Livius Nieuwsbrief / april

april 1, 2013

Dit is de tweeënnegentigste aflevering van de Livius Nieuwsbrief, een maandelijks verschijnend mailtje voor mensen met belangstelling voor de antieke wereld. Het wordt uitgegeven door Livius.

De nieuwsbrief is gratis en u kunt hem doorsturen aan wie u maar wil; voor adreswijzigingen en afmeldingen volstaan uitsluitend mailtjes naar nieuwsbrief@livius.nl.

Zomaar een greep uit het Liviusaanbod: de reis naar Turkije (nog twee plaatsen beschikbaar).

Jona Lendering (redactie)

======================================

NIEUW OP DE LIVIUS-WEBSITE

Uw redacteur maakte een reis door Iran (filmpje) en kwam thuis met nieuwe foto’s van Sarab-e Bahram, Pol-e Dokhtar, Barm-e Dilak, Sakavand en het kasteel van Bishapur. En een artikel over neo-achaimenidische kunst. Op Elfinspell: de Octavius van Minucius Felix.

======================================

EGYPTE

Een wonderlijk onderzoeksresultaat: hooggeplaatste Egyptenaren leden soms honger. Dat deed, voor de Industriële Revolutie, iedereen.

Het maandelijkse gesleep met mummies: 1, 2 (interessant).

De onvermijdelijke doctor Zahi Hawass waarschuwt voor de laatste keer en een curieus stukje over het verhuren van de piramides.

En verder: de zonneboot van Cheops, Tell Habuwa, Luxor, Amarna, Karnak, een zonnewijzer uit het Dal der Koningen, Sedeinga – en ook plundering.

======================================

HET OUDE NABIJE OOSTEN

Algemeen artikel over hernieuwde archeologische belangstelling voor Irak, en een aardig stuk over luchtfoto’s uit de Koude Oorlog waarop antieke wegen zijn te zien.

Dat in de Bronstijd ezels werden begraven, is niet helemaal nieuw, maar toch interessant.

En verder: Ur, Shaki, Alacahöyük, Babylon.

======================================

DE MYCEENSE EN ARCHAÏSCHE PERIODE

Uit de Bronstijd: Egion, Minoïsch Kreta en Keros.

Interessante nieuwe methode om de homerische epen te dateren (uitleg).

Uit Rome het bericht dat de ruïne van de tempel van Jupiter Stator is ontdekt. De betreffende archeoloog heeft overigens nogal veel fantasie, dus het bericht moet misschien met een korreltje zout worden genomen.

Het slotstuk in een tragische affaire: de dreigende verkoop van kleitabletten uit Iran. Om het toe te lichten, is nogal wat ruimte nodig, maar gelukkig kun je er ook over bloggen.

En verder: Despotikon, Pythagoras.

======================================

DE KLASSIEKE PERIODE

Hier word je helemaal blij van: in Athene wordt het Lyceum van Aristoteles opengesteld voor het grote publiek. In het verlengde daarvan, en eigenlijk even leuk, het bericht dat een groter deel van de Stoa Poikile wordt blootgelegd.

Vliegende slangen: alweer een sterk verhaal van Herodotos waarvoor een eenvoudige verklaring blijkt te zijn.

Infanticide in Etrurië.

En verder: de paardenrenbaan van Delfi, Pella, voor-hellenistisch Alexandrië, Grieks toneel.

======================================

DE HELLENISTISCHE PERIODE

Opgravingen van de Macedonische koningsgraven in Aigai (Vergina); meer.

Nog een koningsgraf: mogelijk is het gebeente van Arsinoe IV gevonden in het Octagon van Efese. De journalist is zo eerlijk te erkennen dat het materiaal wel oud genoeg is maar dat die datering op zich weinig bewijst.

Nóg een koningsgraf: de leeuw van Amfipolis blijkt een leeuwin te zijn en duidt misschien het graf aan van Alexanders echtgenote Roxane.

De prijs voor stating-the-obvious gaat naar iemand die oppert dat Kleopatra niet door een adder kan zijn gedood. Maar dat beweert ook helemaal niemand meer.

In Hierapolis (Pamukkale) zijn de resten gevonden van een tempel van Hades.

En verder: schoenen uit Luxor.

======================================

ROME EN ZIJN RIJK

Over Romeins eten raken we voorlopig niet uitgepraat.

Het slagveld van Baecula (waar Scipio de Karthagers versloeg) lijkt te zijn geïdentificeerd.

Een nuttig artikel voor als u nog eens moet vluchten voor een ontploffende vulkaan.

Het geweld in Syrië raakt ook het erfgoed. Triest hergebruik van een Romeins graf. Een filmpje uit Palmyra. En sprekend over Palmyra: gaaf artikel over antieke en moderne sierraden.

Fiches van een antiek bordspel zijn eigenlijk – nou ja, lees zelf maar.

En verder: Adana, Bodrum, Izmir, Myra, vandalen in Nîmes, Petra, Resafa.

======================================

BENOORDEN DE ALPEN

Een bronswerkplaats in de omgeving van Koblenz en de reconstructie van een schip uit de Bronstijd.

Journalist slaat op hol: “The mystery surrounding the origins of the Celtic people could be unravelled”. Desondanks interessant.

Het maandelijkse lijstje uit Groot-Brittannië: Londen, Maryport,de Muur van Hadrianus, en het graf van Boudicca.

En verder: nieuwe opgravingen in Haltern, Woerden, Keulen, plus een interview met de twee misschien wel beroemdste Romeinse re-enactors van Nederland.

======================================

ISRAËL, JODENDOM EN CHRISTENDOM

Uw redacteur las het beste boek in tijden, en het gaat over joodse opvattingen over het monotheïsme. Nee, Paulus brak ook op dat punt niet met het jodendom.

Ach, Jeruzalem: 1, 2. Plus het schokkende, totaal onverwachte bericht dat de archeologie van Israël is gepolitiseerd. Wie had dát nou verwacht?

En verder: de Jordaanse loden codex.

======================================

OVERIG

Deining in het Nederlandse archeologiewereldje over het gemak waarmee in Tussen kitsch en kunst voorwerpen worden besproken die vrijwel zeker afkomstig zijn uit illegale opgravingen: één, twee, drie, vier.

Hoe een vis-dieet een C14-datering kan versjteren.

Iraqi’s kunnen nog steeds niet naar het museum in Bagdad.

Leuk artikel van Josho Brouwers over de vraag waarom je je zou bezighouden met antieke oorlogvoering.

En verder: Byzantijns Thessaloniki, vijf fenomenale antieke bouwwerken – en is dit een grap of om te huilen?

======================================

BOEKEN

De boekenrubriek in de Livius Nieuwsbrief wordt verzorgd door Lujzika Adema van Kooten van de Amsterdamse Athenaeumboekhandel.

De Week van de Klassieken is dan wel voorbij, maar bijbehorende publicaties druppelen nu pas binnen. Om te beginnen met Toneel in de Oudheid onder redactie van Hein van Dolen. Het boek viert een dubbel jubileum: dat van het 75-jarige Nederlands Klassiek Verbond én dat van het 85-jarige Hermeneus. Rijk geïllustreerd en zeer toegankelijk geschreven handelt het boek over allerlei soorten toneel: van Eleusis tot Rome, Dionysus tot Medea, Aristophanes tot Seneca.

Voor wie aan het einde van de Week de Dies Latinus heeft bezocht en nieuwsgierig is geworden naar de ‘Natuurlijke Methode Latijn’ Lingua Latina van Hans Henning Ørberg, kan nu bij Athenaeum terecht. Naast het tekstboek en werkboek zijn er grammaticaboeken en speciaal aangepaste leesboekjes van onder andere Ovidius, Plautus en Pompejaanse graffiti. Leer spreken en zelfs denken in het Latijn!

Na het eerder genoemde Negen aardse Muzen is er van de hand van Mieke de Vos nu een nieuwe vertaling van Propertius’ Liefdesgedichten. Uitgegeven inclusief Latijnse tekst, zoals we dat het liefste zien.

Maar er is meer nieuws, in vogelvlucht een selectie: Het Oude Nabije Oosten, een selectie van het Rijksmuseum van Oudheden; De Aquis Urbis Romae, het bouwkundig geschrift van watercommissaris Frontinus vertaald door Vincent Hunink; een overzicht van de pleisterbeelden in het Ashmolean Museum; de compacte paperback van Knapps Invisible Romans over de minder zichtbare bewoners van Rome, zoals prostituees, herbergiers en soldaten; Europe before Rome van T. Douglas Price; Without having seen the queen, het geannoteerde reisverslag van Heinrich Schliemann uit 1816; Oud maar niet Out van Lieve van Hoof en Peter van Nuffelen. En natuurlijk mag het nieuwe boek van Mary Beard niet onvermeld blijven. Confronting the Classics is een bundeling van haar recensies van boeken over de oudheid.

Tot slot, voor wie het nog niet heeft: Suetonius’ Keizers van Rome in de vertaling van Daan den Hengst is nog steeds slechts €4,95.

======================================

DWAASHEID

Ach ja, de Lijkwade van Turijn. Het was tenslotte pasen. De traditionele paashoax was vorig jaar overigens beter.

En verder: Feniciërs in Amerika en christenen op de westelijke Jordaanoever.

======================================

INTERNET en DIGITALISERING

Waarom de webpagina’s van Roger Pearse over Mithras zo belangrijk zijn.

Het Vaticaan gaat zijn gehele bibliotheek digitaliseren. De illustratie heeft er niets mee te maken, maar het fotobijschrift is subliem.

======================================

EN TOT SLOT

Totaal off-topic, maar vermoedelijk leuk voor de lezers van deze nieuwsbrief: het Nationale Lezersonderzoek.

De nieuwsbrief heeft momenteel 3986 abonnees. Voor de vierduizendste abonnee ligt een mooi boek klaar!

======================================

Oude nieuwsbrieven zijn te raadplegen via de website van het Rijksmuseum van Oudheden (2009, 2010, 2011, 2012, 2013) en bij Aantekeningen bij de Bijbel. Als u de nieuwsbrief wil steunen, kunt u een donatie doen op rekeningnummer 67.07.91.121 t.n.v. Livius, o.v.v. Ondersteuning Nieuwsbrief. Dank u wel.


Livius Nieuwsbrief / mei

mei 1, 2012

Dit is de tachtigste aflevering van de Livius Nieuwsbrief, een maandelijks verschijnend mailtje voor mensen met belangstelling voor de antieke wereld. Het wordt uitgegeven door Livius.

De nieuwsbrief is gratis en u kunt hem doorsturen aan wie u maar wil; om af te melden volstaat een mailtje naar nieuwsbrief@livius.nl.

Jona Lendering (redactie)

========================================

NIEUW OP DE LIVIUS-WEBSITE

Uw redacteur bezocht Libanon en dat leverde veel nieuwe webpagina’s op: de Bekaavallei, twee pagina’s over het antieke Beiroet, acht pagina’s over het besneeuwde heiligdom van Faqra, het Libanongebergte, de door Herodotus vermelde reliëfs bij Nahr al-Kalb en vier pagina’s over de prachtige Romeinse tempels van Nihata. Ook nieuw: pagina’s over de Grieks-Macedonische steden Amfipolis, Olynthos, Pella en het Siciliaanse Akragas.

Ondertussen publiceerde onze zustersite LacusCurtius de Griekse tekst van enkele toespraken van Dion Chrysostomos en de Gebouwen van Prokopios.

========================================

HET OUDE NABIJE OOSTEN

Indachtig het archeologisch spreekwoord “breng nieuws nooit één keer naar buiten als je ook twee keer naar aandacht kunt vissen” nog maar een keer het vandalisme in Elah.

Interessant bericht over de domesticatie van runderen: ze stammen allemaal af van tachtig dieren die kort na de IJstijd leefden.

Interview met Touraj Daryaee, Sassanidenspecialist.

En verder: Tell Achzib, Babylon (weinig nieuws), Minet el-Hosn, Umm a Toamin, Shengavit, Jeruzalem, Herodion, Lod, Tel Kedesh.

========================================

EGYPTE

Het maandelijkse gesleep met mummies: 1, 2, 3, 4, 5. En gelukkig eindelijk aandacht voor een te vaak onderschat medisch probleem: het post-mortem lijden van mummies.

En verder: het Dodenboek, een scarabee van Ramses III in Karnak, twee in beslag genomen sarcofagen, Filae, El Hibeh, Alexandrië, het oudste katoen en de onvermijdelijke doctor Zahi Hawass.

========================================

GRIEKENLAND en TURKIJE (en wijde omgeving)

Het storende gebruik van het modieuze woord “tsunami” moet u niet afleiden van het feit dat het artikel over de vloedgolf bij Potidaia de moeite toch waard is.

Teveel oudheden en te weinig geld: problemen in Griekenland. Negeer de lollige kop.

Leuk: een Griekse pottenbakkersoven opnieuw in gebruik.

And what have the Greeks ever done to us? De logica is toch wel een van de belangrijkste nalatenschappen. Een heleboel door Aristoteles beschreven drogredeneringen bij elkaar, ideaal voor het middelbaar onderwijs. (Wat het plaatje van Plato en Sokrates ermee van doen heeft, wordt niet helemaal duidelijk.)

En verder: Santorini, Athene (Stoa van Attalos, een gerechtshof), Sozopol, Messene, Laodicea, Thessaloniki, Olympia, een vervalsing (wel mooi overigens).

========================================

ROME EN ZIJN RIJK

$800.000.000,- voor een Romeins themapark? In elk geval hebben we al een filmpje hoe het eruit zag.

Een ingestorte muur in Pompeii komt op een pijnlijk moment, want er is net extra geld naartoe gegaan.

Het wrak bij Trapani lijkt te worden bedreigd.

Interessant stuk over de veronderstelde afwezigheid van christenen in de Romeinse legers.

En verder: beeldje van de kinderen van Kleopatra en Marcus Antonius, zomaar een diploma, Romeins Marokko en politieoptreden tegen de bende die het Colosseum onveilig maakt.

========================================

BENOORDEN DE ALPEN

Nog een themaperk: dit keer bij Haltern. Projectnaam is “Aliso”, en dat is misschien want jammer, want er is geen bewijs dat Haltern en Aliso dezelfde plaats zijn.

Voor één keer mogen we inderdaad van sensatie spreken: in Neuss is een Romeins fort gevonden uit 30 v.Chr. Dit betekent dat de Romeinen eerder naar de Rijn oprukten dan tot nu toe werd aangenomen.

Er varen al een nagebouwde Romeinse schepen in Woerden, Hamburg en Neumagen, en nu ook in Utrecht. Het schip uit Millingen wordt begin juni op het Nijmeegse Romeinenfestival gepresenteerd en er zijn plannen voor de herbouw van de Woerden-7.

Leuk interview met de stadsarcheoloog van Venlo, Maarten Dolmans.

Een nieuw tijdschrift voor de archeologie van Vlaanderen, Ex situ.

Het maandelijkse lijstje uit Groot-Brittannië: Cambridge, Cirencester, Ilkley, Northampton, de Muur van Hadrianus, Whitley Castle, York (Saksisch).

En verder: Maastricht, Leeuwegem (pdf), Cuijk, Apeldoorn, oeroude runen (300 n.Chr.), discussie in het Vlaamse parlement over het erfgoedbeleid en een opvallend traditionele interpretatie van de slag in het Teutoburgerwoud (vergelijk).

========================================

JODENDOM EN CHRISTENDOM

Vlak voor Pasen probeerden een documentairemaker en een echte onderzoeker slim wat geld binnen te halen met nieuws over de Talpiot-tombe. Het leuke was dat de geleerde wereld voor een keer reageerde en de hoax genadeloos onderuit haalde. Een terugblik.

En verder: antiek anti-semitisme, samaritanen en Joods DNA.

========================================

OVERIG

Blijkbaar is dat nieuws, dat vrouwelijke gladiatoren topless vochten. Uw redacteur kon een zekere ergernis niet onderdrukken en heeft zo zijn eigen ideeën over hoe de Oudheid beter in het nieuws kan komen. En hij moppert hier nog even verder. Maar verder gaat het best wel goed hoor.

Mooi artikel over het teruggeven van antiquiteiten.

En verder: Taxila.

========================================

INTERNET

Helemaal blij word je van een reeks antieke handschriften, vooral omdat ze ook leverbaar zijn als PDF.

De directeur van een bekende archeologische organisatie pleit tegen open access, met als argument dat er al lezingen zijn voor het grote publiek. Met andere woorden: dit zijn de feiten en daarmee moet u het doen, u moet zich er niet verder in willen verdiepen, u moet betalen om de universiteiten onderzoek te laten doen en u moet extra betalen als u belang mocht stellen in de resultaten. Een affront voor degenen die wérkelijk belangstelling hebben.

========================================

EN TOT SLOT

Eindelijk onthuld: hoe egyptologen een mummie vinden.

========================================

Oude nieuwsbrieven zijn te raadplegen via de website van het Rijksmuseum van Oudheden (2009, 2010, 2011, 2012) en bij Aantekeningen bij de Bijbel. Als u de nieuwsbrief wil steunen, kunt u een donatie doen op rekeningnummer 67.07.91.121 t.n.v. Livius, o.v.v. Ondersteuning Nieuwsbrief. Dank u wel.


Volg

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 150 other followers