Kijk, dit is nou leuk. Tweemaal. Ik bedoel het bovenstaande beeld, dat ik vorige maand heb gefotografeerd in het Musée des Beaux-Arts in Lyon. Het stelt een vrouw voor en als u eens een boek over Griekse kunstgeschiedenis hebt gelezen, weet u dat kuntshistorici dit type standbeeld aanduiden als een korè, “meisje”. Archeologen moeten er honderden hebben gevonden, zoals ze ook honderden kouroi hebben gevonden, “jongens”. De meeste dateren uit de zesde eeuw v.Chr., en altijd zijn het staande figuren die je frontaal aankijken. Ze hebben altijd één voet iets naar voren; de jongens zijn naakt, de meisjes gekleed. Ze zijn vrij nauwkeurig te dateren aan de hand van de amandelogen, de glimlach en (bij de kouroi) de klutsknieën. Dit meisje is uit steen gehouwen tussen 540 en 520 v.Chr. Ze heeft als offerande een duif in de hand.
Het eerste wat leuk is aan dit beeld, is dat het is gemaakt van een marmersoort die werd (en wordt) gewonnen bij Athene, en dat de wijze waarop de kunstenaar het lichaam heeft afgebeeld, eveneens duidt op een Atheens atelier. Maar Atheense korai dragen meestal een lange wollen peplos, terwijl deze korè een linnen chiton draagt. Dat kledingstuk was populair in de Griekse steden in het westen van het huidige Turkije; anders gezegd, we hebben een oosterse invloed.
Opvallend is bovendien dat ze een schouder onbedekt heeft, zoals bij een mantel. Dat zou een noordelijke invloed kunnen zijn. In elk geval was de kans heel klein dat een Atheense er zo bij heeft gelopen. In de achttiende eeuw was het beeld in Marseille, maar we weten niet hoe het er is gekomen.
Leuk ding twee: in 1936 publiceerde Humphry Payne (broer van de bekende astronome) zijn boek Archaic Marble Sculpture from the Acropolis, waarin hij erop wees dat het onderlichaam en de linkerschouder van de korè van Lyon nog altijd in Athene waren. Het museum in Lyon bezit afgietsels van de Atheense delen van het beeld, maar de kwaliteit is abominabel, en daarom stelt men alleen het bovenlichaam tentoon.
[Dit was het 497e voorwerp in mijn reeks museumstukken.]
Zelfde tijdvak
De Thraciërs (3)februari 25, 2026
Confucius 4: Confuciaanse relaties en verhoudingenmaart 25, 2026
Naukratis (1)mei 27, 2015
Interessant deze korè van Lyon. Het schijnt, vanwege het kleine formaat, de kariatide van een naiskos geweest te zijn volgens wikipedia sub Kore of Lyons
https://share.google/G2UL6Fz3KWfv0nfwK
John Boardman schrijft in zijn boek ‘Greek sculpture, the archaic period’, dat het beeld de oosterse ‘moerbei’ oorbellen draagt, die Hera indoet in de Ilias, boek 14 vers 182 (the lyons kore: her earrings are the eastern triple ‘mulberry’ type).
Deze ‘koré’ heeft een flinke biceps. Daarop is volgens mij ook de ‘Vena basilica’ te zien. Dat kan. Je moet er wel wat voor doen.