Een nieuwe aflevering in de onregelmatig verschijnende reeks faits divers, met deze keer – serieus! – een mogelijkheid om uw redacteur in Leiden te zien optreden als banaan 🍌. Maar eerst andere zaken.

Klaas Worp

Papyroloog Klaas Worp is overleden. Hij gold als een van “the big three”, waarmee werd bedoeld dat hij behoorde tot de meest geciteerde en invloedrijkste geleerden in zijn vakgebied. Ik heb hem leren kennen toen ik werkte aan mijn boek Bedrieglijk echt, en ik zou aan de necrologie op de website van de Leidse universiteit twee dingen willen toevoegen. Het eerste is dat zijn onmiskenbare liefde voor zijn vak tegen het einde van zijn leven begon af te nemen. Eén van zijn ergernissen was dat zijn waarschuwingen voor Dirk Obbink in de wind zijn geslagen. Als zoiets ter sprake kwam, kon hij zich weleens een brompot betonen. Het andere dat ik noem is dat ik hem tijdens onze samenwerking altijd heb ervaren als hoffelijk, als oprecht geïnteresseerd en als een uitstekende docent, voor wie werkelijk geen moeite te veel was. Dat klinkt wellicht wat obligaat, maar het komt uit mijn hart.

Taalkunde

🍌Op de website Neerlandistiek is Marc van Oostendorp begonnen aan een reeks waarin hij aan kinderen van een jaar of twaalf uitlegt hoe leuk de historische taalkunde is: de Indo-Europese talen, de Germaanse klankverschuiving en de Germaanse talen. Ook interessant is dit artikel over de snelheid waarmee talen zich verspreiden, met een versnelling tijdens de klimaatcrisis rond 2200 v.Chr. (het “4.2 ka BP event”).

Democratie

🍌Dat alleen de Atheners zelf geloofden dat ze de democratie hadden uitgevonden, is algemeen bekend. In Griekenland gaven Achaia en Chios het recht van initiatief al eerder aan de volksvergadering. Ruim honderd jaar geleden opperde de Duitse oudhistoricus Eduard Meyer dat de Atheense democratie onderdeel was van een veel algemenere ontwikkeling, die bijvoorbeeld ook (en vermoedelijk nog eerder) plaatsvond in Fenicië. Een nieuw artikel herhaalt dat maar weer eens.

Voorbijganger doet vondst

🍌Ik heb vaker gezegd, en ik zal het nog weleens zeggen: archeologen gebruiken graag dezelfde formats om hun werk in de krant te krijgen, zoals het format “toevallige voorbijganger doet vondst en meldt het”. Die vondst is nooit interessant. Archeologie is immers een wetenschap en dataverwerving is slechts een voorwaarde voor wetenschap: dus het proces van hypothesevorming en -toetsing. Een belangrijke voorwaarde, maar niet méér, en zeker ook niet minder. Dit keer: metaaldetectoramateur vindt een Romeinse ring, leerlingen ontdekken gewelven onder hun school, jongen vindt potje, een kind vindt een zegelring.

Een leuke variant: student vindt “verloren” Maya-stad – met Google.

Zomaar een zwijn

🍌Dataverwerving – zoals archeologisch materiaal – is een voorwaarde voor wetenschap. Dat hoeft niet in de krant, maar voor de fanatiekelingen – zoals de vaste lezers van deze blog – is er de wekelijkse Explorator. Ik licht daaruit, bij wijze van voorbeeld, een Grieks-Romeins grafveld waaronder ook enkele wilde zwijnen lagen begraven. Niets wereldschokkends, wel leuk.

Gratis te downloaden

🍌Wie nog wat te lezen zoekt, kan op deze pagina nogal wat vinden, met name over het Latijn en het Iberisch. Niet alles is gratis te downloaden, maar wel veel; niet alles is interessant, maar er zit vast iets voor u bij.

Fraude

🍌Om de handel in illegale oudheden tegen te gaan, worden bij een bona fide verkoop diverse soorten verklaringen meegegeven, zoals een exportvergunning uit het land waar iets is gevonden of een overzicht van eerdere eigenaren. Zoiets wordt vanzelfsprekend ook vervalst (zoals het geval was bij de Artemidorospapyrus). Soms loopt een vervalser tegen de lamp: lees maar.

Complotdenken

🍌Nieuwspaal is een satirische website met absurd, verzonnen nieuws. Zo heeft men een vraaggesprek met een complotdenker die de lier aan de wilgen hangt. Het aardige is dat het wezenlijke aspect van het complotdenken wordt benoemd: dat de complotten nooit origineel zijn. “De jeugd van nu kijkt drie filmpjes op Youtube en denkt dat ze er zijn,” moppert de verzonnen complotdenker, “geen eigen onderzoek, geen geduld, geen vakmanschap. Ze nemen klakkeloos de complotten van anderen over. Tja, dan ben je eigenlijk gewoon een schaap.” Het is grappig omdat het waar is.

Blog-jubileum

🍌Op 14 juli bestaat deze blog vijftien jaar. Ik ben op zoek naar een leuke manier om het te vieren, maar ik weet eigenlijk niets. Wie heeft een idee?

Jona is een banaan

🍌Wellicht kent u de IgNobelprijzen, die ooit werden uitgereikt aan onderzoek dat maar beter niet kon worden gereproduceerd, en die tegenwoordig gaan naar onderzoek waar je eerst om moet lachen en dat je daarna aan het denken zet. Aanstaande donderdagmiddag 11 juni – dat is dus overmorgen – is in Leiden een leuke bijeenkomst waarin vijf winnaars van een IgNobelprijs zullen spreken over hun onderscheiding. Wie langer spreekt dan toegestaan, zal worden onderbroken door drie bananen, waarvan uw redacteur er één zal zijn. (De sprekers zijn boeiender dan de bananen.) Meer informatie hier.

In april 2027 organiseer ik een reis naar Spanje, waarvoor nog drie twee plaatsen beschikbaar zijn. Heeft u belangstelling? Kijk eens hier.

Deze blog kunt u ook volgen via een Whatsapp-kanaal.