Het taoïsme: de Zhuangzi (2)

Een hanger in de vorm van een draak (Musée Guimet, Parijs)

[Kees Alders schrijft over de Chinese filosofische stromingen. Een inleiding was hier. Na een introductie, het Confucianisme, het Mohisme en de School van de Namen behandelt hij dit najaar het taoïsme. Het eerste blogje in deze reeks was hier.]

Wuwei en de ongrijpbare dao

De Zhuangzi is een bij uitstek taoïstisch werk, in die zin dat latere taoïsten het vaak opvatten als één van de twee fundamenten van hun school.

Op momenten leest de Zhuangzi als een uitleg bij de Daodejing. Zo komt de wu wei-gedachte (“go with the flow” ) regelmatig terug in speelse voorbeelden, zoals dat van de slager die zijn mes negentien jaar niet hoeft te slijpen, omdat hij de natuurlijke openingen van het dier volgt.

Ook wordt in beide werken het ongrijpbare van de dao benadrukt. Daarin komen de teksten soms bijna woordelijk overeen: de dao is niet te benoemen, niet in woorden te vangen, en wie weet spreekt niet.

Besturen of niet besturen

Tegelijkertijd zijn er inhoudelijke verschillen tussen de Daodejing en de Zhuangzi. Regelmatig gaat de Zhuangzi een heel andere richting op, of voegt de auteur gedachten toe die we in de Daodejing niet tegenkomen.

Lees verder “Het taoïsme: de Zhuangzi (2)” →

Confucius 3: Rectificatie van de namen

Een bijl uit het China van Confucius (Wereldmuseum, Leiden)

[De komende tijd zal Kees Alders enkele blogseries schrijven over de antieke Chinese en Indische filosofische stromingen. Een inleiding was hier. De eerste serie over China stond daar. Hier is derde van tien blogjes over Confucius. De introductie las u hier.] 

Als Confucius nou eens het landsbestuur zou krijgen, waarmee zou hij dan beginnen?

Hij zou “de definities van namen” weer scherpstellen, antwoordt hij.

“Mijn hemel wat een omweg!” roept zijn leerling Zilu uit. Maar Confucius is dan ook niet zomaar een politicus, hij is filosoof, en we noemen hem zo, juist door deze fundamentele aanpak.

Het gaat Confucius voornamelijk om namen van concepten die te maken hebben met de samenleving. Volgens Confucius hadden deze namen oorspronkelijk een bepaalde belangrijke betekenis, maar waren die naar verloop van tijd verwaterd.

Lees verder “Confucius 3: Rectificatie van de namen” →