De Amstel

Landhuis Oostermeer bij Ouderkerk

Dingen waar je langs zou kunnen komen als je deze dagen niet binnenshuis moest blijven maar de vrijheid had een fietstochtje te maken: de landhuizen langs de Amstel of de Utrechtse Vecht, zoals deze hierboven, ergens langs de Amstel. Het paleisje heet Oostermeer.

Hier ziet u het van boven. Een mooie tuin. Uit de lucht kun je niet zien of het een Franse of een Hollandse tuin is, m.a.w., of hij bedoeld is vanuit de bovenverdieping van het huis te bekijken (zoals in Versailles, waar de koning het het beste kon zien) of bedoeld is om doorheen te wandelen (zoals in Het Loo bij Apeldoorn, dat in dit opzicht wat democratischer is). In dit soort landhuizen – ze vormen een van de vensters van de Historische Canon van Nederland – brachten de rijke koopmansfamilies van Amsterdam, de zomers door.

Homines manentes apud Amestelledamme

Het tolprivilege van Amsterdam (foto Noord-Hollands Archief)

Historici en vele anderen hebben vaak de neiging zaken van hun voorgangers over te schrijven, waardoor misverstanden soms een nodeloos lang leven leiden.

De eerste keer dat de naam van de stad die we nu Amsterdam noemen werd opgeschreven was op 27 oktober 1275, in de tolbrief waarmee graaf Floris V de inwoners van die stad vrijheid van tolbetaling gaf in het hele graafschap. Het aardige is dat we die tolbrief nog kunnen lezen (in het Stadsarchief) en dat er Amestelledamme staat (“homines manentes apud Amestelledamme” in mooi middeleeuws Latijn). Ik weet niet door wie en wanneer, maar iemand heeft daar ooit Amstelledamme van gemaakt. En dat maakt dan vervolgens begrijpelijk dat men is gaan denken dat het om een dam in de Amstel ging.

Lees verder “Homines manentes apud Amestelledamme”

Monet in Amsterdam (1)

Monet, de Zuidertoren in Amsterdam

In 1871 en 1874 bracht de beroemde Franse impressionistische schilder Claude Monet (1840-1926) een bezoek aan Amsterdam. Hij was onder de indruk van de wolken en het grijze licht, maar was niet blij met zijn eigen schilderijen, waarvan hij vond dat ze het Amsterdamse licht niet wisten te vangen. Hij heeft deze werken dan ook nooit tentoongesteld en ze zijn nog steeds niet erg bekend. Zelfs de namen van deze schilderijen zijn niet met zekerheid vast te stellen.

Ook weten we niet veel van zijn verblijf in Holland. Behalve een foto en een paar brieven is het enige bewijs voor Monets bezoek het dagboek van een museum dat hij op 22 juni 1871 heeft bezocht, het Trippenhuis. Ik heb het ooit gezien en vond de handtekening van Monet naast die van een visser uit Urk, die, hoewel een Nederlander, zich minder zal hebben thuis gevoeld in de stad Amsterdam dan de mondaine schilder uit Parijs.

Lees verder “Monet in Amsterdam (1)”