Popović over de Dode-Zee-rollen

Een commentaar op Jesaja: een fragment van een Dode Zee-rol, nu in het Jordan Museum in Amman.

Over de Dode-Zee-rollen zijn honderden boeken geschreven in tientallen talen. Het boek dat de Groningse hoogleraar Mladen Popović in 2013 presenteerde bij de expositie in het Drents Museum in Assen is een van de betere. Het biedt geen schijnzekerheden, zoals de “conclusie” dat het zou gaan om de bibliotheek van de sekte van de essenen. Dat is op zich een respectabel idee, ooit door Géza Vermes naar voren gebracht, maar het is zeker niet bewezen.

Lees verder “Popović over de Dode-Zee-rollen”

Het Aramees: de eerste wereldtaal

Een papyrus uit Elefantine met een deel van de tekst van de Behistuninscriptie, vertaald in het Aramees (Neues Museum, Berlijn)

De oudste wereldtaal is het Aramees. Of eigenlijk is het niet één taal, maar een familie van talen. Het aardige is dat het Aramees al drie millennia te volgen is. Aanvankelijk was het de taal van – u raadt het al – de Arameeërs in Syrië, maar later was het de kanselarijtaal van het Perzische Rijk en toen dat ten onder was gegaan, bleef het Aramees in gebruik in het gehele Nabije Oosten. In het Romeinse Rijk en het Parthisch/Sasanidische Rijk ontstonden joodse, samaritaanse en mandese varianten.

En ook christelijke, trouwens, die nog altijd worden gesproken in een paar dorpen ten noorden van Damascus. Ik weet niet of dat nog steeds de situatie is want tijdens de Syrische Burgeroorlog is stevig geplunderd in die regio en ik sluit niet uit dat ook de bewoners het hard te verduren hebben gehad. Mogelijk is het Aramees sinds kort geen levende taal meer.

Lees verder “Het Aramees: de eerste wereldtaal”

Maronitisch kerstmis

beirut_st_george_maronites_2

Ik heb al eens geblogd over de diverse soorten oosters christendom. De verschillen hebben te maken met taal en met uiteenlopende opvattingen over de manier waarop de twee naturen van Christus zich tot elkaar verhouden. De meningsverschillen zouden overbrugbaar moeten zijn, of op z’n minst tussen haakjes geplaatst moeten kunnen worden.

Eén zo’n poging staat bekend als monotheletisme. De aanhangers meenden dat alle gelovigen het er in elk geval over eens konden zijn dat Christus één enkele wil had gehad. Leuk bedacht, maar niet leuk genoeg: het bleek in de praktijk vooral een manier om ruzie te krijgen met iedereen. De leer is later veroordeeld, minder om de inhoud dan omdat ze politiek onwenselijk was geworden.

Lees verder “Maronitisch kerstmis”

Israël hersteld

Munt van Bar Kochba (British Museum, Londen)

In de zekerheid des Doods, maar in de onzekerheid van de ure van dien, heb ik besloten dat ik niet langer mag wachten, maar dat ik vandaag, op ditzelfde ogenblik, door het neerschrijven van deze en geen andere zin, Israël hersteld moet beginnen…

… sorry, mijn verlangen de prachtige zin van Gerard Reve éénmaal te kunnen parafraseren was groter dan mijn waarheidsliefde, want Israël hersteld is al een tijdje min of meer gereed. Dat wil zeggen: het onderzoek is ruwweg gedaan, de structuur van de tekst ligt op hoofdlijnen en zelfs in enig detail vast. “Het enige wat nog moet gebeuren is”, om Menander te citeren, “het schrijven van de zinnen”. Dat zal ook dit keer wel weer een heidens karwei blijken. Elk boek kost me meer moeite dan het vorige.

Lees verder “Israël hersteld”