Kwakgeschiedenis: Reza Aslan

maart 25, 2014

post-atheistDe opvattingen van Jezus van Nazaret waren niet die van de kerk die in zijn naam werd gesticht: dat is het vertrekpunt van de speurtocht naar de historische Jezus. Die speurtocht is nogal frustrerend. Al een eeuw geleden concludeerde Albert Schweitzer dat we alleen zeker wisten dat de Joodse wijsheidsleraar had verwacht dat het einde der tijden nabij was. De Duitse theoloog wees er verder op dat wetenschappers, doordat er zo weinig zekerheid bestond, konden wegredeneren wat ze niet beviel en konden selecteren wat in hun straatje paste. Jezusportretten zeiden daarom meer over degene die ze schetste dan over de man uit Nazaret.

Dat was 1906. Een halve eeuw verkeerde het onderzoek in een impasse, maar het werd hernomen na de ontdekking van de Dode Zee-rollen, waardoor Jezus beter in zijn Joodse context kon worden geplaatst. Tegelijk werden criteria geformuleerd die moesten verhinderen dat onderzoekers selectief met hun informatie omgaan.

Lees de rest van dit artikel »


Verzoekje

maart 24, 2014
De nieuwe stijl

De nieuwe stijl

De laatste weken zijn Josho Brouwers en ik erg druk geweest met de vernieuwing van de website van Livius.org. Ik schreef er al over. Er moet nog erg veel aan gebeuren: van de 20.187 bestanden moeten er nog 18.044 over en het overzetten kan niet geautomatiseerd. Althans niet als we het goed willen doen. We zullen hiermee nog even bezig zijn, maar dat wisten we toen we ermee begonnen.

Wat we ook wisten, was dat de structuur achter datgene wat u ziet/leest, het eigenlijke werk is. Daarmee zal ik u niet lastigvallen, maar ik kan wel op enkele dingen wijzen.

Lees de rest van dit artikel »


De nieuwe Livius.org

maart 10, 2014
lo

Hoe het eruit gaat zien

De afgelopen maand is de vernieuwing van de Livius.org-website een beetje stil komen liggen. Dat heeft heel praktische redenen. Josho Brouwers, die het technische werk doet, heeft meer te doen. Ikzelf trouwens ook. Een andere reden is van meer technische aard en kan worden samengevat als “het verborgen gebrek blijft doorgaans niet verborgen”.

Dat was overigens gepland. Voor we aan de klus begonnen, hebben we  bedacht wat we wilden en hoe het eruit moest zien. We hebben zo’n 100 pagina’s omgezet van de oude naar de nieuwe stijl, zo goed als we dachten dat het kon. Dan zouden we vroeg of laat moeten ontdekken waar we niet aan hadden gedacht.

Lees de rest van dit artikel »


Piraterij

maart 3, 2014

copypasteOp het internet is copyright in feite niet te handhaven en dat is ook niet erg. Als beheerder van de Livius-website ben ik de afgelopen negentien jaar zegge en schrijve drie keer in actie gekomen. De eerste keer was in de begindagen van het internet, toen ik iets van mezelf terugvond op de website van de Amerikaanse militaire academie (West Point). Dat vond ik vooral eervol maar ik heb de webmaster toch even geschreven dat het verstandig was zijn intranet te beschermen.

Het tweede incident was serieuzer. Een UvA-medewerker had in een gedrukte publicatie het een en ander overgenomen dat werd gepresenteerd als eigen werk. Dat is iets heel anders dan een plaatje overnemen op een website en daarom vroeg ik een gesprek met de uitgever. Dat hoefde niet eens plaats te vinden, want dit was zó evident fout dat de financiële regeling al was beklonken voordat we elkaar spraken. Het kopje koffie dat we uiteindelijk dronken was eigenlijk vooral ter beklinking van de goede verhoudingen. Die zijn sindsdien zo goed dat ik vorig jaar door de vingers heb gezien dat een hoogleraar van dezelfde universiteit, in een publicatie bij dezelfde uitgever, wat al te makkelijk omging met mijn materiaal.

Lees de rest van dit artikel »


Mummie

februari 27, 2014

KnipselTijdens de Tweede Golfoorlog – de Eerste als u Amerikaans telt – werden de media uit het oorlogsgebied gehouden. We lazen dat er B52s werden ingezet voor tapijtbombardementen (die men eufemistisch aanduidde als “surgical bombing”), maar kregen het niet te zien. Er schijnen nieuwsmedia geweest te zijn die overwogen beelden uit Vietnam te gebruiken om te tonen wat niet te zien was.

Zoiets wordt aangeduid als het generiek gebruik van beelden. Er valt wel iets voor te zeggen, want je kunt er de aandacht mee vestigen op een serieuze misstanden. Een artikel over een hongersnood in donker Afrika is iets voor pagina zes, links midden op de krant; zet er een foto bij van hongerend Biafra en het haalt de voorpagina.

Lees de rest van dit artikel »


Kurá Hulanda (2)

februari 18, 2014
De oorspronkelijke bewoners van het Caraïbische gebied golden als kannibalen. Dat rechtvaardigde bikkelhard, onmenselijk optreden en schiep een klimaat waarin slavernij kon bloeien.

De oorspronkelijke bewoners van het Caraïbische gebied golden als kannibalen. Dat rechtvaardigde bikkelhard, onmenselijk optreden en schiep een klimaat waarin slavernij kon bloeien. (Kurá Hulanda Museum)

Een paar stukjes geleden vertelde ik dat het Curaçaose museum Kurá Hulanda, waar ik heen was gegaan om wat te leren over het slavernijverleden van dit eiland, me in de eerste zaal op scherp zette met een voorwerp dat te mooi was om authentiek te zijn, met onjuiste uitleg van Romeinse godenbeeldjes en met een tendentieuze presentatie van het belang van Afrika’s zwarte verleden.

Natuurlijk mag een museum best een ongebruikelijke hypothese presenteren of de controverse zoeken. Graag zelfs: het is alleen maar goed als een museum mensen aanzet tot denken. Ik denk echter ook dat je als bezoeker mag verwachten dat een uitdagende theorie voldoet aan zekere kwaliteitsvoorwaarden, zoals dat ze is gepubliceerd in wetenschappelijke tijdschriften. Dat zijn de door Kurá Hulanda kritiekloos overgenomen speculaties van Cheikh Anta Diop niet en de door het museum geboden uitleg maakt het er niet beter op.

Lees de rest van dit artikel »


Voor de klas

februari 16, 2014
Voor de klas in Curaçao

Voor de klas in Curaçao

Mijn nichtje ziet de dingen af en toe heel scherp. Toen ze nog in Nederland woonde en in groep zeven van de basisschool les kreeg over de Romeinen, wist ze precies wie ze moest strikken om in de klas een extra les te verzorgen. Ik dus en ik heb me uiteraard naar behoren gekweten van mijn omige verplichtingen. Ik werd beloond met een steengoede vraag van een van haar elfjarige klasgenotes: “Hoe weten we al dingen eigenlijk over vroeger?”

Inmiddels zit mijn nichtje in de achtste groep van een Curaçaose school en ze vond dat ik deze week ook daar maar een praatje moest houden. Ik zou een onoom zijn als ik het niet deed en dus stond ik deze week voor een groep kinderen te praten over wat archeologie is – of beter: over de vraag hoe we eigenlijk dingen kunnen weten over vroeger.

Lees de rest van dit artikel »


Wetenschapsanalfabetisme

februari 15, 2014

Een paar jaar geleden publiceerde een of ander onderzoeksbureau een rapport waaruit bleek dat veel mensen dachten dat de paashaas werd genoemd in de Bijbel. Van dit gebrek aan religieuze basiskennis werd natuurlijk meteen schande gesproken en ik herinner me de voorspelbaar-bezorgde stukjes over de teloorgang van onze christelijke culturele traditie, voorspelbaar-geborneerde opmerkingen over het onbegrip van onze bestuurders voor opgemelde traditie en voorspelbare oproepen tot betere financiering van de geesteswetenschappen.

Bij nader inzien bleek het onderzoekje eigenlijk niet zo sterk te zijn. Dat belet echter niet dat het nog wel eens wordt aangehaald als een aanwijzing voor het verlies aan culturele diepgang waarmee de westerse wereld heet te kampen.

Lees de rest van dit artikel »


Kamelen voor Van Jole

februari 11, 2014

Dromedararis met jong; ik maakte deze foto ongeveer een kwartier na de bevalling en was verbijsterd dat het dier meteen kon lopen

Internetjournalist Francesco van Jole twittert vanmorgen dat het ongelooflijk is dat de Bijbel voortdurend kamelen noemt terwijl dat dier nog niet bestond. Hij linkt naar dit artikel en geeft met een emoticon aan dat hij erbij moet lachen, maar een tweet zijnde een tweet kan ik niet bepalen of hij lacht omdat hij verbaasd is, omdat hij het herkent als non-nieuws of omdat hij het wel erg kort door de bocht samenvat.

Voor de goede orde: het dier bestond natuurlijk. Het was alleen nog niet gedomesticeerd. Verder: dat weten we al een kleine eeuw. En de verbazing zou ergens anders om moeten gaan – en betreft een veel serieuzere kwestie. Vandaar deze uitgebreide reactie.

Lees de rest van dit artikel »


De archeologische malaise

februari 1, 2014
Karel en enkele paladijnen (Alte Nationalgalerie, Berlijn)

Karel en enkele paladijnen (Alte Nationalgalerie, Berlijn)

Eigenlijk is de publiciteitsgeilheid van de letterdames en -heren hemeltergend. Ik wil er niet elke keer weer over beginnen, maar het volgende geval kan ik u niet onthouden: Karel de Grote was echt lang. Dat blijkt namelijk uit de analyse van een van zijn botten.

Ja duh. “Hij was breedgebouwd en fors, lang van postuur,” schrijft Karels biograaf Einhard, die eraan toevoegt dat de vorst ondanks deze lengte goedgeproportioneerd was. “Men weet dat zijn lengte zeven keer de maat van zijn voeten bedroeg.” Misschien zijn ’s keizers kleermakers de bron van deze laatste informatie.

Lees de rest van dit artikel »


Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 224 andere volgers