Livius Nieuwsbrief / februari

livius_rgbDit is de negentigste aflevering van de Livius Nieuwsbrief, een maandelijks verschijnend mailtje voor mensen met belangstelling voor de antieke wereld. Het wordt uitgegeven door Livius.

De nieuwsbrief is gratis en u kunt hem doorsturen aan wie u maar wil; voor adreswijzigingen en afmeldingen volstaan uitsluitend mailtjes naar nieuwsbrief@livius.nl.

Zomaar eens een cursus uit het Liviusaanbod: “Het ontstaan van Nederland” in Dronten.

Jona Lendering (redactie)

======================================

NIEUW OP DE LIVIUS-WEBSITE

Op de Liviuswebsite gebeurde afgelopen maand niet zo veel, maar op onze zustersite LacusCurtius kwam de Engelse vertaling van Caesars Burgeroorlogen beschikbaar. Grappig genoeg lijkt dat de eerste volledige online-tekst te zijn van wat toch een sleuteltekst is uit de oude wereld.

======================================

ORIENTALIS

Orientalis, het museumpark dat illustreert hoe in de oude wereld de hedendaagse monotheïstische godsdiensten zijn ontstaan, dreigt een belangrijke subsidie mis te lopen. De eindbeslissing moet nog worden genomen, dus er is nog tijd om de affaire een gelukkiger afloop te geven. De gemeente Groesbeek probeert daarom te helpen, en ook u kunt helpen door de petitie te tekenen.

======================================

EGYPTE

Heerlijk leesvoer: de avonturen van Frédéric Cailliaud, die aan het begin van de negentiende eeuw Nubië ontdekte. Daar word je helemaal blij van.

Blij word je ook van het gereconstrueerde Egyptische schip “Min van de woestijn”.

Interessante hellenistische papyri tonen dat mensen vrijwillig dienden als tempelslaaf.

Het maandelijkse gesleep met mummies: 1 (interessant), 2 (hoe hebben ze dat zo snel geteld?).

En verder: Memfis, Luxor, Dra Abul Naga, Karnak, Amarna, het graf van Merneptah, Meroë, Kush en een stuk over de noodzaak toeristen terug te krijgen.

======================================

HET OUDE NABIJE OOSTEN

Een nog onbekend fragment van het epos van Gilgameš.

Petra is wereldberoemd, maar hoe voedde men die stad? Sporen van een boerennederzetting in de omgeving.

Een Sassanidische muntschat uit Irak.

En verder: Aswad, Çanakkale (ongelukkige kop), Gaza.

======================================

GRIEKENLAND en TURKIJE (en wijde omgeving)

Om onduidelijke redenen komt ineens naar buiten dat de Minoërs niet zo vredelievend zouden zijn geweest. Maar wie beweert dat dan nog? Het bewijs dat Kreta niet vreedzamer was dan de rest van de oude wereld, werd al in de jaren tachtig geleverd.

Zoals bekend zijn de opgravingen van Karchemish hervat. De eerste resultaten zijn binnen.

In Thessaloniki werkt men al jaren aan een nieuwe metrolijn, en om de zoveel tijd worden er leuke archeologische vondsten gemeld. Deze maand een mooie gouden krans.

Ook deze maand het nodige nieuws uit Bulgarije: Sozopol, Sboryanovo en een algemeen verhaal over smokkel.

En verder: een terracotta uit Athene, Olympia, Korinthe, Patara, Myra (u weet wel, het stadje van de kindervriend), Smyrna, Piraeus.

======================================

ROME EN ZIJN RIJK

Een paar jaar geleden was er een Grieks wrak waarin medicijnen werden gevonden, nu een Romeins wrak waarin ooggeneesmiddelen lagen.

Een mooie verzameling beelden van de Niobiden-groep, vakkundig gehypet als de villa van een bekende Romein. Tja.

Wat mensen verloren in het badhuis en een reconstructie van het kapsel van een Vestaalse Maagd. Hoe zou het toch komen dat zoveel mensen de oudheidkundige disciplines beschouwen als fopwetenschappen?

Het maandelijkse lijstje uit Groot-Brittannië:  Faversham; Caerleon; Staffordshire (opnieuw!); Burrington; Castle Station.

En verder: een kindergraf in Poggio Civitate, Ostia, Pompeii, Rome (Colosseum), Çanakkale, Artezian.

======================================

ISRAËL

Het is moeilijk het aantal gehypete elementen op te sommen in een artikel over een synagoge uit Magdala. Er is geen reden – nou, vooruit: er is een financiële reden – om het gebouw in verband te brengen met Jezus & we weten eigenlijk niet hoe een synagoge er in die vroege tijd uitzag. Dat gezegd hebbende: als werkelijk een synagoge uit het begin van de jaartelling is geïdentificeerd, dan is dat de moeite dubbel en dwars waard, en hoef je het dus niet te hypen.

Geen site ter wereld is zo omstreden als Jeruzalem, waarmee een complete nieuwsbrief zou zijn te vullen: 1, 2, 3, 4. En ook: de Akeldama-tombe.

En verder: Shilo (vervolg), Avdat, Herodion.

======================================

BENOORDEN DE ALPEN

Hier gaan we meer van horen: een ongeschonden Keltisch graf bij Bettelbühl. Verwant: het zoveelste stukje dat de Kelten toch niet zo barbaars waren als men denkt. Maar welke “men” beweert dat dan nog?

Overzicht van de recente Romeinse vondsten ten oosten van de Rijn.

Even iets inhalen. Om een of andere reden miste uw redacteur enkele weken geleden het nieuws over Duitslands oudste bierbrouwerij: Bonn.

Leuk artikel over het villalandschap in zuidelijk Limburg.

En verder: Geel, Velsen, Deinze, Aichhalden, Ockenburgh, Utrecht,

======================================

JODENDOM EN CHRISTENDOM

U herinnert zich de vrouw-van-Jezus-hoax van afgelopen oktober. De test die had moeten zijn uitgevoerd vóór het artikel was aanvaard door een wetenschappelijk tijdschrift, wordt nu dan toch uitgevoerd.

Leuk artikel over de wijze waarop de eerste christenen keken naar het oud-oosterse erfgoed.

======================================

OVERIG

In het Nabije Oosten is journalistiek vaak politiek met andere middelen. Zoals in dit curieuze bericht over de gebeurtenissen in Syrië, dat hier vooral is opgenomen omdat het mooi een gebruikelijke bias illustreert: Jeruzalem, Pasargadai en Hasankeyf zijn andere plaatsen waarover meer lijkt te worden geschreeuwd dan gedacht.

De plundering van de bibliotheken van Timboektoe, of toch niet, en een commentaar op de berichtgeving.

Wonderlijk bericht over het gebruik van radiogestuurde vliegtuigjes om luchtfoto’s te maken. Het klinkt heel hip, “archeologische drones”, maar de techniek is al zeker twintig jaar oud.

Hoe ver het DNA-onderzoek in de laatste jaren is gekomen: inmiddels kunnen oog- en haarkleur worden bepaald van menselijke resten tot zo’n achthonderd jaar oud. Toen uw redacteur studeerde, zo rond 1990, was men nét in staat aan de hand van DNA-materiaal vast te stellen of een skelet een man of een vrouw was.

Twee artikelen over het Turkse beleid om oudheden terug te krijgen, die elkaar mooi aanvullen: 1 en 2.

En verder: uw redacteur had zo maar ineens een wild idee over het epos van Gilgameš.

======================================

DWAASHEID

De wetenschap is in elk geval de verliezer in de rechtszaak tussen Simcha Jacobovici en Joe Zias.

======================================

INTERNET

De meeste wetenschappelijke informatie wordt overgedragen aan het grote publiek over het internet. En dat is regelmatig oorlog; de hoeveelheid scheldmail die Livius ontvangt, is ontluisterend. Blog KV64 stopt er om die reden mee.

Een leuke website over antieke havens rond de Middellandse Zee.

======================================

OVERLEDEN

De Amsterdamse hittitoloog Philo Houwink ten Cate is eerder deze maand overleden. Hij werd tweeëntachtig jaar oud.

======================================

Oude nieuwsbrieven zijn te raadplegen via de website van het Rijksmuseum van Oudheden (2009, 2010, 2011, 2012, 2013) en bij Aantekeningen bij de Bijbel. Als u de nieuwsbrief wil steunen, kunt u een donatie doen op rekeningnummer 67.07.91.121 t.n.v. Livius, o.v.v. Ondersteuning Nieuwsbrief. Dank u wel.