Livius Nieuwsbrief | Juni 2014

Dit is de 107e aflevering van de Livius Nieuwsbrief, een maandelijks verschijnend mailtje voor mensen met belangstelling voor de antieke wereld. Het wordt uitgegeven door Livius.

De nieuwsbrief is gratis en u kunt hem doorsturen aan wie u maar wil; voor adreswijzigingen en afmeldingen volstaan uitsluitend mailtjes naar nieuwsbrief@livius.nl.

Zomaar een greep uit het Liviusaanbod: de reizen naar Bulgarije en Turkije.

Jona Lendering (redactie)

======================================

ROMEINENFESTIVAL

Deze nieuwsbrief is iets eerder dan u gewend bent, want we vestigen graag nog even de aandacht op het Nijmeegse Romeinenfestival. Lezingen van bekende classici, demonstraties van ambachtslieden, een re-enactmentshow, een publieksopgraving, boekenverkoop en vooral veel zon: wat wil u nog meer?

Festivalkaarten bestellen kan met deze link en abonnees van deze nieuwsbrief krijgen 20% korting.

======================================

NIEUW OP DE LIVIUS-WEBSITE

Michel Gybels bezocht Turkije en schreef over “Midas City”. En omdat het Romeinenweek is, kroop uw redacteur elke dag in de pen met stukjes over de limes, de Romeinse Hercules, de Joodse en de Bataafse opstanden, Nehalennia, de taal der Romeinen, wetenschapsvoorlichting en Romeinen en fascisme.

======================================

EGYPTE

Vlees is een erg oneconomische vorm van voeding. Dus het is niet zo vreemd dat oude volken er niet zoveel van aten.

Nog een keer Hierakonpolis, het begint leuk te worden.

Het maandelijkse gesleep met mummies: 1, 2, 3.

De claim, vorige maand, dat eindelijk duidelijk was wat egyptologen almaar niet hadden ontdekt, namelijk hoe zware stenen werden vervoerd, werd gefileerd op Kennislink en in Toebosch’ Eigen Tijdschrift.

De ongekende snelheid waarmee onderzoekers tegenwoordig antieke teksten publiceren.

En verder: Saqqara en Beni Suef.

======================================

HET OUDE NABIJE OOSTEN

Het zat er al een tijdje aan te komen: de synchronisering van de Mesopotamische en Egyptische chronologie van het late derde millennium v.Chr. aan de hand van een klimaatomslag.

De claim dat er in Ugarit een oudere versie is gevonden van het verhaal van Adam en Eva ziet er op het eerste gezicht betrouwbaar uit, maar na zoveel onjuiste claims mogen we wat sceptisch zijn. Niettemin: dit keer kan het eens kloppen.

Een project om Urartese voorwerpen terug te krijgen.

De Feniciërs kwamen uit Libanon, maar gek genoeg zijn daar niet zo heel veel vondsten gedaan: Tyrus, Sidon, Beiroet en Byblos zijn immers nog steeds bewoond, wat opgraving lastig maakt. Des te leuker is de vondst van het beeld van een priester in Sidon.

Niet alles is ellende in Syrië, zoals in Urkesh. Maar grosso modo ziet het er niet best uit (meer narigheid) (religieus motief).

En verder: een reconstructie van het antieke Babylon,

======================================

DE OUDE GRIEKEN

Deze maand alleen berichten uit Limassol en Smyrna.

======================================

ROME EN ZIJN RIJK

Dat was toch redelijk opvallend nieuws: een Romeins fort in Thüringen. Geen datering.

Om helemaal blij van te worden: een Romeins heiligdom bij Pont-Sainte-Maxence (Oise).

Een mal om valse Romeinse munten te slaan in Talkat. En dat ligt in India.

En verder: Petra, Sostra, Sungurlu.

======================================

BENOORDEN DE ALPEN

Zoals bekend proberen Zuid-Holland, Utrecht en Gelderland de limes van de Beneden-Rijn op de werelderfgoedlijst te krijgen. Of dat lukt is onbekend, maar deze website hebben we alvast.

Een leuk bericht: een Romeinse wachttoren, ergens halverwege Lelystad en Almere. Dendro 69 n.Chr.

En verder: het Keltische fort op de Heuneburg en Maryport.

======================================

ISRAËL, JODENDOM EN CHRISTENDOM

Het hoger beroep in de Golb-affaire: op de meeste punten werd het oorspronkelijke vonnis bevestigd.

En hoppa, een plek waar Jezus wellicht is geweest. We hypen weer vrolijk, dit keer over Magdala.

En verder: Masada.

======================================

OVERIG

In België waren verkiezingen en de website ArcheoNet heeft de standpunten van de politieke partijen over archeologie eens bij elkaar geplaatst. Een goed initiatief.

Leuk artikel over het gebruik van het oude Rome door de fascisten.

In de vorige nieuwsbrief berichtten we over de moedwillige vernietiging van mummiemaskers. Mag dat zomaar? Van wie is zo’n oud voorwerp? Als je het netjes hebt gekocht, mag je dan je eigen bezittingen kapot maken? Een blogger stelt de vraag of de wet dat niet moet verbieden.

======================================

BOEKEN

De boekenrubriek in de Livius Nieuwsbrief wordt verzorgd door Lujzika Adema van Kooten van de Amsterdamse Athenaeumboekhandel, die u de boeken snel zal leveren als u gebruik maakt van de onderstaande links.

Een speciale editie deze maand, met highlights in het teken van het Romeinenfestival, boeken over klassieke architectuur, nieuwe Tattis en Dumbartons en een Top 5 die sterk is bepaald door recensies en evenementen.

Aansluitend bij ‘Proef de Oudheid’, het thema van het Romeinenfestival, is er veel in boekvorm. Sapor Limitis van Claudia Vandepoel staat vol Romeinse gerechten van ingrediënten uit het Limesgebied. Uit de oudheid zelf is er het kookboekje van Apicius. Andrew Dalby maakte het Classical Cookbook met antieke recepten voor de moderne keuken en Food in the Ancient World, een voedselalfabet met lemmata van ingrediënten en keukengerei tot antieke schrijvers over voedsel (in dezelfde reeks is er een Vogelalfabet). Wilt u weten wat de Romeinen dronken? Dan is er Wasser, Wein und Öl. Die Lebenssäfte der römischen Welt.

Over het Romeins grensgebied is er natuurlijk Edge of Empire van Jona Lendering en Arjen Bosman. Voor wie de omgeving wil verkennen, kan bijvoorbeeld naar Xanten met het speelse Ein Tag im Romischen Xanten (volgens de ondertitel nicht nur für Kinder) of naar de muur van Hadrianus met klassieker Een grens van steen van Herman Vuijsje. De tentoonstelling Gebrochener Glanz is nog tot eind juli te bezoeken en als catalogus bij ons voorradig. En of dat allemaal niet genoeg is: voor begin juli staat Romeinse sporen van Herman Clerinx gepland te verschijnen, met 350 bezoekbare vindplaatsen van Romeinse sporen. Het is alvast te reserveren.

Meer sporen uit de oudheid in de vorm van nieuwe boeken over klassieke architectuur, vol tekeningen en afbeeldingen. Sinds begin dit jaar was er al het degelijke Handbuch der Antiken Architektur van Patrick Schollmeyer, net binnen is Origins of Classical Architecture van Mark Wilson Jones en nieuw als paperback is The Art of Building in the Classical World van John R. Senseney (hardcover). Voor de architectuur van de Etrusken is er Monumentality in Etruscan and Early Roman Architecture van Michael L. Thomas. Eerst weten of opfrissen wie die Etrusken ook alweer waren? De nieuwste VSI is daar bij uitstek voor geschikt: The Etruscans, A Very Short Introduction, verzorgd door Christopher John Smith.

Tot slot in vogelvlucht een aantal gloednieuwe tweetalige deeltjes bij zowel Tatti als Dumbarton Oaks. Bij Tatti van Giovanni Pontano On Married Love en Eridanus, de Correspondentie van Lorenzo Valla en On the World and Religious Life van Coluccio Salutati. Bij Dumbarton is er van Henry van Avranches het tweedelige Saints’ Lives (deel 1, deel 2) en van Maximos Confessor On Difficulties in the Chuch Fathers of Ambigua, tevens in een deel 1 en deel 2.

Top 5

  1. Ineke Sluiter – Socrates. Het beknopte boekje over Socrates in de reeks Elementaire Deeltjes is, zeker na een succesvolle debatronde in Spui 25, een grote hit. Met afstand op de eerste plaats deze maand.
  2. Na een lovend artikel van Atte Jongstra in het NRC staat Twee steden van Fik Meijer weer in de top.
  3. Ook 1177 B.C. The Year Civilization Collapsed van Eric H. Cline kent een opleving na een lovende recensie in het NRC en de vijf ‘ballen’ die Jona Lendering aan het boek toekende.
  4. Epictetus’ Over Vrijheid, een gedeelte uit het verzameld werk dat Gerard Boter en Rob Brouwer vertaalden (volledig nog slechts verkrijgbaar als ebook), is goed voor een vierde plaats. ‘Vrij is degene die leeft zoals hij wil’.
  5. Christian Beginnings: From Nazareth to Nicaea, Ad 30-325 van Geza Vermes, die expert was op het gebied van vroeg Christendom en Dode Zeerollen, is de pocketeditie van de eerder verschenen hardcover.

======================================

EN TOT SLOT

Wat geef je aan iemand die alles al heeft? Een buste van een Romeinse keizer natuurlijk.

======================================

Oude nieuwsbrieven zijn te raadplegen via de website van het Rijksmuseum van Oudheden (2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014) en bij Aantekeningen bij de Bijbel. Als u de nieuwsbrief wil steunen, kunt u een donatie doen op rekeningnummer IBAN NL26 INGB 0670 7911 21 t.n.v. Livius, o.v.v. Ondersteuning Nieuwsbrief. Dank u wel. (Als u niet in Nederland woont: BIC/SWIFT INGBNL2A.)