Tag: Concilie van Trente

Concilie van Trente

Vitus, een vuurvaste heilige (4)

On door Jos HanouinChristendom, Geschiedenis, Middeleeuwen3 reacties
Tijdvak: 825 na Chr. - 875 na Chr.
0825-0850 na Chr.0850-0875 na Chr.
Heinrich Papen of Johann Sasse: Vitusmonument (ca.1675; ©Kirchengemeinde Corvey)

[Het is vandaag de feestdag van Sint-Vitus. Dit is het voorlaatste van vijf blogjes die Jos Hanou schreef over deze heilige. Het eerste was hier.]

Reislustige relieken

De historiografische invulling van dit hoofdstuk is een collage van divers bronmateriaal en wil niet meer zijn dan een aanvaardbare omlijsting van de gekozen iconografie. Volgens een mistige overlevering werd Vitus’ lichaam in 583 ontdekt, en in 700 naar Rome overgebracht. Daar bleef het niet lang. Paus Stephanus II zocht wereldlijke steun tegen zijn Langobardische en Byzantijnse vijanden in Italië en nam de met geestkracht gevulde relieken in 756 mee naar de abdijkerk Saint-Denis voor de zalving van Pippijn de Korte tot koning der Franken.

Daar genoot het prestigieuze relatiegeschenk kort rust, want in 836 belandde het in de benedictijner abdij Corvey, een Karolingisch cultuurcentrum aan de Weser. Een mogelijke oorzaak was onmin tussen de Frankische keizer Lodewijk de Vrome en abt Hildewijn van Saint-Denis, die noordwaarts vluchtte met Vitus als reisbagage. Zo’n illegale translatio werd gedoogd als ongevraagd verplaatste heiligen gewoon doorgingen met het verlenen van afgesmeekte gunsten. Ook Vitus ging akkoord, want volgens geschiedschrijver Widukind van Corvey “begon het geluk van de Franken te dalen en van de Saksen te stijgen”.

Lees verder “Vitus, een vuurvaste heilige (4)” →

Katholiek

On door Jona LenderinginChristendom17 reacties

Ik kom uit een gezin dat we, met het jargon van nu, onveilig zouden noemen. Dat ik overeind ben gebleven, is mede te danken aan de kerk. Het jongerenkoor, het bezinningscentrum van de paters salesianen en Taizé waren veilige plaatsen. Ze hebben me zeker gevormd. Mijn omgang met geld is daarvan een voorbeeld: ik heb vroeg geleerd dat de Mammon de grootste bedreiging is van de cultuur, de wetenschap en de samenleving. (Of dit inzicht praktisch is, is een andere kwestie.)

Ander voorbeeld. Jarenlang had ik een vereenzaamde buurvrouw. Eens in de week haalde ik haar boodschappen en eens in de maand kwam de kapelaan op visite. Die man deed zinvol werk. Ik heb de sociale taak van de katholieke kerk daarom altijd gewaardeerd. Juist in een tijd waarin cultuur, wetenschap en samenleving zich aan de Mammon hebben verkocht, is het kerkelijk vangnet belangrijk.

Lees verder “Katholiek” →

Erasmus, kind van een priester

On door Truus PinksterinGeschiedenis4 reacties
Tijdvak: 1475 na Chr. - 1525 na Chr.
1475-1500 na Chr.1500-1525 na Chr.
Erasmus

Erasmus was de tweede (!) zoon van een priester. Dus, een onwettig kind. Anders dan moderne lezers wellicht denken was dit voor parochianen van toen eigenlijk niet echt een probleem. Veel priesters leefden in concubinaat met een vaste partner.

Wat schandaal wekte was een parochiepriester die wisselende relaties onderhield met verschillende vrouwen.

Immers, informeert Langereis ons, er was nog geen concilie van Trente geweest waarin het celibaat echt een verplichting werd en de kerk ging “investeren in de training van het priesterlijk geweten”.

Lees verder “Erasmus, kind van een priester” →

Alva en de Spaanse Inquisitie

On door Jona LenderinginChristendom, Geschiedenis, Spanje3 reacties
Tijdvak: 1550 na Chr. - 1600 na Chr.
1550-1575 na Chr.1575-1600 na Chr.
Alva (Teylers Museum, Haarlem)

Ik begrijp daar dus niet van: dat je een rechtbank begint om de religieuze meningen van anderen te beoordelen en dat je daarna, als je vaststelt dat er aan iemand een vlekje zit, zo iemand overlevert aan de wereldse autoriteiten om hem levend te laten verbranden. Het verontrustende van de Spaanse Inquisitie is niet – om de obligate grap maar meteen te maken, dan hebben we dat ook gehad – dat niemand haar verwacht, maar dat niemand haar begrijpt of begrijpen kan.

Dat ligt aan ons. Wij zijn gewend aan de godsdienstvrijheid en vinden dat de gedachten vrij zijn. Misschien vinden Nederlanders dat nog wel meer dan anderen: onze voorouders kwamen in opstand tegen de koning van Spanje omwille van de “liberteyt van conscientie“. Maar wij zijn de uitzonderingen: religieuze intolerantie is van alle tijden en plaatsen. De Romeinse Senaat legde de Bacchuscultus aan banden, Karel de Grote gaf de Saksen de keuze tussen doopvont en schavot, hindoes slaan islamitische heiligdommen kort en klein. De causaliteitsvraag, of intolerantie voortkomt uit religiositeit, is volgens mij onbeantwoordbaar, maar de stelling valt in elk geval te illustreren met een hoop naargeestigheden.

Lees verder “Alva en de Spaanse Inquisitie” →