Archeologische perikelen

spraakverwarring

Wie iets wil bouwen op een archeologische vindplaats, is verplicht te betalen voor de opgraving: dat is een van de uitgangspunten van het hedendaagse archeologiebeleid. Bij grote infrastructurele projecten zitten archeologen al heel vroeg bij de andere partijen aan tafel, zodat ze advies kunnen geven. Als je bijvoorbeeld het parcours van een spoorlijn net iets anders legt, kun je misschien vermijden dat je een bekende vindplaats verstoort. Archeologie is zo een van de factoren die mee worden gewogen bij beslissingen en als gevolg zijn er erg mooie dingen gebeurd, zoals het onderzoek van die enorme archeologische sleuf dwars door Nederland die werd gegraven toen een goederenspoorlijn van Hoek van Holland richting Duitsland werd aangelegd.

Nu was dat een heel, heel groot project waarbij partijen waren betrokken met redelijke financiële middelen. Het was ook een tijd waarin het Nederland economisch voor de wind ging. “De verstoorder betaalt” kan echter een problematisch uitgangspunt zijn als we te maken hebben met kleinere spelers. Ik herinner me een filmpje te hebben gezien over iemand die een winkelpand bezat in Maastricht en een enorm bedrag moest betalen voor een opgraving. Ik hoorde later vertellen dat zijn huurders hun winkel maar ergens anders hadden gevestigd.

Lees verder “Archeologische perikelen”

Een beetje dom

nhm

Soms begrijp ik het nieuws gewoon niet. Of beter, ik snap mensen niet die het woord nemen over onderwerpen die voor eeuwig geassocieerd zullen worden met een blunder uit het verleden. Nout Wellink bijvoorbeeld die iets zegt over de euro, terwijl iedereen zich herinnert dat hij willens en wetens informatie over de inflatoire effecten heeft achtergehouden. Hij kan over de euro nog duizend keer gelijk hebben, maar dat doet niet langer ter zake nu hij zijn geloofwaardigheid heeft verloren.

Of neem een SP-er die waarschuwt voor te grote invloed van de politiek op de wetenschap. Tja. Dan denkt toch zelfs de meest welwillende krantenlezer ogenblikkelijk aan het door de SP geïnitieerde Nationaal Historisch Museum, dat was bedoeld om ’s Neêrlands eigen identiteit te versterken. Hoe expliciet wil je de politieke invloed hebben?

Lees verder “Een beetje dom”

Zwarte Piet in een boerkini

piet

Wat me zo opvalt aan de discussie over boerkini’s is dat zoveel mensen er zo zeker van zijn dat het zwempak een symbool is van onderdrukking. Het kostuum is, zo weten velen, een aanpassing aan de islamitische normen en dus onderdrukkend. Een vrouw mag, in deze redenering, niet beslissen hoeveel van haar lichaam ze aan de wereld toont en is zo nog steeds het bezit van haar conservatieve vader of broer.

Welnee, zeggen anderen, het is andersom. Die conservatieve vader of broer wil het liefst dat vrouwen helemaal niet naar het strand gaan en die boerkini moeten we daarom beschouwen als emancipatoir, want nu kan die vrouw tenminste wél van huis en gaan zwemmen.

Lees verder “Zwarte Piet in een boerkini”

Radicalisering

De stoom slaat me uit de oren.

Berichtje uit The Guardian met een nogal sprekende foto, waarop een vrouw staat afgebeeld die, zo blijkt uit het onderschrift, een boete krijgt omdat ze een boerkini draagt. Zo begint radicalisering dus: op het moment dat je publiekelijk wordt vernederd. Ik zeg niet dat die vrouw nu een bomgordel zal omdoen en zichzelf gaat opblazen, maar het is wel iemand die voorgoed kwaad is op de westerse samenleving en haar kinderen niet bepaald zal stimuleren daarin te assimileren.

Ik weet het: in de vorige alinea trapte ik een wagenwijd openstaande deur in. Iedereen weet dit, omdat iedereen het weleens heeft meegemaakt. Er zou een boek zijn te vullen met alledaagse ervaringen op kantoor of ervaringen met de overheid. Sterker nog, zulke boeken zijn er al. Het is gewoon lesstof voor personeelsmanagement. De loketmedewerkers van uw gemeente volgen cursussen om conflicten te beheersen en te verhinderen dat een klagende burger nóg kwader wordt. Of die cursussen zo goed zijn, zal ik in het midden laten, maar het mechanisme waarmee je mensen kwaad krijgt, is welbekend.

Lees verder “Radicalisering”

Chinese zondvloed

Leonard Woolley in Ur. Het vierkante gat onderaan leidt naar wat hij typeerde als het "flood deposit". Dikke lagen klei zijn ook in andere Zuid-Iraakse steden gevonden, maar niet in dezelfde strata. Het gaat dus om verschillende gebeurtenissen.
Leonard Woolley in Ur. Het vierkante gat onderaan leidt naar wat hij typeerde als het “flood deposit”. Dikke lagen klei zijn ook in andere Zuid-Iraakse steden gevonden, maar niet in dezelfde strata. Het gaat dus om verschillende gebeurtenissen.

Onlangs publiceerde De Volkskrant een leuk artikel over een overstroming die, in lang vervlogen tijden, aan de bovenloop van de Gele Rivier zou hebben plaatsgevonden. Een en ander is net gepubliceerd in Science (meer), waarin de onderzoekers tevens claimden bewijs te hebben gevonden voor de mythische watersnoden die, voordat China een echte staat werd, het land zouden hebben geteisterd.

De journalist die erover schreef, Maarten Keulemans, vroeg mij of ik commentaar had en ik heb hem naar eer en geweten verteld dat ik sceptisch was. Dat baseerde ik op een parallel met Mesopotamië, waar archeologen in verschillende steden dikke kleipakketten hebben gevonden die ze strijk en zet uitlegden als bewijs voor het Bijbelverhaal over de zondvloed. Helaas kan dit niet werkelijk zo zijn, aangezien die kleilagen niet zijn afgezet op hetzelfde moment en in elke stad een ander stratum vormen. Als ik een artikel over archeologisch bewijs voor mythische overstromingen aangeleverd zou krijgen voor Ancient History Magazine (neem een abonnement!), zou ik het zeker weigeren. Zo kwam het dat ik in De Volkskrant werd geciteerd als een der sceptici die twijfelden aan de Chinese ontdekking.

Lees verder “Chinese zondvloed”

Informatieverzuiling

spraakverwarring

Ik schreef eergisteren dat ik wat moeite heb met het pessimisme waarin we ons lijken te wentelen. Niet dat ik niet bezorgd zou zijn om het nieuws: de verkiezingen in de Verenigde Staten, aanslagen, de aanhoudende reeks klimaatrecords, de burgeroorlog in Syrië en Irak, de vluchtelingenstroom, de coup en contracoup in Turkije, de ongelijke wijze waarop mensen profiteren van de globalisering en dan vergeet ik nog het een en ander. Een van mijn vrienden, Jehova’s Getuige, herkent de tekenen van de Eindtijd en er zijn momenten waarop ik ernaar neig hem gelijk te geven.

Tegelijkertijd, zo schreef ik dus, zijn wij de rijkste generatie aller tijden en zijn we hoger opgeleid dan ooit – en dat geldt voor Nederland, voor de westerse wereld én wereldwijd. Ik wil daarnaast enig vertrouwen hebben in de meerderheid van de mensen, die probeert in een wonderlijke tijd een beetje menselijk met elkaar om te gaan. Als er één samenleving is die de huidige problemen zou moeten kunnen beheersen, dan is dat de onze.

Lees verder “Informatieverzuiling”

Woede

De vier ruiters van de apocalyps (uit het Commentaar van Beatus of Liébana op de Openbaring van Johannes)
De vier ruiters van de apocalyps (uit het Commentaar van Beatus of Liébana op de Openbaring van Johannes)

Mijn goede vriend Richard blogde gisteren over het wonderlijke verschijnsel dat de laatste zoveel mensen bij verkiezingen tegen hun eigen belang stemmen. In Egypte

koos de helft van de bevolking een moslimbroeder die prompt op allerlei manieren de absolute macht naar zich toe begon te trekken. De andere helft schrok zich rot en was dolgelukkig toen een jaar later het leger de macht overnam.

Turkije, de Brexit en Donald Trump komen ook langs in Richards stukje en we zouden kunnen toevoegen dat Griekenland een redelijke deal voor zijn schulden afwees om een slechtere te krijgen. Richard vat samen:

Lees verder “Woede”