De Slag bij Manzikert was een militair conflict dat plaatsvond op vrijdag 26 augustus 1071 in het uiterste oosten van het Byzantijnse Keizerrijk, nabij Manzikert (het huidige Malazgirt), ten noorden van het Van-meer. Een Byzantijns leger, aangevoerd door keizer Romanos IV Diogenes, vocht tegen een leger van het Seljukenrijk onder aanvoering van de al genoemde sultan Alp Arslan. De strijd eindigde in een nederlaag voor de Byzantijnen en de gevangenneming van de keizer.
In de jaren na deze veldslag veroverden de Seljuken het grootste deel van Anatolië. De nederlaag ondermijnde de autoriteit van de Byzantijnen in Klein-Azië en Armenië en markeerde het begin van het einde voor het Byzantijnse Rijk als een militair levensvatbare staat.
De verovering van de Anatolische hoogvlakte door de Seljuken was ook aanleiding voor de Rooms-katholieke kerk om grootschalige militaire expedities en Kruistochten naar Anatolië en het zogeheten Heilige Land te organiseren, om de gebieden te heroveren, omdat de Seljuken christelijke gelovigen en pelgrims bedreigden.
- Malazgirt 1071
- Speelt in 1071.
- Duur: 96 minuten.
- Uitgebracht in 2022.
[Deze gastblog van Alie van Arragon wordt vervolgd; een algemene inleiding tot deze reeks is hier. Dank je wel Alie! Er is meer over de slag bij Manzikert en de betekenis daarvan in dit blogje.]
Zelfde tijdvak
Een geschiedenis van El-Andalus (2)oktober 13, 2025
Hamlet de Deennovember 17, 2013
Toerist in Almeríajanuari 27, 2026
De slag bij Manzikert is wel voorgesteld als een gebeurtenis die van groot, zo niet doorslaggevend belang is geweest voor wat er op volgde: het Byzantijns verlies van klein Azie, het verder vleugellam raken van de Byzantijnen, de kruistochten, de….
Misschien. De structurele problemen van het Byzantijnse rijk, zoals de zwakte van het centrale gezag ten opzichte van de aanzienlijken waren zonder Manzikert niet anders geweest, en – tenzij iemand die problemen had kunnen oplossen – was dat Rijk sowieso gedoemd. Dan was er wel een andere slag geweest. De heerser van klein Azie en de heerser van Perzie hadden het immers al eeuwen met elkaar aan de stok, en dat zou nog vele eeuwen doorgaan. Deze structurele zwakte van het centraal gezag t.o.v. de aanzienlijken heeft vaker nare effecten gehad. In Polen was de Szlachta veel machtiger geworden dan de koning, en dat maakte het makkelijk voor de buren om Polen in de 18e eeuw onderling te verdelen. Jeroen Wijnendaele noemt dit als belangrijk punt bij het verdwijnen van het westelijk deel van het Romeinse Rijk. En in het heden lijkt het er verdacht veel op dat tal vanlanden hiemee te maken hebben of gaan krijgen. Ook Nederland
Daar staat tegenover dat niets zo sterk verenigt als een gemeenschappelijke vijand, dus in hoeverre (ook) Nederland er mee te maken zal krijgen blijft ongewis.
Vereningd is in essentie nog altijd verdeeld; iets wat een is, hoeft niet te worden verenigd. Het is kwestie van tijd en veranderende omstandigheden eer de eigen agenda’s weer worden getrokken en de oude conclicten weer de kop opsteken. Wellicht in een ander jasje en alszodanig niet direct herkenbaar, maar toch.
Wat het onderliggende psychologische en in wezen primitieve mechanisme van conflict is, is kennelijk lastig in te zien – de mensheid leeft immers al vele, vele duizenden jaren zo. We hebben het conflict gecultiveerd, genormaliseerd, geromantiseerd, georganiseerd en geïnstitutionaliseerd, tot op de dag vandaag.
De Romeinen verloren de slag door intern verraad. Elk rijk waar de koning minder machtig is dan de baronnen is zwak, dus dat is een open deur – zoals u kunt lezen hadden de Seltsjoeken daar zelf ook direct last van. Het is geen absolute oorzaak van verval.
De referentie aan Nederland is trouwens complete onzin, door JL in deze blog vele malen met argumenten aangedragen onder het kopje IDOHZO.