Al heel lang heb ik het idee voor een bordspel dat “Ontsnap aan Amsterdam!” moet heten. Of Escape From Amsterdam, want de helft van de bevolking spreekt geen Nederlands. Het speelbord bestaat uit een vereenvoudigd stadsplattegrond, waarbij elk kruispunt een speelvak is. De rand van het bord bestaat uit de stations Sloterdijk (voor vertrek naar Haarlem), Zuid (voor vertrek richting Schiphol), Duivendrecht (richting Utrecht) en Diemen (richting Weesp). De Waterlandse Tram rijdt voor de gelegenheid weer vanaf station Noord naar Purmerend. Diverse speelvakken gelden als beginvak, voor elke speler een ander.
Doel van het spel
Het doel is om je pion (gestileerd als fiets) van je beginvak naar een station aan de andere kant van het bord te krijgen en daar de trein te nemen. Bijvoorbeeld: een speler met een beginvak in Osdorp moet station Duivendrecht bereiken, een speler die start in Buitenveldert moet naar Noord en wie begint in de Bijlmermeer, moet de trein nemen vanaf Sloterdijk. Een blauwe dobbelsteen geeft aan hoeveel vakjes je verder mag.
Spelverloop
Om het lastiger te maken: je mag niet staan op een vakje waar een andere speler staat, wat leidt tot lastige situaties omdat alle spelers vroeg of laat door het centrum moeten. Al kun je natuurlijk omfietsen. Verder zorgt het Gemeentebestuur ervoor dat de nodige straten op volkomen willekeurige momenten worden opgebroken. Hiervoor hebben we een tweede, rode dobbelsteen, die je tegelijk met de blauwe dobbelsteen rolt. De blauwe geeft aan hoeveel hokjes je verder mag, maar als je met de rode dobbelsteen zes gooit, is de weg opgebroken.
Kanskaarten
Verder zijn er kanskaarten. Er staat een file op het Damrak. Er worden glasvezelkabels gelegd. Dronken Britse toeristen blokkeren De Wallen. Blowende Italiaanse toeristen blokkeren de Martelaarsgracht. Wegens het Jordaanfestival is de Elandgracht afgezet. Wegens het Prinsengrachtconcert is de Prinsengracht afgezet. Er zijn gelijktijdig werkzaamheden aan de Parnassusweg én de Beethovenstraat, zodat je niet onder de A10 door kunt. Twee fatbikes zijn op elkaar geknald en blokkeren de Verbindingsdam naar het KNSM-eiland.
De Canal Parade blokkeert alle bruggen over de Keizersgracht. Extinction Rebellion protesteert op het Skûtsjespad. Wegens de koninklijke nieuwjaarsreceptie in het Paleis op de Dam is de Paleisstraat afgezet. Het Concertgebouw loopt leeg. Er is een knip in de Weesperstraat. Een cruiseschip blokkeert de veerpont over het IJ. Het Leidseplein bruist tijdens het Amsterdam Dance Event. Er zijn werkzaamheden op de IJburglaan. Door studentenprotest is de Roetersstraat gebarricadeerd. Het Rijksmuseum (“Rijks Museum”) blokkeert de museumtunnel met een modeshow. Het Rijksmuseum blokkeert de Museumbrug met een als ludiek gepresenteerde performance.
De Stadhouderskade is verzakt. Er is een bachelor-party op het Rembrandtplein. Op TikTok is het Bilderdijkpark uitgeroepen tot mooiste park van Europa en nu staat de Bilderdijkstraat vol toeristen. Amsterdam bestaat 750 jaar en er is feest op de Ringweg. De Sloterbrug wordt vernieuwd. Het is Open Toren-dag en de hele Zuidas is onbereikbaar. Je kunt niet door het Mandelapark wegens het Kwakoefestival. Je kunt niet met de veerpont wegens het Over-het-IJ-festival. De winkeliersvereniging heeft onvergund verkeersdrempels gelegd en de Herenstraat is geblokkeerd. De Herenstraat is geblokkeerd omdat de onvergunde verkeersdrempels worden verwijderd.
Ajax wordt gehuldigd op het Museumplein. Bouwvakkers hebben op het Singel een stuk van de middeleeuwse stadsmuur gevonden en zijn die haastig aan het slopen vóór de archeologische dienst erbij kan. Door een buurtprotest tegen de aanleg van een eroscentrum staat de Europaboulevard dicht. Er zijn werkzaamheden voor de Oranje Loper. De marathon wordt gelopen en alles rond het Olympisch Stadion is afgezet. Sinterklaas viert zijn intocht en de PH-kade is onbereikbaar. De voorstelling in De Meervaart was zo boeiend dat het publiek op straat staat na te praten. Een bakfietsmoeder blokkeert de Gerrit van de Veenstraat.
Eind van het spel
Net zoals bij Ganzenbord, waar je precies moet landen op het laatste vakje en anders terug moet tellen, ben je er nog niet als je het station bereikt. Je moet nog afreizen naar het corresponderende station: je wil immers Amsterdam uit! Daarvoor moet je met de blauwe dobbelsteen één of twee werpen, mag de rode dobbelsteen geen zes zijn, en mag de kanskaart niet zijn dat de liften op het station het niet doen, dat de trein is uitgevallen, dat er werkzaamheden zijn op het spoor, dat er problemen zijn met de materiaalinzet of dat er in de trein geen ruimte is.
Degene die als eerste aankomt in Haarlem, Schiphol, Utrecht, Weesp of Purmerend heeft gewonnen en krijgt een boete omdat hij tijdens de avondspits in de trein zijn fiets meenam.
Jumbo Spellen mag contact met me opnemen.
Uit dit geestige verhaal begrijp ik dat Amsterdam een stad vol hindernissen is. En dan heb je nog niet eens veel aandacht besteed aan de nogal arrogante manier waarmee hoofdstedelingen iedereen van buiten de grachtengordel beziet. Amersfoort is al oneindig ver weg, en de wingewesten in het noorden en het zuiden zijn nauwelijks van belang voor de zelfgenoegzame Amsterdammer.
Mijn advies: verhuis naar een leukere stad. Ik woon al 49 jaar in dat verre Groningen en dat nog steeds met alle genoegen. Reistijd naar het midden of westen van het land wordt aangenaam gemaakt door een goed boek of een podcast op je autoradio dan wel audioontvanger en je ziet ook nog eens wat meer van Nederland dan dat van toeristen totaal vergeven Mokum. Ik heb – en ben daar eerlijk in – een hekel aan onze hoofdstad, en kom veel liever in Den Haag, Utrecht en Rotterdam, als ik dan toch eens in het westen of midden moet zijn. Sterkte daar!
De Amsterdamse reisjournaliste Liesbeth Rasker schreef tijdens corona een column over hoe de reisbeperkingen haar ertoe brachten Nederland te ontdekken. Ze pakte makkelijker het vliegtuig naar Bali dan de trein naar Den Haag en kwam er nu achter dat dat laatste toch ook wel heel leuk was.
Ik ben de laatste die Amsterdam overal in zal verdedigen en die mythische arrogante Amsterdammers bestaan natuurlijk zeker, maar voor het overgrote deel van de inwoners is dit vooroordeel toch niet waar: het overgrote deel van de Amsterdammers is helemaal niet geboren in Amsterdam en heeft zijn jeugd elders doorgebracht, kent zodoende de wereld eromheen goed, en heeft niet spontaan een hekel aan zijn roots gekregen na verhuizen. Het is eerder andersom: het is een beetje een volkssport om op de hoofdstad te zeiken en zoveel mogelijk de stad en vooral haar bewoners de grond in te boren. Vooral Rotterdammers maken daar een sport van. Ik houd het op jalouzie. Niet nodig. Groningen is mooi van zichzelf en hoeft nergens mee vergeleken te worden ;).
Sterker nog, er is zoveel verloop dat er nog maar heel weinig geboren en getogen Amsterdammers zijn. Waar hoor je nog plat Amsterdams?
Eerlijk is eerlijk, Amsterdammers beseffen dat zelf ook wel. “Als ik de tram naar Diemen neem heb ik mijn paspoort bij me.” Dat hoor ik Stadjers nog niet zeggen als ze naar de Ommelanden moeten.
Ik heb ongeveer een even grote hekel aan de vier grote steden. Geef deze Zuidoost Groninger (zij het import) maar Nijmegen, Deventer of …. jawel, Groningen.
Heb je dit al bij de Fietsersbond gepitcht?
Je bent niet de eerste die dat zegt, maar de Fietsersbond heeft een groter bereik dan Nederland.
Dat zou ik absoluut spelen. (En als betere steden in het westen des lands kan ik ook Haarlem, Delft en Dordrecht aanbevelen)
Ik ga dat spel zeker niet spelen, veel te moeilijk, niet voor getraind.
Mijn woonplaats is de wereldstad Best, waar je nog vrij kunt rondlopen (totdat ASML de regio overneemt).
Ik ook. Als voormalig student (zeven jaar lang dagelijks A’dam in en uitgereisd) heb ik immers een oneerlijk voordeel.
Je krijgt bonuspunten als je er in slaagt een Rondje Amstel te fietsen. Een rondje is een stukje Amstel – brug – stukje overkant Amstel andere kant op – brug terug. Hoe groter het rondje hoe meer punten.
De gemeente probeert dat te verhinderen door strategisch bruggen ofwel stukjes Amstel onbegaanbaar te maken.
“Ajax wordt gehuldigd op het Museumplein”.
OK, het is maar een spel, maar het moet niet te onrealistisch worden! (zegt iemand die in de buurt van Eindhoven woont… 🙂 )
Ik zou hier een tegenstukje kunnen plaatsen over Gent, maar de eerlijkheid gebiedt me te zeggen dat de Stad het erg goed doet voor haar fietsers. Er is maar één – letterlijk – struikelblok en dat zijn de tramsporen. Die zijn zo breed en glad dat het geen kwestie is OF je in het ziekenhuis zal belanden, maar wel HOE: door klem te raken in het tramspoor of met je pedalen de stoeprand te raken.
Geestig proza over de kern van de wereldproblematiek: overbevolking.
“…de kern van de wereldproblematiek: overbevolking.” ! Join the club !
Nog één: je moet uitwijken voor een rij fietsende toeristen terwijl er een andere toerist met een rolkoffer oversteekt.
Beter: lopende toeristen die het verschil tussen een fietspad en een voetpad niet kennen. Ook wil ik er af en toe een per ongeluk moordzuchtige automobilist uit de provincie bij.
Akkoord. Zolang die rolkoffer er maar in blijft. Hoewel dat, om eerlijk te zijn, voornamelijk in de buurt van het Centraal Station is.
Ik heb deze column voorgelezen aan mijn vriendin en nu is ze het Bilderdijkpark aan het zoeken op TikTok …
Oei.
Je maakt het de Osdorpers wel heel moeilijk hoor: vanuit Duivendrecht rijden er de laatste jaren naar Utrecht slechts treinen op ma t/m vr tussen 7 en 9 en tussen 16 en 18. In het weekend en in de zomermaanden (juli en augustus) rijden er helemaal geen treinen van Duivendrecht naar Utrecht.
Misschien vervangen door het Amstelstation?
Doet me er trouwens aan denken dat vals spelen via de metro ook een optie moet zijn.
Het is een zeer realistische beschrijving van het verkeer in Amsterdam en de hindernissen voor fietsers. Zou het niet gebruikt kunnen worden tijdens de verkeerslessen op school?
Ik mis de mogelijkheid om met fiets gewoon langs/door/over/naast de opbrekingen verder te gaan.
Is dat iets voor een 3e (groene) dobbelsteen?
Spoiler: Ik ben een van de zeldzame gevallen (volgens Kees) die wel geboren en getogen is in Amsterdam. Sorry daarvoor, ik kan mijn ouders wel de schuld geven, maar dat is flauw.
Ik heb geen enkele moeite met welk ander deel van Nederland of daarbuiten (of is dat arrogant?)
Als je met de rode dobbelsteen één gooit is je fiets gestolen en moet je wachten tot je een kanskaart trekt met “Psst, fiets kopen? Eén tientje.”
Die tijd is al heel lang voorbij.
In Antwerpen wordt het ook steeds drukker maar we zitten nog ver af van Amsterdamse toestanden. Wees blij dat je niet moet toevoegen “de straat is afgesloten omdat er weer een granaat naar een voordeur werd gegooid “.
De snob in mij pleit voor toelatingsexamens voor toeristen. Voor de gebuisden bouwen we themaparkversies op een eiland voor de kust. Daar kunnen ze shoppen, blowen, zuipen, tegen de kathedraal pissen, een truitje van FC Barcelona kopen en een selfie nemen bij de papier-maché Trevifontein.
Die afzettingen zijn er opdat de mensen daarachter hun werk kunnen doen. Het is toch mooi dat de gemeente aan onderhoud van de stad werkt? Op de A12 richting Veluwe is er ook een afzetting. Gewoon wachten tot je weer verder kunt rijden.
Maak dit spel aub!