De koekoeksklok

Ik had gisteren om negen uur een afspraak in Utrecht en had de rest van de dag een fiets nodig voor afspraken in Leiden, Den Haag, Rotterdam en Breda. Normaal gesproken zou je dan om rond half negen met je karretje in Amsterdam in de trein stappen, maar je mag geen fiets meenemen in de spits. Wat ook wel een beetje logisch is. De enige manier om met fiets en al om negen uur in Utrecht te zijn, was dus om om half zeven weg te rijden en langs Amstel, Angstel en Vecht naar Utrecht te gaan. Bepaald geen straf met windkracht vier in de rug.

Je bent niet helemaal wakker en je gedachtestroom is prettig naïef. En zo schoot me ineens te binnen hoe totaal absurd de beroemde woorden zijn van Harry Lime in The Third Man (een film die overigens op mijn lijstje geweldige films had gemoeten). U kent de scène – en anders ziet u hem hieronder – en herinnert zich hoe Lime, gespeeld door Orson Welles, in het reuzenrad in de Prater in Wenen een gesprek heeft met een oude vriend. Lime blijkt cynisch te zijn geworden en rondt bij het afscheid af:

You know what the fellow said. In Italy, for thirty years under the Borgias, they had warfare, terror, murder, and bloodshed, but they produced Michelangelo, Leonardo da Vinci, and the Renaissance. In Switzerland, they had brotherly love, they had five hundred years of democracy and peace – and what did that produce? The cuckoo clock.

Prachtcitaat. Zo mooi dat je er nooit over nadenkt, tenzij je slaperig van Abcoude richting Loenen fietst. Maar (a) in de tijd van de Borgia’s produceerde Zwitserland zo’n beetje de beste huurlingen ter wereld. De Zwitserse Garde in Rome herinnert eraan. Tijdens het pontificaat van de Borgia-paus Alexander VI (1493-1503) slaagde het Eidgenossenschaft er zelfs in de Habsburgse keizer te verslaan. Kortom, niks brotherly love, in tegendeel: Zwitserland kende warfare, terror, murder, and bloodshed en dat zou ook nog wel even duren.

En o ja, (b) de productie van koekoeksklokken is een traditie uit het Zwarte Woud, niet uit Zwitserland.

24 gedachtes over “De koekoeksklok

  1. Vreemd, ik zou denken dat de snelfietsroute langs het kanaal naar Utrecht met wind in de rug het plezierigst fietst.
    Jouw route vind ik meer landelijk voor een windstille dag zonder spoed.

    De spits blijft een heikel punt bij de NS.

    Fietsvriendelijke groet,

  2. jacob krekel

    Prachtig citaat en dan gaan zeggen dat het feitelijk niet klopt. Literaire uitingen zijn weerloos tegen schoolmeesters.

    1. Yup. Ik voelde me een meester Pennewip. Maar goed, die gaat wel op huisbezoek als hij zich zorgen maakt over een kind in de klas, en hij is op de hoogte van de eigentijdse zoölogie (een zoogdier!), dus er zal hem wel het een en ander worden vergeven.

  3. sara

    Als er al een zekere culturele armoede in Zwitserland is geweest, zou dat o.a. ook te wijten kunnen zijn geweest aan het gebrek aan immigranten? Of ander DNA?

    1. jan kroeze

      @sara: Interessante opmerking, het is bekend dat nieuw bloed nieuwe impulsen geeft. De vraag is alleen waar dat bloed vandaan moet komen.Is het in dit geval voldoende als het europees is of zou het van verderop moeten komen.

      1. jan kroeze

        @Jacob krekel: Ik meen te weten dat inheemse volken in bv. Afrika genen bezitten die in noordelijk Europa niet meer voorkomen. Ik las het ergens en ben er niet verder op doorgegaan (verbeter me als ik verkeerd zit).

    2. Rudmer Koopal

      Sinds wanneer is er een relatie tussen dna of het gebrek aan immigranten en culturele armoede? Diverse prominente dna-wetenschapers zoals Svante Pääbo of David Reich van het Max Planck instituut geven juist steeds aan dat je dit soort informatie helemaal niet uit dna kunt herleiden.

  4. Anna Minis

    Gottfried Keller was een Zwitser. ”Der Grüne Heinrich” is een van de beste romans in de Duitstalige literatuur.

    1. jacob krekel

      Ik gooi er nog een tegenaan: onder grote schrijvers zijn veel meer alcoholisten dan geheelonthouders. Tevredenheid en huiselijk geluk baren maw weinig grote kunst. Maar nu geef ik de clou weg van het citaat waar het allemaal mee begon. En het mooie van grote kunst is dat het veel meer tot je spreekt dan zo’n tegetjeswijsheid.

      1. jan kroeze

        @ jacob krekel: Wat betreft het 1e deel van je opmerking geef ik je volkomen gelijk. Grappig genoeg weet ik dat zo goed als zeker. Maar spreken over grote kunst is dubieus naar mijn idee. Niet zozeer omdat het met smaak te maken zou hebben maar oa. omdat het in de loop van de tijd sterk kan veranderen. Wat blijft er bv. over van de middeleeuwse kunst? Gebr. VanEyck? Omdat ze olie gingen experimenteren bv.? Dat drieluik in de kathedraal van Gen? De ramen van de kathedraal van Reims enz. Noem het grote kunst, maar doet ze er nog toe? Wie het weet mag het zeggen.Wat te denken van Cy TwomblY, kuitwaard, Fernhout, ach noem maar op. Of de naar mijn mening ontstellend vervelende handel uit de 18e eeuw alsook een groot deel van de 19e eeuw. Ik weet tegenwoordig eigenlijk niet meer wat grote kunst is. Ik ken iemand die heel Italie is doorgereisd en momenteel totaal blasee is in z’n opmerkingen over kunst. Aan dat soort volk heb je niks naar mijn mening. Mij doet dat denken aan mensen die naar Indonesie reizen om zich te bijten door een varaan. Stompzinnig. Nee van iets wat grote kunst is vlgs. velen wil ik me verre houden.

        1. Henk Smout

          Dan stond dat dus niet in scenario of draaiboek, ik weet daar niet van.
          Maar hoe dan ook, in zo’n spel mag toch zeker een rol voorkomen van iemand die met misvattingen rondloopt? Dat lijkt mij heel realistisch.

          1. FrankB

            Beweert iemand dan dat dat niet mag? Wat wij dan weer mogen is er op wijzen dat het karakter van Orson Welles (en niet de man zelf) er faliekant naast zat.

            1. jan kroeze

              @frankb: Hoe stel je je voor dat een karakter ergens naast zit maar niet de man zelf. Zoals ik het lees zijn het 2 verscillende dingen. Lijkt me lastig te verklaren.

Reacties zijn gesloten.