, we hebben nieuwe illustratoren aangezocht. Mensen als Shen Fei en Ken Broeders, die hun sporen wel hebben verdiend en wier werk u leuk zult vinden. En zij hebben moeten ontdekken hoe is om met ons samen te werken. De bijgevoegde illustratie is overigens van Fei; over Broeders heb ik al eens eerder geschreven.

Lees de rest van dit artikel »


Erotiek en esthetiek

augustus 14, 2015
De zogeheten Lely-Venus (British Museum, Londen)

De zogeheten Lely-Venus (British Museum, Londen)

De trein van Zutphen naar Zwolle en Groningen vertrok op tijd maar door werkzaamheden voorbij Deventer zal de trein achttien minuten bij Olst moeten stilstaan, dus die aansluiting in Zwolle haal ik alvast niet. Een normale dag op het spoor. Het gemak waarmee dit soort dingen worden omgeroepen en de gelatenheid waarmee de mensen het aanvaarden doen je het ergste vermoeden voor de toekomst. Eergisteren zag ik een postertje met de oproep dat je voor je treinreis altijd een “check” moest doen of je trein wel normaal reed. Ofwel: de NS beloven maar wat en vinden het normaal dat jij vooraf uitzoekt of zij het waar gaan maken,

Kortom: je hebt behoefte aan troost. Aan schoonheid.

Lees de rest van dit artikel »


De dood van Kleopatra

augustus 12, 2015
Kleopatra VII (Altes Museum, Berlijn)

Kleopatra VII (Altes Museum, Berlijn)

De buste hierboven, vrijwel zeker Kleopatra, zag ik voor het eerst op een middelmatige expositie in Rome, waar dit het enige voorwerp was dat de moeite van het bezoek waard bleek. Fotografie was verboden. In 2009 zag ik de buste terug in Haltern, op de grote expositie ter herdenking dat het twee millennia geleden was dat de slag in het Teutoburgerwoud plaatsvond. De vele bezoekers maakten fotografie toen onmogelijk. De foto hierboven nam ik uiteindelijk in het Altes Museum, waar deze buste staat opgesteld als ze niet naar Rome of Haltern is.

Een mooi bewaard portret van een jonge vrouw. Sporen van de oorspronkelijke verf zijn nog goed zichtbaar. Ik meen iets zelfverzekerds in het gezicht te herkennen, maar dat kan projectie zijn. Sterker nog: het portret was ooit beschilderd en de uitdrukking die we nu zien, correspondeert vermoedelijk niet met wat toen was te zien.

Lees de rest van dit artikel »


Livius Nieuwsbrief | Augustus

augustus 2, 2015

liviusDit is de 120e aflevering van de Livius Nieuwsbrief met nieuws over de Oudheid. Ofwel: we hebben tien jaargangen afgerond.

De nieuwsbrief blijft ook in het tweede decennium van zijn bestaan gratis; voor adreswijzigingen en afmeldingen volstaan uitsluitend mailtjes naar nieuwsbrief@livius.nl.

Jona Lendering (redactie)

=====================

LIVIUS’ EIGEN NIEUWS

Een greep uit het Liviusaanbod: de cursus over De Romeinen in Noord-Holland, waarin Arjen Bosman onder andere de opgravingen in Velsen toelicht.

Lees de rest van dit artikel »


Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 381 andere volgers