Muurschilderingen in Utrecht

Amsterdamsestraatweg/Mimosastraat

Utrecht is het Teheran van Nederland, althans als het gaat om muurschilderingen. Net als in de hoofdstad van Iran kun je daar aan de Rijn en de Vecht geen hoek omslaan of er is wel een mooi versierde wand. Een tijdje geleden keek ik al vol bewondering naar de bovenstaande schildering op de hoek van de Amsterdamsestraatweg en de Mimosastraat. (Google Streetview toont de oude situatie.) De bewoners hebben hun favoriete boektitels mogen noemen en een kunstenaarscollectief dat “De strakke hand” heet heeft er iets moois van gemaakt. Ik vind het grappig dat iemand de Playboy als favoriet heeft genoemd.

Wie Utrecht over de Amsterdamsestraatweg binnen komt rijden, heeft dan de onderstaande muurschildering al gezien: een landkaart van de voormalige gemeente Zuilen (Google Streetview). Zulke plattegronden, gemaakt door Jos Peeters, zijn op diverse plekken in Utrecht te zien.

Amsterdamssestraatweg

Diverse schilderingen zijn door “De strakke hand” gemaakt in opdracht van het Centraal Museum, zoals deze tot huisgrootte opgeblazen Slapende Mars, in 1629 geschilderd door de toen in Utrecht werkzame Hendrick ter Brugghen. Te zien op het Westplein, aan de andere kant van het Centraal Station (oude situatie op Google Streetview).

Westplein

In dezelfde reeks tot-huisgrootte-opgeblazen kunstwerken is er ook deze Luitspeler van de eveneens Utrechtse schilder Dirck van Baburen uit 1622 aan het Attleeplantsoen op het Kanaleneiland (oude situatie op Google Streetview) …

Atleeplantsoen

… en Pyke Kochs portret van zijn echtgenote Heddy de Geer uit 1940, te zien aan de Van Asch van Wijckskade ( Google Streetview).

Van Asch van Wijckskade

De onlangs opgeleverde huizenhoge replica van het schilderij van het interieur van de zeventiende-eeuwse Catharijnekerk in Utrecht van Pieter Saenredam is wat ongelukkig geplaatst in de Saenredamstraat. De foto’s die op het internet circuleren, zijn genomen vanuit het woonhuis van de meneer die de schildering liet maken omdat hij al jaren uitkeek op een blinde muur. Ik kan hem geen ongelijk geven: dit is namelijk de oude situatie en hieronder ziet u hoe het is opgeknapt.

Saenredamstraat

Bij de spoorwegovergang in de Burgemeester Reigerstraat is de onderstaande muurschildering: hoe Buys-Ballot het Dopplereffect bestudeerde. In dit beroemde experiment reed een hoornist op een trein langs de waarnemer. Ik vind dit zelf de leukste schildering en opnieuw is een doodsaaie muur er leuker van geworden (oude situatie op Google Streetview).

Burgemeester Reigerstraat

“De strakke hand” is niet de enige die muurschilderingen maakt, al kunnen de leden momenteel wel het meest aan de weg timmeren. In de Adelaarstraat maakte Anne P. Boer bij de brug over de Vecht de bovenstaande schildering. Afgaand op de signatuur dateert die uit 1978 en is die daarna in 1985 en 2003 gerestaureerd (Google Streetview).

Adelaarstraat

En er is meer te zien in de Adelaarstraat (Google Streetview).

Adelaarstraat

En de volgende trompe l’oeil, even verderop in de Adelaarstraat, is wel heel aardig (Google Streetview).

Adelaarstraat

Ik heb de kunstenaar niet kunnen ontdekken maar de schildering gaat tientallen meters verder langs de Nieuwe Keizersgracht en toont ook een muur met een brievenbus die er niet echt is, gaat dan over in allerlei vogels en dan kan Sint-Frans natuurlijk niet ver weg zijn. Hij staat aan de overzijde van de Abraham Bloemaertstraat op een huis in het volgende blok (nauwelijks te zien op Google Streetview).

Nieuwe Keizersgracht

Een huis in dezelfde buurt, op de hoek van de Nieuwe Koekoekstraat en de Joh. De Bekastraat (Google Streetview).

Bekastraat

Vlakbij station Vaartse Rijn werkt “De strakke hand” aan een vervolg op Buys Ballot: dit keer is het Leonard Ornstein die de toevalsbeweging onderzoekt (oude situatie op Google Streetview). Toen we er langs fietsten, waren de schilders aan het werk.

Pelikaanstraat

De twee Utrechtse wetenschapsschilderingen doen verlangen naar meer. Het Domplein zou opfleuren met Carl Wilhelm Vollgraff, de man die Utrecht zijn Romeinse verleden teruggaf. Elders in de stad zal vast ruimte zijn voor Kees de Jager, Maartje Draak en Gerard ’t Hooft.

Ik bracht die linkjes naar Google Streetview aan, zelfs als die de situatie toonden voordat de schildering werd aangebracht, voor wie al die muurschilderingen ook wil zien. Er zijn er overigens veel meer. Het openbaar vervoer werkt voor dagjesmensen echter niet mee, dus wij zijn vanuit Amsterdam wezen fietsen langs de Amstel, Angstel en Vecht. Een aangename rit langs al die mooie landhuizen, maar met ruim honderd kilometer toch wel aan de pittige kant. Bij vertrek werden we bij het Thomas à Kempis-plantsoen echter uitgeleide gedaan door een muurschildering van Daniel Roozendaal van deze twee fietshelden (Google Streetview).

Thomas à Kempisplantsoen

12 gedachtes over “Muurschilderingen in Utrecht

  1. Een paar van die muurschilderingen- a la, en (toegegeven) er zitten aardige dingen bij. Maar dat bijna hysterisch volkalken van iedere blinde muur is feitelijk de ontkenning van architectuur. En een teken van de onrust die de moderne mens met zich meedraagt.

    1. Frank Bikker

      Ik vind het juist wel leuk . Vooral in buurten waar de architectuur eentonig is en het hoeft heus niet over een hele zijgevel te gaan. In mijn woonplaats ( Amstelveen) zou het hier en daar best leuk staan.

    2. FrankB

      Hoe kan een schildering nee zeggen tegen een ontwerp van een gebouwde omgeving?

    1. Willem Vermeer

      Dank voor die links. En n.a.v. de tweede: de woorden “ik zie het probleem wel” zullen nooit meer dezelfde voor me zijn.

  2. Bert Schijf

    @Jona. Mooi overzicht. Telt de boekenkast op de hoek van Amsterdamse Lootsstraat niet mee omdat het geen schildering is? En laten we die gerestaureerde muurreclames uit de jaren twintig en dertig niet vergeten. In Leiden rondom het Boerhaavemuseum (kan ik iedereen aan bevelen) zijn heel andere muurschilderingen te zien. Dat zijn allerlei formules, bijvoorbeeld van Einstein of Snellius. Heel chic gedaan.

Reacties zijn gesloten.