Oud jaar

Groeten uit Mainz

1.

Ik heb de laatste dagen hard gewerkt aan het themaboekje voor de komende Week van de Klassieken, Wahibre-em-achet en andere Grieken. Gistermiddag had ik het af en vandaag stuur ik het naar de mee-lezers.

Als u nu mocht denken dat ik dat belachelijk snel heb geschreven, dan moet u ook twee andere gedachten in overweging nemen. De eerste is dat het gaat over migratie, een onderwerp waarover ik de laatste tijd veel op deze blog heb geschreven – zie alle stukken over DNA – zodat de materie al was uitgekristalliseerd. Ik kon vrij snel een schema maken en hoefde de afgelopen tijd alleen de zinnen te schrijven.

Desondanks lag mijn werktempo inderdaad hoger dan anders. Dat is niet omdat ik nu harder dan normaal werkte. Het is omdat ik de rest van het jaar minder hard werk dan normaal zou zijn. Ik moet vaak reizen en verspil eindeloos veel uren in de trein. Als ik thuis probeer te werken, zijn het bouwvakkers die me van mijn werk houden. Ik zat nu op de Veluwe, heb mijn mail zoveel mogelijk genegeerd, stond elke ochtend om zes uur op, kon overdag zoveel dutjes doen als ik wilde, en kon zo de benodigde flow behouden. Ik vermoed dat u de ervaring herkent en ik vrees dat we allemaal hetzelfde denken: we komen te weinig toe aan normaal, efficiënt werken.

Goed, het boek is dus ruwweg klaar. De zinnen zijn geschreven en ik heb ze al een keer doorgelezen, zodat ook de ergste fouten eruit zijn gehaald. Nu gaat het manuscript naar wat wetenschappers die zo goed zijn hun tijd te besteden aan mijn boek. Ja, ik herken de ironie: opdat ik efficiënt kan werken, vraag ik hun om hun werkzaamheden te onderbreken. Nogmaals: we komen te weinig toe aan normaal, efficiënt werken. De meelezers krijgen natuurlijk een bedankje in het boek, maar ik  zeg hier graag nog een tweede keer dat ik blij ben met hun hulp.

2.

Ik maakte vorige week een grapje over een mogelijke zuurstofintoxicatie als ik een tijdje zou wonen op de Veluwe, met al die natuur. Zo erg is het nu ook weer niet, maar het is wel opvallend dat ik hier niet één keer wakker ben geworden na half zeven. Nog een observatie: ik heb hier voortdurend trek en behoefte aan suiker. Heel curieus.

3.

Het leukste van het afgelopen jaar? Ik was tevreden over Oog op de Oudheid, de bijeenkomsten die we in het Rijksmuseum van Oudheden organiseerden met de uitdrukkelijke bedoeling de Oudheid eens niet te presenteren als rariteitenkabinet maar als een intellectuele activiteit die wél serieus is. Geen weetjes maar wetenschap. Volgend jaar weer.

4.

In het verlengde daarvan: u houdt een recensie tegoed van het aardigste boek dat ik dit jaar heb gelezen, We graven hier niet de Bijbel op! van Margreet Steiner en Bart Wagemakers. Het is een geslaagd verslag van de Nederlandse opgraving die in de jaren zestig plaatsvond op de ruïneheuvel Deir Alla in de Jordaanvallei. Later dus meer, maar u kunt dit boek met gerust hart aanschaffen.

5.

Terzijde: het is natuurlijk triest dat je een halve eeuw na dato nog moet uitleggen dat archeologen in het Nabije Oosten er niet op uit zijn het gelijk van de Bijbel te bewijzen. Gelovige mensen snappen het wel, het zijn juist fanatieke atheïsten die het niet begrijpen. Pseudowetenschap is hardnekkig als ze zich kan verkleden als wetenschap en erin slaagt religie te presenteren al antiwetenschap. Het negentiende-eeuwse frame van een conflict tussen wetenschap en religie is zo zoetjesaan regelrecht onwetenschappelijk.

6.

Belangrijkste wetenschappelijke doorbraak? Dat kan in mijn vakgebied alleen de ontmaskering van vijf Dode Zee-rol-fragmenten uit de beruchte Green Collection zijn, gevolgd door de constatering dat de Artemidoros-papyrus vals was. Als dit alles ertoe leidt dat de betrokkenen nu eindelijk eens begrijpen dat academische gedragscodes er niet zonder reden zijn, dat papyri zonder provenance waardeloos zijn en dat het eerste woord van “illegale handel” betekent dat ze er met hun fikken vanaf hadden behoren te blijven, eindigt de oudheidkunde het jaar beter dan het begon.

7.

Twee opmerkingen die ik dit jaar over mezelf hoorde en die me zijn bijgebleven.

  1. Ik was in Tresoar in Leeuwarden, kwam een gang uitlopen en hoorde mensen om de hoek praten. “Het is een Amsterdammer,” hoorde ik zeggen, “maar toch wel een goeie jongen.” Ik heb even gewacht voor ik de hoek omsloeg.
  2. De tweede hoorde ik een paar weken terug in De Balie. “Als Jona het heeft over Libanon, zie je dat hij begint te lachen.” Ja, dat is waar, waar, waar.

8.

Mooiste moment van het afgelopen jaar? Een lachende Maya.

9.

Heb een fijne jaarwisseling! Ik zie u volgend jaar.

20 gedachtes over “Oud jaar

  1. FrankB

    “zo zoetjesaan regelrecht onwetenschappelijk.”
    Toen evenzeer. Feitjes en argumenten verzamelen om een vooropgezette conclusie te bevestigen was in de 19e eeuw evenmin wetenschappelijk. Neem deze zin uit A History of the Warfare of Science and Theology in Christendom:

    “”In all modern history, interference with science in the supposed interest of religion, no matter how conscientious such interference may have been, has resulted in the direst evils both to religion and to science.”
    Ja, het was een ramp voor zowel religie als wetenschap toen Tiedemann Giese, bisschop van Kulm (tegenwoordig Chelmno) het opnam voor het heliocentrisme van Nicolaus Copernicus.
    Nog erger is History of the Conflict between Religion and Science:

    “The history of Science is not a mere record of isolated discoveries; it is a narrative of the conflict of two contending powers, the expansive force of the human intellect on one side, and the compression arising from traditionary faith and human interests on the other.”
    Bij wie zich scepticus wil noemen dienen de alarmbellen onmiddellijk af te gaan. De ervaren scepticus weet al wat er komen gaat en stopt met lezen. Maar dankzij internet is eenzijdig pseudoscepticisme weer gemeengoed: buitensporig kritisch zijn jegens de opponent en schaapachtig knikkend alles slikken wat de eigen positie lijkt te bevestigen. Oefen een beetje druk uit en de één na de andere drogreden komt voorbij, in toenemende mate belachelijk.
    Wie belangstelling heeft voor een werkelijk achterlijk voorbeeld van dergelijke flauwekul en (atheïstische!) kritiek erop verwijs ik graag naar

    https://historyforatheists.com/2017/09/the-archimedes-palimpsest/

    Om de belangstellende alvast lekker te maken geef ik

    “Both the media coverage and documentary played up the “unique mathematical work destroyed to make a medieval prayer book” angle and so cue predictable New Atheist outrage.”
    De schrijver bedoelt met nieuwe atheïsten als JL met fanatieke atheïsten. Zelf zie ik het verschil niet zo erg tussen die lui en de mallote jonge aarde creationisten van bijvoorbeeld Logos.nl.

  2. Dirk

    Groeten uit Mainz? Is dit de eerste keer in de geschiedenis dat er een Mainzer Beobachter verschijnt die echt uit Mainz komt?

    1. Nee, ik zit op de Veluwe. Maar ik kreeg dat leuke kaars-ding toegestuurd en wilde het niet onbenut laten. Op de rand van die kaars staan allerlei dingen uit Mainz, zoals de drukpers van Gutenberg, een carnavalsprins, de Dom en helaas ook die gebrandschilderde ramen van Chagall.

  3. Frans

    Dus je gaat terug naar de natuur en je zit zo weer in het ritme van de eerste landbouwers. Misschien is dat wel de oplossing tot efficiënter werken en waren die steden gewoon een grote vergissing.

      1. Jeroen

        Nog een Nationale Discussie die er aankomt; zou je eigenlijk liever permanent Wintertijd of Zomertijd hebben in Nederland, Jona?

          1. Jeroen

            Dan adviseer ik Zomertijd :)… dat gaat de gemiddelde Nederlander jaarlijks honderden uren meer daglicht opleveren!
            En dat is gezond…

            1. Robbert

              Zomertijd, geheel mee eens.
              En iedereen een goede jaarwisseling toegewenst, met popcorn of andere versnaperingen!

        1. Nou je het zegt… Ik zal ook niet meer naar het voetbal gaan kijken, de herhaling is op TV en dan heb je ook al die dooie spelmomenten niet.

          Nee. Je kunt de bioscoop niet vervangen. De geur van popcorn hoort erbij.

          1. FrankB

            Daar noem je wat. Al een paar jaar kijk ik alleen heel zorgvuldig uitgezochte voetbalwedstrijden – afgelopen zomer maar drie.
            Van popcornstank word ik een beetje misselijk.

  4. Jeroen

    Ha Jona,

    Zouden je opvattingen bij punt 5 gekleurd kunnen zijn door je persoonlijke ervaringen? Ik kan me voorstellen dat telkens wanneer je het binnen het academische wereldje over Midden-Oosten archeologie hebt, je steeds lacherige, atheïstische opmerkingen hoort als “oh, daar gaan ze weer de Bijbel bewijzen..” of “al dat onderzoek is religieus gekleurd”.
    Ik kan me voorstellen dat je je dan opvreet en het zo langzamerhand je neus uitkomt.

    Maar is het mogelijk dat je wellicht minder in contact komt met het andere kant van het spectrum? Er zijn heel wat boeken, documentaires, lezingen etc. die enkel vanuit een diep religieus voorgenomen standpunt wel degelijk bezig zijn met het verzamelen van bewijzen die de inhoud van de Bijbel staven.
    Vooral in de Verenigde Staten, dat geef ik toe (men kent daar diep-religieuze Universiteiten), is dit een veel beoefende tak van sport waar objectieve waarheids-vinding ook niet altijd op nummer één staat.

    Een Fijne Jaarwisseling, en kijk uit met de vuurpijlen!

  5. jan kroeze

    Hard werken, waarom zou ik! Wat ik wil komt toch wel af, zo niet vandaag of morgen dan wel volgende week bv. Want als ik werk, wek ik en als ik niet werk dan maar niet, ik kan uren,soms dagen uit het raam kijken, gewoon nietsdoen. Je kan zeggen dat dat ook werken is, er maalt iets door je hoofd wat uiteindelijk vorm moet krijgen. Ik ken de verhalen. Maar gewoon nietsdoen kan ik ook en dat kan lang duren.
    Je hebt het over verspillen van tijd, maar dat is toch onzin? je weet niet wat tijd precies is, laat staan wat dan die verspilling inhoudt.Tijd kan vlgs. niet genoeg verspild worden.
    Al die mensen om me heen die ik zie rennen van hort naar haar, druk doende iets voor elkaar te brengen, ik vermoed dat de helft of meer simpelweg overbodig is. Het is net als problemen, de meeste lossen zich vanzelf op, vaak laat ik een probleem lekker sudderen en soms weet dan nie t eens meer waar het over ging of wat het was.
    In A’dam slaap je minder zeg je, zit er misschien iets in het watyer waardoor je actief wordt? Coke bv.?

Reacties zijn gesloten.