In zijn boek Beirut 2020. The Collapse of a Civilization, a Journal (2021) vertelt Charif Majdalani over de implosie van de Libanese Tweede Republiek, dat wil zeggen het bestuurlijk systeem dat ontstond na de Burgeroorlogen. In 1975 veranderden de politici in krijgsheren en in 1990 veranderden krijgsheren in politici, die Libanon bestuurden alsof het buit was die ze mochten verdelen. Eind september 2019 klapte het piramidespel en werden de protesten gewelddadig. Ik schreef al eerder over het boek van Majdalani, dat ik u buitengewoon aanraad.
***
In dertig jaar tijd werd het hele land het privéjachtgebied van een oligarchenkaste, die een relatie met de burgerij ontwikkelde die enigszins leek op die van een maffia. Men bood bescherming, garanties en kleine kansen aan iedereen die daarom vroeg, en belette elke vorm van toegang tot overheidsfunctionarissen, behalve dan middels het indienen van een smeekbede.
Deze oligarchie creëerde een buitensporig factionalisme in de staatssector, doordat ze alle openbare diensten en hun administratieve apparaat confisqueerde, alle ministeries, gemeenten en andere openbare lichamen in een wurggreep hield en vervolgens de taken verdeelde langs religieuze lijnen.
Dit alles resulteerde onder andere in de schepping van tienduizenden nieuwe, geheel fictieve banen, die een aanzienlijke druk legden op de staatskas. Om nog maar te zwijgen van het feit dat compleet zinloze organisaties bleven bestaan en tot op de dag van vandaag worden voorzien van directeuren, secretaresses en bodes. Zo is de administratie van de spoorwegen nog steeds in bedrijf, hoewel er al zestig jaar lang nergens in het land een spoorlijn of trein is geweest. Een mysterieus “bureau van de vlag”, ongetwijfeld bedoeld om ervoor te zorgen dat alle afbeeldingen van de nationale vlag in overeenstemming zijn met de grondwettelijke voorschriften, slokt miljoenen op. Er worden nog steeds salarissen betaald aan ambtenaren die al eeuwen dood zijn, samen met levenslange nabestaandenpensioenen aan de kinderen van alle parlementsleden, tot in de Nde generatie.
Het is allemaal een bananenrepubliek, en het zou bijna grappig, kafkaësk of absurd zijn, als het niet gepaard ging met de totale onverschilligheid en arrogantie van de oligarchische machthebbers, die er natuurlijk nooit in slagen het eens te worden over de overheidsbegroting. Niet uit bezorgdheid over de accountantsverklaring, maar omdat deze of gene de porties van de taart niet eerlijk verdeeld vindt.
De arrogantie bereikte een hoogtepunt op 22 januari 2019, tijdens het Davos Forum, toen een Libanese minister, die ook de schoonzoon was van president Aoun, trots verklaarde dat de rest van de wereld iets van Libanon kon leren over openbaar bestuur en dat grote naties, zoals Groot-Brittannië en de Verenigde Staten, van Libanon konden leren hoe te besturen zonder begroting.
***
PS
U hebt begrepen dat ik deze dagen extra blog over Libanon omdat het land, dat al rijk is aan problemen, er een oorlog bij krijgt. Mijn blogjes zullen de situatie daar niet verbeteren, maar u kunt dat wel. Als u wat kunt missen, doneer dan voor de zorg van de vluchtelingen: dit is een project van iemand die ik persoonlijk ken en vertrouw.
Zelfde tijdvak
Waarom oudheidkunde?september 5, 2011
Een oud Marcusfragment?april 19, 2015
De archeoloog als marionetapril 10, 2015
Misschien komt die onverantwoordelijkheid ook omdat de politici wisten dat ze niet echt in controle waren over hun land, eerst een feitelijk Syrisch protectoraat, later steeds meer grip van Iran…? Kan hebben meegespeeld, laten we dan sowieso maar pakken wat we kunnen…
Maar het past natuurlijk ook in een systeem van clans die de boel onder elkaar verdelen.
Dus het gaat over de Tweede Republiek (1979-), en de burgeroorlog. Toch mis ik iets, een paar partijen om te beginnen. Kan zo gauw niet bedenken welke dat zouden zijn.