Proactieve stukjes

Als het gaat om de Oudheid, kun je je op sommige vlagen van desinformatie voorbereiden. Een nieuwe Asterix betekent dat er mensen zullen zijn die wel herkennen dat het verhaal fictief is maar aannemen dat de achtergrond ruwweg betrouwbaar zal zijn. Religieuze feestdagen zijn eveneens altijd goed voor gemakzuchtige journalistiek. Papyrologie ook.

In de afgelopen jaren heb ik, bij wijze van voorwaartse verdediging, wat stukjes geschreven vóór de desinformatie zich zou verspreiden. De vakterm voor dit soort vaccinatie, zo heb ik onlangs ontdekt, is prebunking. Hier is een overzicht.

  • 6 januari: nee, er waren geen Drie Koningen en er was vermoedelijk ook geen Ster van Betlehem.
  • 14 februari: Valentijnsdag een oud-Romeins feest? Onzin.
  • 21 april: de stichting van Rome? Dat gaat te vlug.
  • 17 augustus: Sint-Jeroen heeft vermoedelijk niet bestaan en je kunt hem ook niet opgraven.
  • 25 december: nee, de cultus van Mithras is niet het model van kerstmis.
  • Een nieuwe Asterix? De achtergrond is net zo fictief als de voorgrond.
  • Nee, de Lijkwade van Turijn is echt een middeleeuwse vervalsing.
  • Niet heel belangrijk, wel een gouwe ouwe: het is 42 km van Marathon naar Athene.
  • Masada was géén laatste Joodse bolwerk.

En verder: