Alexander in Pakistan (4)

De oude stadsmuur van Multan in Pakistan
De oude stadsmuur van Multan in Pakistan

[Dit is het vierde deel van een reeks over de Macedonische veldtocht door wat nu Pakistan heet. Ik heb vorige keer beschreven hoe Alexander de Grote de Malliërs tussen de rivieren Akesines en Hydraotes uitmoordde en oprukte naar de hoofdstad van die stam, bij de samenvloeiing van die twee rivieren. Het eerste deel is hier en een landkaart is daar.]

Voor het eerst hadden de Indiërs een leger samengetrokken. Het had zich opgesteld tussen de stad en een rivier die hen scheidde van de Macedonische aanvallers. Alexander wist echter een voorde te vinden en stak de stroom over, bond de strijd aan met zijn tegenstanders en verdreef hen naar een versterkt punt in de lege stad. Waarschijnlijk gaat het om de verlaten tempel van Vishnu in het huidige Multan, destijds een ommuurd tuinencomplex op de hellingen van een heuvel, met op de top een fort.

Tot op dit punt was Arrianus’ relaas zakelijk. Bij de beschrijving van het gevecht van de volgende dag, toen Alexander Multan liet bestormen, wordt het ineens gedetailleerder, zoals bij de beschrijving van de bijna dodelijke wond die Alexander opliep:

Intussen waren sommigen bezig een bloedbad aan te richten onder de Indiërs. Ze doodden iedereen en spaarden vrouw noch kind. Anderen droegen de koning weg op zijn schild in zo kritieke toestand dat ze nog niet konden zeggen of hij er het levend zou afbrengen. Sommigen hebben geschreven dat Kritodemos, een arts uit Kos van het geslacht der Asklepiaden, de pijl uit de wond heeft getrokken na die opengesneden te hebben. Anderen beweren dat zijn adjudant Perdikkas, op uitdrukkelijk bevel van Alexander, toen er op het kritieke moment geen arts aanwezig was, met zijn zwaard de wond heeft geopend en de pijl eruit gehaald heeft. Tijdens de behandeling golfde het bloed naar buiten, zodat Alexander opnieuw het bewustzijn verloor en op die manier, door zijn bewusteloosheid, de bloeding gestelpt werd.

Arrianus zou een slecht verteller zijn geweest als hij op dit dramatische moment zijn zakelijke toon had vastgehouden, en hij had het geluk dat hij van bron kon wisselen. Terwijl het verslag van de genocidale campagne als geheel afkomstig is uit het geschiedwerk van Ptolemaios, de commandant van een van de drie legergroepen die uit Jhang vertrokken, komen de details over de bestorming van Multan uit de verslagen van ooggetuigen. Arrianus’ wisseling van stijl weerspiegelt dus twee perspectieven op de Mallische campagne: enerzijds de abstracte visie van een officier, anderzijds de concrete details van de ooggetuigen. Het feit dat zij elkaar tegenspraken over de naam van degene die Alexander behandelde, zegt iets over de chaos van het gevecht.

Alexander overleefde, maar het was duidelijk dat ook de zoon van Zeus sterfelijk was. In de volgende weken moesten de Macedoniërs zich een weg banen door steeds vijandelijker koninkrijken langs de benedenloop van de Indus. De Grieken die hij had achtergelaten in het huidige Oezbekistan kwamen in opstand en er werden voor de Indische gebieden geen bestuurders meer aangesteld. Alexander zou nooit meer belangstelling tonen voor het verre oosten.

2 gedachtes over “Alexander in Pakistan (4)

    1. Ja, er zijn vrij veel Babylonische teksten en er zijn wat Egyptische teksten. Uit Perzië komt materiaal dat helpt de gedachtewereld van zijn tegenstanders te reconstrueren. Niets uit Anatolië of India helaas.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s