Geliefd boek: Berlijn

Voor mij is Berlijn een geliefde stad waarover ik altijd veel heb willen weten. Berlijn werd tijdens de Tweede Wereldoorlog zwaar beschadigd. Het werd toen de “riesigsten Schuthaufen der Welt” genoemd. Zo’n zestigduizend Trümmerfrauen met beschermend schoeisel hebben het puin opgeruimd. Overigens is er veel hersteld of gereconstrueerd, ook in Oost-Berlijn tijdens de D.D.R.. Maar ook daar was Totalsanierung. Zo werd de Stalinallee (tegenwoordig Karl-Marx-Allee) gebouwd. Soms werd iets niet gesloopt. De monumentale straatverlichting ontworpen door Albert Speer, de architect van het Dritte Reich, doet nog steeds dienst.

Geen totale verwoesting

Dat beeld van totale verwoesting is niet onjuist. Maar Berlijn is veel te uitgestrekt om in zijn geheel in puin te liggen, wat er ook gebombardeerd werd door de Britten en Amerikanen, of beschoten door het Russische leger. Buiten het centrum bleef veel ongeschonden. Zo ook de veelkleurige Wohnsiedlung Onkel Toms Hütte in Berlin-Zehlendorf van de Berlijnse architect Bruno Taut uit de jaren twintig. Er zijn meer van zijn (veelkleurige) Siedlungen in de stad te bewonderen. Net zoals andere Bauhausarchitectuur.

Lees verder “Geliefd boek: Berlijn”

Het Nieuwe Rijk van Egypte

Hatshepsut (Medelhavsmuseet, Stockholm)

Ik heb al eerder geschreven over de driedelige History of Ancient Egypt van John Romer. Het eerste deel (2013) vertelde het fascinerende verhaal van het ontstaan van de cultuur van de farao’s: zeg maar de Naqada-tijd, de unificatie van de Nijlvallei en uiteindelijk de bouw van de Grote Piramide. Het tweede deel, verschenen in 2017, vond ik heel sterk: het vertelde niet alleen het verhaal van het Oude Rijk, de Eerste Tussentijd en het Middenrijk, maar toonde ook hoe het beeld dat wij hebben van de Bronstijd, is geschapen door de negentiende-eeuwse archeologen. Ik was diep onder de indruk van dat boek. Ik wou dat ik zoiets kon schrijven.

Egypte zonder Egyptenaren

En nu is er het derde deel, waarin Romer het Nieuwe Rijk behandelt. Zeg maar de Dynastieën Vijftien tot en met Twintig. Opnieuw biedt Romer naast het verhaal over het oude Egypte een analyse van de wijze waarop onze kennis uit vondsten en teksten is opgebouwd én de wijze waarop ons beeld door negentiende-eeuwse en twintigste-eeuwse geleerden is gevormd. Dat zijn vrijwel allemaal Fransen, Duitsers en Britten; Labib Habachi is de enige Egyptenaar waar Romer aandacht aan besteedt.

Lees verder “Het Nieuwe Rijk van Egypte”

Toetanchamon en Nefertiti

Nefertiti

Ik onderbreek mijn eindejaarsreeks over museumstukken en interpretatie. De onvermijdelijke doctor Zahi Hawass, de ijdele oud-minister van oudheidzaken in Egypte, heeft namelijk zijn licht laten schijnen over het graf van Toetanchamon, waarover de laatste tijd nogal wat is te doen. Reden de persen te stoppen.

Ik heb al eens eerder verteld dat de Amerikaanse egyptoloog Nicholas Reeves een tijdje geleden een opmerkelijke theorie opperde over het beroemde koningsgraf. Op recent gemaakte 3D-scans meende hij onregelmatigheden te herkennen die duidden op nog verborgen kamers. De voornaamste wetenschappelijke ontdekking die in zo’n eeuwenlang afgesloten ruimte kan worden gedaan is antieke lucht, die belangrijk is voor het onderzoek naar klimaatverandering, maar ieders aandacht is uiteraard gericht op de oude Egyptische voorwerpen die er ook zouden kunnen worden aangetroffen.

Lees verder “Toetanchamon en Nefertiti”

Het mooiste uit de oude wereld

Romeins mannenportret uit Egypte (Antikensammlung, Munchen)

In november probeerde ik met de medewerking van de lezers van mijn blog en die van de Livius Nieuwsbrief twee lijstjes op te stellen: mooie antieke dingen om te bekijken en mooie antieke teksten. Dat leverde een groot aantal leuke en verrassende antwoorden op (in de comments op deze bladzijde), en uiteindelijk twee toch enigszins voorspelbare lijstjes waarvan ik verwacht dat ze langer beklijven dan de jaaroverzichtslijstjes waarmee de pers u deze december weer zal vervelen.

Lees verder “Het mooiste uit de oude wereld”