Het Griekse woord apostolos betekent zoiets als ‘gezant’ of ‘afgevaardigde’, en zoals u weet had Jezus er een stuk of twaalf van. Dit feitje behoort echter in dezelfde categorie als de brandspiegels van Archimedes, hoorns op Vikinghelmen en het Zweedse wittebrood: algemeen bekend maar onwaar.
Het sociogram van Jezus’ volgelingen zit behoorlijk complex in elkaar, met leerlingen, apostelen en een groep die de Twaalf wordt genoemd. Dat het gaat om verschillende groepen, blijkt zonneklaar uit een van de alleroudste christelijke teksten, de Eerste brief aan de Korintiërs.
In Damascus wordt deze stadspoort aangewezen als de plaats waar Paulus ooit over de muur wist te ontsnappen. Weererkers en mezekouwen zijn middeleeuwse uitvindingen en deze poort stond er niet in de eerste eeuw.
In twee eerdere stukjes heb ik uiteengezet dat de leer van de apostel Paulus de laatste jaren ter discussie is gesteld. De oorzaak is dat het traditionele beeld van het antieke jodendom, dat een starre, op de Wet gerichte godsdienst zou zijn geweest, onhoudbaar is gebleken. De oude visie dat christenen zich onderscheidden van de joden doordat in het nieuwe geloof Gods genade centraal stond en in het oude geloof de Wet, blijkt niet te kloppen. Zo komt de vraag op waar het verschil dan zit – of, iets preciezer gezegd, wat het verschil is volgens Paulus.
Ik beken dat ik op dit moment moeite heb met de materie, die betrekkelijk nieuw is voor me. Wat ik begrijp is dat in de diverse stromingen van het jodendom, waaronder de stroming die later bekend kwam te staan als het christendom, de goede werken waarmee de gelovige een zonde kan compenseren, mogelijk zijn doordat God deze weg in Zijn genade heeft getoond, en dat die genade niet door de werken wordt verworven. Anders gezegd, dat een jood goede werken kan doen, bewijst dat hij al is gered – hij maakt deel uit van het Verbond – en ze zijn voor die redding geen voorwaarde.
Al ruim een jaar of dertig woedt er een discussie over wat de apostel Paulus nu eigenlijk heeft gezegd. Dat is een interessant onderwerp, waarmee ik me momenteel bezighoud voor het schrijven van mijn boek Israël hersteld. Ik blogde er al over dat Paulus’ verering van Christus binnen de grenzen van het joodse monotheïsme bleef, zodat de vraag opkomt wat nu precies het punt is waar de wegen van joden en christenen uiteen gingen. Omdat ik binnenkort wil bloggen over het nieuwe Paulusbeeld, blog ik vandaag over het oude beeld van de apostel.
Dat moeten we bijstellen omdat onze visie op het jodendom sinds de jaren zeventig zeer ingrijpend is veranderd, en Paulus polemiseert tegen bepaalde trekken van dat oude geloof. Nu het jodendom anders blijkt te zijn geweest dan we dachten, moeten we die polemiek met andere ogen lezen. Ander jodendom, andere Paulus. Zelfs al is, ook na dertig jaar onderzoek, nog niet helemaal duidelijk hoe die nieuwe Paulus eruit ziet, het is goed te zien dat geleerden – vooral theologen – de handschoen hebben opgenomen.
Het noorden van Griekenland is niet de bekendste van alle mogelijke vakantiebestemmingen, maar er is veel moois te zien. Thessaloniki heeft bijvoorbeeld enkele prachtige musea. Wie naar het oosten rijdt, volgt de antieke Via Egnatia en zal via de ruïnes Amfipolis – een indrukwekkende heuvel – Filippoi bereiken, en kan eventueel doorgaan naar de havenstad Kavala, het antieke Neapolis.
Ook de apostel Paulus maakte deze tocht. Drie keer zelfs. Op zijn tweede zendingsreis omstreeks 50 trok hij van oost naar west (Hnd.16.11-12, 17.1). Tijdens zijn derde reis herhaalde hij dat, om later over dezelfde weg van west naar oost terug te keren (Hnd.20.1, 6). Het aardige is dat de Handelingen van de Apostelen een accurate beschrijving geven. Dit is een ooggetuigenverslag.
Je moet ingelogd zijn om een reactie te plaatsen.