De zeven keurvorsten

De zeven keurvorsten (Grashaus, Aken)

Het was niet mijn planning afgelopen woensdag naar Heerlen te gaan, maar ik had voor mijn werk onverwacht foto’s nodig en daarvoor moest ik naar het Thermenmuseum. Ik had een fiets bij me en omdat je die niet tussen 16 en 18 uur mag meenemen in de trein, kon ik niet meer snel naar Amsterdam terug. Ik kon dus net zo goed een eind gaan fietsen en zo spoelde ik aan in Aken.

Vlakbij de Dom (met de graven van Karel de Grote en Otto III) staat het zogenaamde Grashaus, het oudste raadhuis van wat in feite de eerste hoofdstad van Duitsland is geweest. Het is althans waar ooit de vorsten werden gekroond en hun opwachting maakten. Op de gevel van het Grashaus zijn de oudste afbeeldingen te zien van de zeven Keurvorsten: de aartsbisschoppen van Trier, Keulen en Mainz, de koning van Bohemen, de hertog van Saksen, de markgraaf van Brandenburg en de paltsgraaf van het Rijnland. Dit zevental diende, als de koning overleed, een nieuwe heerser te kiezen, die dan later naar Rome ging om ook de keizerkroon te bemachtigen. U ziet hierboven links de drie geestelijke vorsten (met bisschopsstaf), middenin de koning (met de Heilige Lans), en rechts de drie andere wereldlijke vorsten (met zwaarden).

Lees verder “De zeven keurvorsten”

De vervloekte bergen

Historisch Museum, Tirana

Vorig jaar bezocht ik Albanië, het land waar Enver Hoxha een antifascistische, communistische staat stichtte, eerst stalinistisch, daarna maoïstisch en officieel bovendien atheïstisch. Een land waar niets mocht, waar de paranoia van de leider zich vertaalde in tienduizenden bunkers die de bevolking zou moeten gebruiken om ooit eventuele agressors te weerstaan. Een land bovendien waar de mensen van alle informatie uit het buitenland waren afgesneden.

Hoxha overleed in 1985 na een zuivering van de communistische gelederen. De macht kwam daarna in handen van Ramiz Alia en vervolgens deden de Russische perestrojka en het Chinese kapitalisme de rest: het communistische systeem van Hoxha verloor elke geloofwaardigheid.

De implosie vond plaats in slow motion. Alia behield dankzij corrupte verkiezingen de macht, daarna trokken economische vluchtelingen naar Griekenland, kwam de Democratische Partij aan de macht en bleven allerhande toegezegde hervormingen uit. Mensen zochten hun geluk in het buitenland, vanaf 1991 ook in Italië. Ik herinner me hoe de Italiaanse regering een groep bootvluchtelingen asiel toezegde, op transport naar het noorden zette en daarvandaan deporteerde naar het land van herkomst. Over cynisme gesproken.

Lees verder “De vervloekte bergen”

Sterke drank, sterk verhaal

Armenië is trots op zijn sterke drank, die in eigen land wordt aangeduid als cognac en in de EU als brandy. Ik begrijp dat het in Nederland vieux heet. Een van de Armeense merken, met de immer verrassende merknaam Ararat, stond op de drankenkaart tijdens de Conferentie van Jalta en viel zeer in de smaak bij Winston Churchill. Stalin wilde de Britse premier graag een plezier doen en zorgde ervoor dat deze na de conferentie nog regelmatig een partij kreeg toegezonden.

Dat kun je in elke reisgids lezen. In Yerevan hoorde ik nog een ander verhaal. Op een gegeven moment informeerde Stalin bij Churchill of de cognac hem nog steeds zo goed smaakte, en deze liet doorschemeren dat hij de indruk had dat de kwaliteit niet meer was wat ze was geweest. Binnen de kortste keren lag er bij producent in Yerevan een donderende brief: wat was er aan de hand?

Lees verder “Sterke drank, sterk verhaal”

Viermaal Armenië

Armeense vertaling van een Koptische refutatie van het Concilie van Chalkedon

Zoals de trouwe lezers van deze blog zal zijn opgevallen, ben ik momenteel in Armenië. Een prettig weerzien met een sympathiek land met een eerbiedwaardig oud verleden, waarover ik al een paar keer blogde in mijn reeks over museumstukken (1, 2, 3). Vandaag een paar dingen die me dit keer in het moderne Armenië opvielen.

Eén: Charles Aznavour is overleden. De Franse zanger kwam uit Armenië – hij heette eigenlijk Chahnour Aznavourian – en dat laten de Armeniërs ons weten ook. Ik kan niet claimen dat ik alle horeca van de hoofdstad Yerevan heb verkend, maar overal waar ik kwam klonk zijn muziek. Letterlijk. Zijn portret hangt in de hoofdstraten, je kunt een condoleance-register tekenen, in een hotel bleek het wachtwoord voor de mail “aznavour” te zijn en het lijkt wel alsof de Armeense radiostations een boycot hebben van alle andere muziek. Ik weet dat dit niet geloofwaardig klinkt maar het is waar.

Ook waar: ik heb op de avond van mijn aankomst al een discussie aanhoord over de vraag wie de beroemdste Armeniër was, Aznavour of Kim Kardashian.

Lees verder “Viermaal Armenië”

Alles over Libanon

Beiroet

Stel, u wil naar Libanon. Dat is niet zo onwaarschijnlijk want het is een prachtig land, met aardige mensen, met prachtige musea, leuke souqs, heerlijke waterpijpen en met een keuken die het beste combineert van de Arabische, Ottomaanse en Franse cuisine. Stel, u wil weten wat ik erover heb geschreven. Dat is iets minder waarschijnlijk, want zo beroemd zijn mijn Libanese schrijfsels niet, maar desondanks: hier is een overzicht.

Eerst even wat algemene dingen: Libanese groepsidentiteiten, meer over Libanese groepsidentiteiten, de sterke verhalen, Beiroet, Beiroet, Beiroet, Beiroet, minted lemonade, het verkeer, meer verkeer, Misrlou, erfgoedbeheer, regen, vooroordelen, een roadblock, Amin Maalouf, beleefdheid, bij Laziz, en Libanezen in Nederland en nog eens.

Archeologie: het DNA-onderzoek, meer DNA-onderzoek, de geweldige stad Byblos, de Nahr al-Kalb, een Egyptische buitenpost, Jachin en Boaz, Baalbek, meer Baalbek, nog meer Baalbek, het archeologische museum van Sidon (in aanbouw), het archeologische museum van Sidon (nog steeds in aanbouw)

Lees verder “Alles over Libanon”

Terug naar toen

[Een gastbijdrage vandaag van Rob Duijf.]

Er zijn van die dingen die je je steeds weer voorneemt om te doen en dan komt het er toch niet van. Een van die dingen is een bezoek brengen aan de Veluwse Stoomtrein Maatschappij en dan uiteraard een ritje maken met een echte stoomtrein.

Onlangs kruiste echter een machtige Duitse stoomlocomotief van de VSM met een lange aanhang van rijtuigen ons wandelpad. Een striemende stoomfluit, stampend sissend stoom en stinkende kolendamp bracht herinneringen boven aan stoomtreinen in het Lake District in Engeland en de Brockenbahn in de Harz in voormalig Oost-Duitsland. Zo leerden we dat de VSM elk jaar tijdens het eerste weekend van september ‘Terug naar Toen‘ organiseert, het grootste stoomtreinfestival van Nederland. Hoog tijd om ons voornemen nu eens uit te voeren!

Lees verder “Terug naar toen”

Ontbijt

Het leukste in een hotel vind ik altijd het ontbijt. Wat opmerkelijk is, aangezien ik geen grote ontbijter ben. Ik gebruik het moment vooral om een plaatselijke krant te lezen en in plaats van het ochtendmaal te gebruiken een bescheiden lunchpakketje te maken.

Maar ooit – het moet 1997 of 1998 zijn geweest – realiseerde ik me in een hotel in een zuidelijke buitenwijk van Berlijn: ik houd van dit moment van de dag, als je vooruitblikt naar wat je zult gaan ontdekken in de stad waar je net wakker bent geworden, en ik houd ook van zo’n Duits Frühstück. Het aanbod is gevarieerder dan ik thuis ooit op voorraad zou kunnen hebben.

Lees verder “Ontbijt”