Langs de Zijderoute (1)

april 15, 2015
De moskee van Damghan

De moskee van Damghan

Afgelopen maart was ik in Iran, een land waar ik voor mijn werk wel vaker kom en waarvoor ik een zekere sympathie heb gekregen. Dat wil niet zeggen dat ik het echt begrijp en ik was blij dat ik dit keer eens naar het oosten kon reizen, van Teheran naar Mashhad. Dat is ruwweg het Iraanse equivalent van de christelijke pelgrimsweg naar Santiago de Compostella: Mashhad is waar de achtste imam ligt begraven en vormt voor elke Iraniër, religieus of niet, een lieu de mémoire. Zoals je langs de wegen naar Santiago wel eens mensen ziet wandelen, zo zie je ook richting Mashhad wandelaars die de elementen trotseren.

Dat die elementen niet altijd meewerken, bleek uit het feit dat de pelgrims nogal eens regenponcho’s droegen. Toch is regen zeldzaam. De weg loopt namelijk langs de zuidelijke hellingen van het Elburzgebergte, dat zich verheft tussen de Kaspische Zee en de Iraanse hoogvlakte. De vochtige noordenwind regent leeg op de noordelijke hellingen, waardoor er op de hoogvlakte nauwelijks regen valt. Het is een grote zandwoestijn, met alleen in het uiterste noorden, tegen de Elburz aan, een lijn van artesische bronnen. De weg van Teheran naar Mashhad voert van bron naar bron en vormt zo de smalle verbinding tussen enerzijds westelijk Iran, Mesopotamië en het Middellandse Zee-gebied en anderzijds Centraal-Azië, China en India. Dat maakt de fragiele lijn van bronnen tussen de Elburz en de Grote Zandwoestijn van historisch belang: dit was eeuwenlang een van de voornaamste routes van oost naar west. Een flessenhals in de Zijderoute.

Lees de rest van dit artikel »


Waterpijp

maart 31, 2015

chtaura_4Zoals de lezers van deze kleine blog weten, reisde ik onlangs van Teheran naar Mashhad. Ik belandde halverwege in een hotel waar ik een paar jaar geleden ook al eens had geslapen. Er stonden destijds wat waterpijpen, prachtig uitgesteld, zodat mijn reisgenoot en ik meteen besloten er een te roken. Geen probleem, zei de man van het hotel, het zou alleen even duren voor het bestelde kon worden gebracht.

Vol verwachting zetten we ons in de lobby, waar onze rookwaren na een half uurtje inderdaad voor ons werden uitgesteld. Zoals te verwachten viel, waren we al snel vervuld van een intens gevoel van gelukzaligheid.

Lees de rest van dit artikel »


Ta’arof

maart 27, 2015
Als je 36 kilo extra bagage mee krijgt.

Als je 36 kilo extra bagage mee krijgt.

Mijn reisgenoten en ik begonnen te hoesten toen we in Kerman waren. Het was niet erg en bij sommigen ging het voorbij. Typisch zo’n vaag reizigerskwaaltje: een ongebruikelijk virus waar je afweermechanisme in enkele dagen korte metten mee maakt. Bij mij bleef het echter hangen en ik kreeg koorts. Ik slikte wat koortsremmers en kon verder, maar werd in Isfahan toch ingehaald.

Dus kwam de dokter. En de dokter nam de tolk mee. Er volgde een diagnose waaruit ik het woord “para-infelanza” begreep maar de rest niet. Ik kreeg een prik. Ik kreeg een hoestdrankje. Ik kreeg een antibioticumkuur van vijf dagen. En ik kreeg een rekening. Dat wil zeggen: ik zou een rekening hebben moeten krijgen, ware het niet dat mijn tolk die voor zijn rekening nam. De geduchte Iraanse beleefdheid ofwel ta’arof.

Lees de rest van dit artikel »


Iraans bier

maart 24, 2015
Jojo-bier

Jojo-bier

Zoals bekend volgt de islamitische republiek Iran een uitleg van de sharia waarin alcohol voor moslims is verboden. Dat wil niet zeggen dat het spul in Iran niet voorhanden zou zijn. Ik heb bijvoorbeeld lang geleden wel eens een glas zelfgestookte alcohol voorgezet gekregen. Ik herinner me vooral dat ik me nog afvroeg waarom de restauranthouder ineens een theepot gebruikte om Fanta te schenken. Het bleek dus een Fanta.

Het bier dat in de Iraanse restaurants op de kaart staat en dat overal te koop is, is alcoholvrij. Je kunt hier Bavaria kopen en een eigen, Iraans bier dat “Delster” heet. Dat wil zeggen: zo schrijf je het, de Iraniërs zeggen “Dellester”, wat de vraag oproept wat nu het eigenlijke woord is: de gesproken of de geschreven vorm.

Lees de rest van dit artikel »


Verkeersdrempels

maart 23, 2015

verkeersdrempelIn Iran kan – zo krijg ik de indruk – iedereen naar eigen inzicht gevaarlijke verkeerssituaties verhelpen door zelf verkeersdrempels neer te leggen. Ze zien er allemaal anders uit. Soms ogen ze heel professioneel en zijn ze aangegeven met waarschuwingsborden, vaak echter gaat het om niet meer dan een ergerlijk hoge asfaltlaag die dwars over de weg is gelegd. Die valt alleen te herkennen doordat in de berm een rij stenen ligt. Het is altijd weer inspirerend, tot welke initiatieven betrokken burgers in staat blijken.

De gevolgen zijn fenomenaal. Ik maak, als ik in de Iraanse stad Shiraz ben, wel eens een tochtje langs enkele ruïnes uit de Sassanidische tijd: eerst de brug van Kavar, dan een kasteel ten noorden van Firuzabad, twee reliëfs, een paleis, vervolgens de reliëfs en stedelijke ruïnes bij Bishapur en daarna terug naar Shiraz. Vroeger deed je daar zeven à acht uur over, de tijd niet meegerekend die je aan de ruïnes wilde besteden. Tegenwoordig ben je minimaal tien uur kwijt.

Lees de rest van dit artikel »


Scènes uit Iran

maart 20, 2015
Mein Kampf (Mashhad)

Mashhad: zie punt #6

(1) Gezondheidsadvies
Brood moet je vers eten. “Taking bread from a refrigerator is like killing a person.”

(2) Goud
In het Reza Abbasi-museum in Teheran begrijp je waarom je in oudheidkundige musea nooit Achaimenidisch goud ziet liggen. Het meeste moet wel hier zijn.

(3) OV-fiets
De Chinezen hebben in Mashhad een kek systeem van light rail aangelegd. Het ontwerp lijkt één-op-één gekopieerd uit China, waar de fietsenstallingen vermoedelijk populair zijn. In Mashhad staan bij elke halte de rijwielen ongebruikt blauw te zijn.

Lees de rest van dit artikel »


Vandalisme

maart 20, 2015
Naqš-e Rajab: kapotte gezichten en een kapot paardenbeen

Naqš-e Rajab: kapotte gezichten en een kapot paardenbeen

Naqš-e Rajab is een klein archeologisch monument op de vlakte waarop ook de Iraanse ruïnestad Persepolis en de koningsgraven van Naqš-e Rustam liggen. De vier rotsreliëfs in Naqš-e Rajab dateren uit de derde eeuw n.Chr. en zijn in het verleden tweemaal door vandalen aangevallen.

De eerste keer heeft iemand met een mokerhamer staan slaan op de gezichten van enkele hovelingen. De verweerdheid van de steen maakt duidelijk dat het al lang geleden is gebeurd. De tweede keer is recenter: iemand heeft met een drilboor een paardenbeen kapotgemaakt. Ik heb me laten vertellen dat dat in 1979 was, tijdens de Iraanse Revolutie. De dader moet er een nacht mee bezig zijn geweest en is er toen maar mee opgehouden: de vernietiging van het erfgoed uit de Tijd der Onwetendheid bleek arbeidsintensiever dan gepland.

Lees de rest van dit artikel »


Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 350 andere volgers