Gene Cernan

cernan
Ik was veertien of vijftien en sliep op een zolderkamer. Vlakbij mijn nachtkastje hingen de portretten van enkele jeugdhelden. Daaronder was ook Gene Cernan, de vandaag overleden astronaut. De eerste astronaut die vloekte in een openstaande microfoon – niet zo heel erg netjes natuurlijk, maar ook u zou “son of a bitch” schreeuwen als de motor van uw maanlander op het kritische moment niet aanslaat. Dat was tijdens de missie van de Apollo-10. Cernan werd berispt maar het brak zijn carrière niet: hij was commandant van de Apollo-17 en was de laatste mens die rondliep op de maan.

Misschien was hij ook de meest poëtische van de Gemini- en Apollo-astronauten. Waar zijn collega’s nuchtere ingenieurs waren die bezig waren met een technische missie, kon Cernan opmerken dat hij “de radio had willen afzetten om te genieten van de oorverdovende stilte”. Niet dat hij een zwever was, maar de laatste mens op de maan wist zijn verlangen om het onbekende te verkennen te combineren met een verlangen naar sereniteit.
Lees verder “Gene Cernan”

There’s something wrong with the system

[Vandaag een gastbijdrage van Mieke Bleeker.]

Hoe konden de peilingen er zo vreselijk naast zitten? En waarom hebben zoveel mensen überhaupt op iemand als Donald Trump willen stemmen? Vragen die zichtbaar waren in de verbijsterde blikken van de Hillary Clinton-supporters na afloop van de verkiezingsnacht en waarop in de dagen erna door de media en politieke analisten driftig een antwoord werd gezocht. Donald Trump ging ondertussen op cursus bij president Obama en begon met het samenstellen van zijn regering, Hij was tenslotte op 8 november verkozen tot de vijfenveertigste president van de Verenigde Staten. Of toch niet?

Nee, eigenlijk niet. In het circus dat de Amerikaanse verkiezingen heet, wordt nogal eens voorbij gegaan aan het feit dat tijdens die tweede dinsdag in november geen nieuwe president wordt gekozen, maar de kiesmannen, die samen het zogenaamde “Electoral College” vormen. Dit college van kiesmannen, waarvan het aantal per staat afhankelijk is van het aantal inwoners, brengt in december zijn stem uit op de kandidaat van zijn keuze. Tijdens een speciale vergadering van het Congres in januari worden deze stemmen geteld en wordt de uitslag van de verkiezingen definitief vastgesteld. Pas dan, en niet eerder, is het zeker dat de “president-elect” op 20 januari als nieuwe president wordt geïnaugureerd. Op het moment dat een kandidaat bij de verkiezingen in november de vereiste 270 kiesmannen heeft verworven, zijn dat er dus genoeg om tot president te worden verkozen, maar is hij of zij het officieel nog niet.

Lees verder “There’s something wrong with the system”

In dubio pro reo

cof

Het zal niemand zijn ontgaan dat Donald Trump momenteel wordt bekritiseerd om wat we eufemistisch zouden kunnen aanduiden als zijn vrijpostige omgang met vrouwen. Hij zal zich moeten verantwoorden bij de rechtbank en dat belooft dat het nare spektakel van de afgelopen weken nog wel even zal duren.

Er is hier iets wonderlijks aan de hand. Laten we ons verplaatsen in een historicus die in de toekomst op deze zaak terugblikt. Die zal constateren dat vijftien verschillende vrouwen zich publiekelijk hebben uitgelaten over Trumps wangedrag, en hoewel de historicus herkent dat er soms geen getuigen waren en het dan een situatie was van “haar woord tegen het zijne”, zal onze historicus een patroon herkennen. Hij krijgt een beeld van een bepaald type man – misogyn, in feite eenzaam – dat zich steeds opnieuw op dezelfde wijze gedraagt en zal concluderen dat de beschuldigingen kloppen. Eventueel kan hij in de psychologische literatuur bevestiging vinden voor zo’n interpretatie, bijvoorbeeld omdat Trumps menstype vaker voorkomt (zoals Jolanda Withuis onlangs documenteerde voor prins Bernhard).

Lees verder “In dubio pro reo”

Dylan

dylan

Waarom hebben zoveel mensen een afkeer van de letteren? Een slechte leraar literatuur op de middelbare school is natuurlijk een pré, maar laten we de zelfingenomenheid van de letterdames en -heren niet onderschatten. Er zitten er namelijk tussen met het empathische vermogen van een amoebe en het ego van een zonnekoning. De types die menen dat de samenleving schreeuwt om cultuur en zichzelf beschouwen als belichaming van die cultuur. Types zoals het hier geciteerde prominente lid van de Zweedse Academie.

Zoals bekend gaf die instelling onlangs de Nobelprijs voor de letteren aan Bob Dylan, van wie bekend is dat hij er niet van houdt om op deze wijze in het zonnetje te worden gezet. Daar heeft hij ook welbekende redenen voor: als zijn eigen beste criticus kan hij er niet goed tegen om te worden geprezen voor dingen die hij zelf niet voldoende goed vindt – en tot overmaat van ramp wordt hij achtervolgd door mensen die hem voor Judas verslijten als hij zelf eigenlijk vooral z’n werk naar behoren wil doen. Play it fucking loud.

Lees verder “Dylan”

Valse Dode Zee-rollen

qumran_4q175_testimonia_mus_amman3
4Q Testimonia4Q Testimonia (Archeologisch Museum Amman): over de authenticiteit van deze Dode Zee-rol bestaat geen twijfel.

Je kon er de klok op gelijk zetten: tussen de fragmenten van de Dode Zee-rollen die zijn aangekocht door de Green Collection, lijken vervalsingen te zitten. Het erge van sommige schandalen is dat ze voorspelbaar zijn.

Wat is er aan de hand? Ik behandel in dit stuk verschillende onderwerpen waarover ik al eerder heb geschreven, dus aarzel, als trouwe lezer van deze kleine blog, niet om pas bij *** te beginnen.

Korte inhoud van het voorafgaande: al sinds mensenheugenis zijn er schatgravers die illegaal opgegraven voorwerpen op de zwarte markt aanbieden. Sinds de Arabische Lente is het aanbod gegroeid al is hierover, uit de aard der zaak, weinig duidelijkheid. Wat vast staat, is dat musea in Egypte, Syrië en Irak zijn geplunderd en dat de plunderaars na gedane arbeid het onverkoopbare materiaal vernietigden.

Oók sinds mensenheugenis kennen we een andere praktijk: de productie van vervalsingen. Er is in feite een soort wapenwedloop gaande tussen vervalsers en oudheidkundigen: de eerste bedenkt een nieuwe methode om perfect-ogende oudheden te maken, de ander bedenkt een methode om de vervalsing te herkennen. Een meta-analyse waarbij, steeksproefsgewijs, sinds mensenheugenis als echt geaccepteerde museumvoorwerpen eens worden onderzocht met moderne technieken om te zien hoeveel vervalsingen er in de loop van de afgelopen anderhalve eeuw “doorheen zijn geglipt”, heeft bij mijn weten nog nooit plaatsgevonden. Dat is jammer, want het staat vast dat de wetenschap op sommige gebieden een achterstand heeft op de fraudeurs. Eén van die gebieden is het vervaardigen van “antieke” papyri. Vervalsers kunnen iets namaken dat niet valt te herkennen.

Lees verder “Valse Dode Zee-rollen”

Kwakgeschiedenis: Reza Aslan

aslan_zealot

Reza Aslan is een gezegend mens. Een schrijver kan zich geen betere publiciteit wensen dan het spraakmakende interview dat hij cadeau kreeg van de Amerikaanse zender Fox News. Naar aanleiding van zijn boek, Zealot. The Life and Times of Jesus of Nazareth, vroeg zijn interviewster waarom hij, als moslim, de historische waarheid over de christelijke inspiratiebron wilde beschrijven.

Zo bood ze hem de gelegenheid uit te leggen dat hij een wetenschapper is met vier academische titels en een perfecte beheersing van het Grieks, wiens werk bestaat uit onderzoek naar religie. Door het gesprek die kant op te loodsen, zette Aslan de interviewster volkomen voor joker. Het filmpje ging viral, met commentaren van wetenschappers die erop wezen dat Fox niet begreep dat in de wetenschap de persoonlijke opvattingen van de onderzoeker geen rol spelen. Spraakmakend.

Nadat Aslan als verdediger der wetenschap op het schild was geheven, kwam de kritiek. Uit wetenschappelijke kring, wel te verstaan. Zeker, de geïnterviewde had vier titels, maar geen ervan zou voor het onderwerp relevant zijn: hij is geen historicus maar godsdienstsocioloog.

Lees verder “Kwakgeschiedenis: Reza Aslan”

Woede

De vier ruiters van de apocalyps (uit het Commentaar van Beatus of Liébana op de Openbaring van Johannes)
De vier ruiters van de apocalyps (uit het Commentaar van Beatus of Liébana op de Openbaring van Johannes)

Mijn goede vriend Richard blogde gisteren over het wonderlijke verschijnsel dat de laatste zoveel mensen bij verkiezingen tegen hun eigen belang stemmen. In Egypte

koos de helft van de bevolking een moslimbroeder die prompt op allerlei manieren de absolute macht naar zich toe begon te trekken. De andere helft schrok zich rot en was dolgelukkig toen een jaar later het leger de macht overnam.

Turkije, de Brexit en Donald Trump komen ook langs in Richards stukje en we zouden kunnen toevoegen dat Griekenland een redelijke deal voor zijn schulden afwees om een slechtere te krijgen. Richard vat samen:

Lees verder “Woede”

Nice

Het is, zoals u weet, een grote puinhoop in het Midden-Oosten en het geweld blijft niet beperkt tot die regio. Om het draagvlak onder de Amerikaanse burgerij voor het buitenlands beleid te peilen, hielden een half jaar geleden twee onderzoeksbureaus enquêtes over de crisis in het sultanaat Agrabah. Werd het niet eens tijd dat de Amerikanen gingen bombarderen? Van de republikeinen meende een derde dat dat een goed idee was. Maar hoe dan met de vluchtelingen? Van de democraten meende ruim twee vijfde dat de VS genereus asiel moesten verlenen.

Duidelijke cijfers over de attitudes – u leest er hier meer over – en nog veelzeggender omdat het sultanaat Agrabah uitsluitend bestaat in de Disney-film Aladdin. De ondervraagden hadden dus hun mening al klaar voordat ze de feiten kenden.

Lees verder “Nice”

Tomorrow the world

Het is volkomen terecht dat alle kranten vol staan over het overlijden van Prince, maar ik vind het toch fijn u eraan te herinneren dat het vandaag veertig jaar geleden is dat de eerste elpee van de Ramones uitkwam. Die heette, heel origineel, Ramones en ik ga u nu niet uitleggen waarom die elpee zo belangrijk was. Dat leest u hier maar. De Volkskrant had er gisteren een mooi stuk over en als andere kranten er eveneens aandacht aan hebben besteed, dan heb ik dat gisteren niet gezien.

Lees verder “Tomorrow the world”