Tag: hygiëne

hygiëne

Leven in het oude Rome

On door Jona LenderinginArcheologie, Geschiedenis, Romeinse Keizerrijk, Romeinse Republiek7 reacties
Tijdvak: 25 na Chr. - 100 na Chr.
0025-0050 na Chr.0050-0075 na Chr.0075-0100 na Chr.
Maquette van een Romeinse flat uit Ostia (Museo nazionale della civiltà romana, Rome)

Wie Rome heeft bezocht – en ik denk dat heel veel lezers van deze blog er wel eens zijn geweest – heeft gestaan bij de steile trap naar de Santa Maria in Aracoeli, bovenop het Capitool. Aan de voet ervan is de bakstenen ruïne te zien een oud Romeins flatgebouw. Drie verdiepingen steken boven de grond uit, twee liggen onder het straatniveau. Wat overigens veel zegt over de overstromingen van de rivier de Tiber voordat deze eind negentiende eeuw werd gekanaliseerd. Op de onderste verdieping van het oude gebouw waren vrijwel zeker winkeltjes gevestigd, daarboven waren woonhuizen en op de zolder woonden sloebers in kamers zonder ramen.

In onze tijd zou de gemeente overbevolkte flats zonder aansluiting op de riolering en met raamloze bovenverdiepingen onbewoonbaar verklaren, maar in de Oudheid golden ze als redelijk onderkomen voor de stedelijke bevolking. Vitruvius, de auteur van een Handboek bouwkunde, was enthousiast:

Lees verder “Leven in het oude Rome” →

Arm en straatarm in Rome (5)

On door Dirk-Jan de VinkinRomeinse Keizerrijk12 reacties
Tijdvak: 25 v.Chr. - 125 na Chr.
0025-0000 v.Chr.0000-0025 na Chr.0025-0050 na Chr.0050-0075 na Chr.0075-0100 na Chr.0100-0125 na Chr.
Slavenboeien (Noord-Brabants Museum, Den Bosch)

[Volgens de propagandisten zou Rome in de vroege keizertijd een stad van marmer zijn geweest, maar de werkelijkheid was anders. Dit is het slot van een reeks over armoede en extreme armoede. Het eerste deel was hier.]

Slavernij en sociale mobiliteit

Dwars door de bevolking van Rome liep een onderscheid tussen vrije en onvrije mensen. Onder meer vanuit de juridische geschriften hebben we een vrij scherp beeld van de positie van de servi. Hun onvrijheid had als voordeel dat er iemand naar hen omkeek. Hoog­opgeleide slaven leidden vermoedelijk een redelijk comfortabel leven, bijvoorbeeld als arts of onderwijzer. Sommigen van hen hielden er zélf slaven op na; getrapte slavernij dus. Het gros zal uitgebuit zijn en als voetveeg behandeld. Veelzeggend is dat deurwachten soms vastgeketend werden. Er zijn daarentegen ook voorbeelden van slaven die liefdevol bijgezet werden in het familiegraf.

Lees verder “Arm en straatarm in Rome (5)” →

Gevaarlijk water

On door Jona LenderinginArcheologie, Geschiedenis
Tijdvak: 50 v.Chr. - 200 na Chr.
0050-0025 v.Chr.0025-0000 v.Chr.0000-0025 na Chr.0025-0050 na Chr.0050-0075 na Chr.0075-0100 na Chr.0100-0125 na Chr.0125-0150 na Chr.0150-0175 na Chr.0175-0200 na Chr.
Maquette van de Baden van Caracalla

[Dit is het vierde van een reeks artikelen over het dagelijks leven in het antieke Rome. Het eerste is hier.]

Ruwweg een miljoen mensen dus – maar wat betekent zo’n getal? Om te beginnen moesten ze drinken, en met een kubieke meter water per persoon zat dat op zich wel goed. Helaas was de waterkwaliteit abominabel. Het water, dat in het vulkanische Lazio toch al rijk was aan sulfaat- en fosforverbindingen en andere zware mineralen, stroomde door kilometers lange stenen aquaducten, zodat het buitengewoon kalkrijk was tegen de tijd dat het Rome bereikte. De centimeters dikke kalkafzettingen op de bodem van de aquaductkanalen (‘travertijn’) maken wel duidelijk dat het Romeinse water niet bepaald geweldig was, en inderdaad: uit de schedels die zijn gevonden in bijvoorbeeld Herculaneum blijkt dat de bevolking van Midden-Italië zonder uitzondering leed aan tandsteen en cariës.

Lees verder “Gevaarlijk water” →