Verkeersdrempels

maart 23, 2015

verkeersdrempelIn Iran kan – zo krijg ik de indruk – iedereen naar eigen inzicht gevaarlijke verkeerssituaties verhelpen door zelf verkeersdrempels neer te leggen. Ze zien er allemaal anders uit. Soms ogen ze heel professioneel en zijn ze aangegeven met waarschuwingsborden, vaak echter gaat het om niet meer dan een ergerlijk hoge asfaltlaag die dwars over de weg is gelegd. Die valt alleen te herkennen doordat in de berm een rij stenen ligt. Het is altijd weer inspirerend, tot welke initiatieven betrokken burgers in staat blijken.

De gevolgen zijn fenomenaal. Ik maak, als ik in de Iraanse stad Shiraz ben, wel eens een tochtje langs enkele ruïnes uit de Sassanidische tijd: eerst de brug van Kavar, dan een kasteel ten noorden van Firuzabad, twee reliëfs, een paleis, vervolgens de reliëfs en stedelijke ruïnes bij Bishapur en daarna terug naar Shiraz. Vroeger deed je daar zeven à acht uur over, de tijd niet meegerekend die je aan de ruïnes wilde besteden. Tegenwoordig ben je minimaal tien uur kwijt.

Lees de rest van dit artikel »


Scènes uit Iran

maart 20, 2015
Mein Kampf (Mashhad)

Mashhad: zie punt #6

(1) Gezondheidsadvies
Brood moet je vers eten. “Taking bread from a refrigerator is like killing a person.”

(2) Goud
In het Reza Abbasi-museum in Teheran begrijp je waarom je in oudheidkundige musea nooit Achaimenidisch goud ziet liggen. Het meeste moet wel hier zijn.

(3) OV-fiets
De Chinezen hebben in Mashhad een kek systeem van light rail aangelegd. Het ontwerp lijkt één-op-één gekopieerd uit China, waar de fietsenstallingen vermoedelijk populair zijn. In Mashhad staan bij elke halte de rijwielen ongebruikt blauw te zijn.

Lees de rest van dit artikel »


Vandalisme

maart 20, 2015
Naqš-e Rajab: kapotte gezichten en een kapot paardenbeen

Naqš-e Rajab: kapotte gezichten en een kapot paardenbeen

Naqš-e Rajab is een klein archeologisch monument op de vlakte waarop ook de Iraanse ruïnestad Persepolis en de koningsgraven van Naqš-e Rustam liggen. De vier rotsreliëfs in Naqš-e Rajab dateren uit de derde eeuw n.Chr. en zijn in het verleden tweemaal door vandalen aangevallen.

De eerste keer heeft iemand met een mokerhamer staan slaan op de gezichten van enkele hovelingen. De verweerdheid van de steen maakt duidelijk dat het al lang geleden is gebeurd. De tweede keer is recenter: iemand heeft met een drilboor een paardenbeen kapotgemaakt. Ik heb me laten vertellen dat dat in 1979 was, tijdens de Iraanse Revolutie. De dader moet er een nacht mee bezig zijn geweest en is er toen maar mee opgehouden: de vernietiging van het erfgoed uit de Tijd der Onwetendheid bleek arbeidsintensiever dan gepland.

Lees de rest van dit artikel »


De val van Persepolis

maart 12, 2015
Door mensenhanden beschadig reliëf van Xerxes

Door mensenhanden beschadig reliëf van Xerxes

Over Persepolis, waar ik wakker werd op de ochtend waarop u dit leest, heb ik al eens eerder geschreven op deze kleine blog. Het is een van de grootste antieke ruïnes en de plaats verveelt me nooit. Dát het een ruïne is, is het gevolg van de Macedonische plundering: Alexander de Grote nam de stad in de winter van 331/330 in en bleef er een paar weken. Bij zijn vertrek ging de toorts erover.

De Griekse historicus Kleitarchos sprak enkele jaren later met de ooggetuigen en zijn verslag ligt ten grondslag aan het verhaal van Diodoros van Sicilië (Wereldgeschiedenis 17.70-72). Ik geloof dat ik de onderstaande vertaling ooit zelf heb gemaakt maar weet dat eerlijk gezegd, ruim tien jaar na mijn Alexanderboek, niet meer zeker. Het is in elk geval niet de vertaling die Simone Mooij later zou maken. U leest hieronder eerst hoe de stad wordt veroverd en geplunderd, en later hoe het paleis in vlammen opgaat.

Lees de rest van dit artikel »


Zahak, Azi Dahaka, Azazel

maart 10, 2015

Dit wordt een curieus stukje over middeleeuwse poëzie, mythologie, de Bijbel, joden, Iraniërs, archeologie en het kerstverhaal, dus zet u schrap.

Zahak in het mausoleum van Ferdowsi

Zahak in het mausoleum van Ferdowsi

We beginnen met de Perzische poëzie, meer in het bijzonder met de Shahname van Ferdowsi, het nationale epos van Iran, geschreven rond het jaar 1000. In de eerste verhalen speelt een zekere Zahak een rol, die door een kwade genius wordt aangezet tot allerlei kwaad gedrag en verandert in een duivel in mensengedaante, herkenbaar aan twee mensenetende slangen die uit zijn schouders groeien. Uiteindelijk wordt hij verslagen door de held Fereydun, die hem opsluit in een grot onder de aarde, waar hij tot het einde der tijden zal wachten. Het is afgebeeld op het plaatje: een reliëf uit het mausoleum van Ferdowsi in de Iraanse stad Toos, vervaardigd door de beeldhouwer Abdolhossein Sadeghi.

Lees de rest van dit artikel »


Jiroft

maart 10, 2015
Steenwerk

Steenwerk uit Jiroft (Archeologisch museum, Teheran)

Het bovenstaande voorwerp is afkomstig uit Jiroft uit het zuidoosten van Iran en is nu te zien in het Archeologisch museum van Teheran. Misschien is het een potje, misschien is het een armband, ik weet dat niet zeker. Ik denk dat het eindeloos herhaalde vormpje een schorpioen voorstelt, maar misschien is het wel een abstract teken. De typische kleur is omdat het chloriet is.

Jiroft is niet zomaar een opgraving. Het gaat om een enorme stad uit ruwweg 2500-2200 v.Chr. Dat is interessant, want op dat moment waren er nog niet zoveel steden. In Egypte moeten ze er zijn geweest, maar de Nijl heeft veel weggespoeld. In Syrië en in het Tweestromenland waren zeker steden. En in de Indusvallei. Jiroft is de verbindende schakel tussen de twee laatstgenoemde cultuurgebieden.

Lees de rest van dit artikel »


Onwennige gastvrijheid

maart 9, 2015
Het mausoleum van Abd al-Azim

Het mausoleum van Abd al-Azim

Reyy is een voorstad van Teheran, al zeggen de mensen ter plekke dat het andersom is: het jonge Teheran is een voorstad is van het oeroude Reyy. Het stadje is inderdaad zo oud als de geschreven geschiedenis: het was bewoond in de Achaimenidische tijd en wordt genoemd in de religieuze teksten van de joden en zoroastriërs. In de Vroege Middeleeuwen was het een metropool en omdat hier veel mensen woonden, kwam Abd ol-Azim hier de sjiitische leer verkondigen.

Abd ol-Azim was niet de eerste de beste. Hij was een afstammeling van Hassan, die op zijn beurt de zoon was van Mohammeds dochter Fatima en kalief Ali. Veel mensen keken naar deze familie voor advies en de familiehoofden, de imams, gelden tot op de huidige dag in de sjiitische islam als onfeilbare bronnen van gezag. Het was de tiende imam, Ali al-Hadi, die zijn verwant Abd ol-Azim zo rond het midden van de negende eeuw naar de grote stad Reyy zond. Hij schreef er twee boeken en wordt door de sjiitische geleerden als een betrouwbare overleveraar van anekdotes over het leven van de profeet Mohammed.

Lees de rest van dit artikel »


Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 356 andere volgers