Dijkgraafs reuzen

mei 17, 2015

reuzen_van_de_lage_landenEen paar jaar geleden nam Robbert Dijkgraaf afscheid als president van de KNAW. Bij die gelegenheid reisde hij langs een paar musea, waar de curatoren aan de hand van allerlei voorwerpen vertelden over de geschiedenis van de natuurwetenschappen. Het resultaat was het boekje Reuzen van de Lage Landen, waarin Marcel Hulspas Dijkgraafs museumtournee beschrijft.

Het boek heeft een zwak punt, namelijk dat Dijkgraaf de verkeerde persoon is om op te treden als ondervrager. Ik zal daar bij een andere gelegenheid nog over schrijven – in de huidige planning eind mei – en me nu beperken tot een beschrijving van Reuzen van de Lage Landen. Er staat veel aardigs in. Heel veel zelfs.

Lees de rest van dit artikel »


Tambora

mei 16, 2015

tamboraHet was een klein stukje in Kijk, een kleine veertig jaar geleden: iedereen kende de uitbarsting van de Krakatau, las ik, maar niet heel lang daarvoor was er, eveneens in Nederlands-Indië, een veel grotere vulkaanuitbarsting geweest, die de hele wereld had geschokt. Ik heb dat altijd onthouden, zelfs al wist ik de naam van de vuurspuwende berg niet meer. De wereldwijde impact van de vulkaanuitbarsting stond vanaf toen ergens op mijn mentale landkaart, met nog zoveel andere weetjes die je als jonge puber opdoet uit Kijk, uit de boeken van Jules Verne, uit Kuifje.

Tambora, zo heette de vulkaan, hij beheerste het eiland Soembawa en hij ontplofte in 1815. “De grootste natuurramp sinds mensenheugenis” noemt Philip Dröge de gebeurtenis in zijn boek De schaduw van Tambora, dat een paar weken geleden is verschenen. Ik heb het in één adem uitgelezen. Het is jaloersmakend goed. Lees de rest van dit artikel »


Palmyra, de Elgin Marbles en ander non-nieuws

mei 15, 2015
Een van de Elgin Marbles. Dit is dus geen nieuws.

Een van de Elgin Marbles. Dit is dus geen nieuws.

Het was Hemelvaartsdag, we doen het allemaal wat rustiger en ook journalisten nemen het er even van. En dus lezen we dat Palmyra door ISIS wordt bedreigd en krijgen we het berichtje dat de Grieken afzien van een rechtszaak over de Elgin Marbles. Over Palmyra, dat al maanden wordt bedreigd en nu nauwelijks méér nieuws lijkt dan vorig jaar, heb ik het zo meteen. Eerst even iets over de Elgin Marbles.

Het verhaal dat geen verhaal is

De prachtige sculptuur van het Atheense Parthenon die al een eeuw of twee staat opgesteld in het British Museum en die de Grieken graag terug willen: het is voor journalisten makkelijk nieuws. Iedereen weet wat het British Museum is, het conflict is vrij algemeen bekend en een van de voorvechters van de Griekse zaak is Amal Clooney, zodat er ook kan worden geschreven over het witte jurkje met groen balkmotief dat zo aardig completeerde met haar elegante zonnebril, oorbellen en naaldhakken. De Grieken weten wel hoe je nieuws moet genereren.

Lees de rest van dit artikel »


Verder met het tijdschrift

mei 14, 2015
Hatshepsut (Rijksmuseum van Oudheden)

Hatshepsut (Rijksmuseum van Oudheden)

Zo’n vijf weken geleden konden mijn vrienden en collega’s Josho Brouwers en Jasper Oorthuys en ik het glas heffen omdat de Kickstartercampagne om Awesome Ancient History Magazine van de grond te krijgen, het gestelde doel had bereikt: €12.500 spijkerharde euro’s. In de twee daarop volgende weken haalden we nog een kleine €8000 binnen. Uitgeverij Karwansaray zal de meeropbrengst investeren in het eerste nummer, dat extra dik zal zijn: vierentachtig pagina’s (in plaats van achtenzestig).

Hoe die eruitzien? Meteen nadat we ons plan voor een nieuw tijdschrift aankondigden, waren er mensen die ons hulp toezegden. We kregen verschillende voorstellen voor stukken over het thema van het eerste nummer, “Ontdekkingsreizigers”: sommige van mensen die al eens hebben gepubliceerd in ons oudere zustertijdschrift Ancient Warfare, andere van persoonlijke vrienden hier in Nederland, die het een sympathiek idee vinden dat er een tijdschrift komt met een moderne kijk op de oude geschiedenis. Ik had verwacht dat de relatieve onbekendheid van het blad het lastig zou maken aan voldoende kopij te komen voor ons debuut, maar dat is alleszins meegevallen.

Lees de rest van dit artikel »


Karthago

mei 13, 2015

carthagoDe mooie Karthago-expositie in het Rijksmuseum van Oudheden is voorbij en het museum heeft inmiddels de deuren gesloten voor een reeks verbouwingen. Dit is daarom het moment om te schrijven over de catalogus Carthago. Opkomst & ondergang, want hoewel ik daarover niet onverdeeld positief kan zijn, wilde ik u niet ontmoedigen de eigenlijke expositie te bezoeken. Die was mooi.

Werkelijk slecht is de catalogus ook niet. De auteurs weten (op één na) wetenschappelijk van de hoed en de rand. De algemene inleiding door Pieter ter Keurs, een hoofdstuk over Fenicië door Lucas Petit, het hoofdstuk over Punisch Karthago van Roald Docter en de twee hoofdstukken door Ruurd Halsema over het Mahdia-wrak en de herontdekking van Karthago zijn prima.

Lees de rest van dit artikel »


Na de Romeinenweek

mei 12, 2015
Inscriptie uit Herwen: het graf van een soldaat Mallius. In de derde regel zijn onderdeel, het Eerste Legioen. (Valkhofmuseum, Nijmegen)

Inscriptie uit Herwen: het graf van een soldaat Mallius.(Valkhofmuseum)

Afgelopen zaterdag publiceerde De Gelderlander, die zo aandacht besteedde aan de Romeinenweek, een interview dat Vincent Hunink en ik gaven over de Germanen en over hoe de Romeinse auteur Tacitus die woestelingen zag. Één van de reacties kwam van iemand die mailde dat hij het zo leuk vond dat er weer eens wat werd gedaan met Nederland in de Romeinse tijd, met de Bataven en de Germanen.

Ik vroeg mijn correspondent – vriendelijker dan ik het hier samenvat – of hij niet wist dat er momenteel van alles wordt gedaan met Nederland in de Romeinse tijd, dat musea het publiek steeds beter bereiken, dat elk weekend vrijwilligers uitleg geven en dat de overheid het Nederlandse deel van de limes tot werelderfgoed wil maken. Hij schreef, zo merkte ik op, nog wel tijdens de Romeinenweek, terwijl er meer dan vierhonderd activiteiten in het land plaatsvonden. De man antwoordde me dat hij het bij nader inzien eigenlijk wel wist, maar dat het niet ging om wat hij met het tijdvak associeerde. Die woorden illustreren een verdraaid ernstig probleem.

Lees de rest van dit artikel »


Wetenschap, of zoiets

april 12, 2015
(klik=groot)

(klik=groot)

Niet boos ben ik, wel verdrietig. Zoiets. Het is goed dat cartoonist Adam Zyglis het opneemt voor de wetenschap en erop wijst dat wetenschappers in de loop der eeuwen nogal eens zijn geconfronteerd met scepsis. Maar kies dan goede voorbeelden, zou ik zeggen, waaruit blijkt dat je zelf wél zorgvuldig omgaat met de feiten. Dat eerste plaatje, dat klopt dus niet.

Lees de rest van dit artikel »


Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 357 andere volgers