SWO

Een ingevuld formulier, een handtekening en nog een handtekening, een fotokopie van mijn paspoort, en dat was het dan: mijn werkzaamheden bij de Stichting Wetenschapsvoorlichting Oudheid (SWO) zitten erop. Dat is een andere manier om te zeggen dat de stichting nu officieel is opgericht en dat het eerste bestuur zijn werk kan gaan doen.

Het oprichten van een stichting was een oude wens. Al sinds 1995 probeert de website Livius.org mensen over de oude wereld te informeren. Zoals bij elke wetenschap gebeurt dat in drie fasen: het aanbieden van informatie, het uitleggen van de methode en – als dat mensen nog niet overtuigt – een rechtstreekse dialoog om te achterhalen welke bezorgdheid verhindert dat iemand wetenschappelijke inzichten overneemt. Ik heb er hier al over geschreven.

De website, de Nieuwsbrief en het journalistieke werk zijn het zichtbare deel van de voorlichting, de eerste fase. Het feitelijke en meest arbeidsintensieve werk zit in de tweede en derde, en juist daar hebben we alles zelf moeten uitvinden. Overigens niet helemaal als enigen, natuurlijk: er is veel onderzoek gedaan naar wetenschapsvoorlichting en iedereen weet dat de crux niet zit bij het aanbieden van informatie maar bij het geven van inzicht in het wetenschappelijk proces.

Het trieste is dat dit bij de oudheidkundige disciplines niet gebeurt. In 2007 heb ik er bij een paneldiscussie in het Allard Piersonmuseum al eens op gewezen dat oudheidkundigen steeds weer op hun hurken gaan zitten om de wetenschap simpel uit te leggen maar ervan afzien mensen omhoog te trekken naar de grenzen van de wetenschap. Deze omissie is des te schrijnender omdat steeds meer mensen hoogopgeleid zijn, kritische vragen kunnen formuleren, gegronde twijfels hebben en niets beters krijgen te horen dat “dit zijn de feiten en daarmee moet u het doen”.

Goede wetenschapsvoorlichting is een ladder met verschillende sporten. Informatie wordt eerst vereenvoudigd, dan wat moeilijker en tot slot aangeboden op eerstejaarsniveau. In de meeste disciplines bestaat zo’n ladder: wie is er niet groot geworden met Kijk en welke “bêta” ging niet verder met Natuurwetenschap en techniek? In de oudheidkunde ontbreekt echter die tweede sport: Hermeneus is het equivalent van Kijk en er is niet zoiets als NWT. De vraag naar het nut en de relevantie van het vak zal daarom nog wel even klinken.

Een tweede probleem is dat de Nederlandse oudheidkunde nog steeds het internet niet heeft ontdekt. Die prachtige website waarop nieuwe inzichten in de Latijnse grammatica worden uitgelegd en die online-encyclopedie van de Griekse kunstgeschiedenis: ze zijn er niet. De Vlamingen doen dat beter. De voorlichting is bij ons beperkt tot boeken waarin het wetenschappelijk proces niet wordt uitgelegd; het uitgeven daarvan is overgelaten aan commerciële uitgeverijen, die niet zijn meegegroeid met de veranderende kwaliteitseisen.

Een van degenen die destijds in het Allard Piersonmuseum kwam luisteren, deelde de bezorgdheid en heeft vorig jaar een bedrag geschonken om de kwaliteit van de wetenschapsvoorlichting te verbeteren. In december heb ik er wat reclame voor gemaakt en er hebben zich enkele andere donateurs uit Nederland en Duitsland gemeld, zodat er een mooi beginkapitaal is. Ook zijn er drie projecten geselecteerd die de Stichting Wetenschapsvoorlichting Oudheid wil gaan cofinancieren.

Ze zullen de wereld niet veranderen. Daarvoor zijn ze te kleinschalig. Maar u zult er in de loop van de komende twee jaar meer van horen. Ik wens het bestuur veel succes.

Een gedachte over “SWO

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s