Hoornvlies, gele vlek en pupil

Omdat familieleden mijn huis in Amsterdam gebruiken, zit ik momenteel op het Groningse platteland. Nogal een overgang vanuit de stad, maar afgezien van een zwerm muggen die me uit mijn slaap houdt, is het hier prettig toeven. Mijn gastheer houdt er erg van om alles wat hij gelezen en vernomen heeft met me te delen. Nog voordat we woensdagmorgen onze begroetingen hadden uitgewisseld, verrijkte hij me al met uitleg over het ontstaan van de weegschaal. Dinsdagmorgen leerde ik dat Psyche, de Griekse personificatie van de ziel, op antieke grafreliëfs wordt afgebeeld met vlindervleugels omdat de ziel, analoog aan een vlinder wordende rups, een andere levensfase ingaat. Ik word altijd erg blij van zulke weetjes.

Nog meer interessante dingen: het hoornvlies op ons oog heet zo omdat het na de dood verhardt. Het is dus niet zo’n beste naam. Maar ja, de eerste anatomen moesten hun werk nog doen met misdadigerslijken en konden het hoornvlies nooit bestuderen in levende staat. Dat geldt ook voor de gele vlek, die pas geel wordt nadat de eigenaar is overleden. Het grappige is dat we, hoewel onze woorden de werkelijkheid niet zo goed typeren, er toch prima mee communiceren.

En waarom heet een pupil eigenlijk pupil? Dit woord is afgeleid van het Latijnse pupilla, wat het verkleinwoord is van pupa. Het betekent zoiets als pop. Wie immers in iemands ogen kijkt, zoals de oogarts en de anatoom, ziet altijd de weerspiegeling van zichzelf. Een heel kleine pop in het oog. Zie de foto hierboven. Onze uitdrukking “kijk eens naar de poppetjes in mijn ogen” is dus niet een verbastering van “pupillen in mijn ogen”, maar een letterlijke vertaling.

Het is leuk om met weetjes als deze de dag te beginnen. Mijn gastheer blijkt een ware ocean of notions. Het bevalt me voorlopig wel hier in het hoge noorden.

17 gedachtes over “Hoornvlies, gele vlek en pupil

    1. FrankB

      Welnee, FrankB heeft een veel te beroerd geheugen voor zulke weetjes. Bovendien is hij ’s ochtends vroeg veel te duf om iets zinnigs over zulke dingen te zeggen.

  1. Dirk

    Ik weet niet meer of ik het al gedeeld had. In het Huis van Jupiter in Pompeii is een mozaïek gevonden waarop Orion in een sterrenbeeld transformeert – met vlindervleugels.

  2. Raymond Haselager

    Omdat U altijd van die leuke stukjes schrijft wil ik U wel tippen over een aantal goede restaurants in de Ommelanden : Eisseshof in Niehove, het Oestertje in Oldehove, café de Brug in Ezinge en natuurlijk de Piloersemaborg in Den Ham. Ik weet niet waarom, maar ik heb de indruk dat U van lekker eten houdt. Met een vriendelijke groet,

    1. Den Ham, mijn grootmoeder kwam daar vandaan, er wonen nog steeds lui met de naam Boek. Vertaald uit het Frans: Bouc. Rond 1800 kwam die familie aan in Utrecht, een deel trok verder richting Den Ham.

  3. Rob Duijf

    Tjonge, met zo’n gastheer heb je bij je eitje en croisantje met jam geen abonnement op de Kijk en Quest nodig…

    Doe de groeten aan FrankB.

Reacties zijn gesloten.