Hoe reconstrueer je een tempel?

Hoe reconstrueert een archeoloog een tempel?

De bovenstaande tekening is niet gesigneerd, maar hij moet zijn gemaakt door Sempé. Het kan niet anders. Of het moet iemand zijn geweest die zich door de grote Franse cartoonist heeft laten inspireren. Hoe dat ook zij, het lijkt een grap ten koste van de archeologie: zo’n opgraver vindt iets kleins en verzint er van alles bij. Maar gek genoeg is het geen grap. De tekening toont vrij adequaat hoe archeologen iets reconstrueren.

De verhoudingen van een tempel

De dame linksonder ziet alleen een zuiltrommel. Het aardige is nu dat als je de cannelures (de verticale groeven langs de schacht) telt, je weet of je te maken hebt met een pilaar uit de dorische of ionische bouworde. Een dorische zuil heeft er twintig, en die zijn scherp, een ionische zuil heeft er vierentwintig en die zijn wat minder scherp. Bovendien is een dorische zuil zeven keer zo hoog als de diameter aan de basis, terwijl een ionische zuil acht keer zo hoog is. Archeologen hebben feitelijk slechts een fragment van de basis nodig om de diameter, de hoogte en de bouworde vast te stellen. (Voor andere bouwordes gelden andere verhoudingen, die ik even buiten beschouwing laat.)

Lees verder “Hoe reconstrueer je een tempel?”

Het nagebouwde schip van Keryneia

Het wrak van Keryneia

In 2004 waren de Olympische Spelen in Athene en Cyprus, dat immers behoort tot de Griekse wereld, wilde een cultureel steentje bijdragen. Daarom bouwde men een reconstructie van het schip dat ooit, ergens kort na 300 v.Chr., is vergaan in het zicht van de haven van de noordelijke stad Keryneia. Ik blogde al eens over het vloektablet dat, zou je denken, de scheepsramp veroorzaakte.

De reconstructie was natuurlijk een politiek project. Keryneia ligt in het noordelijk deel van Cyprus, waar de Turken in 1974 een eigen republiek hebben ingericht. De bouw van dit schip bracht de bezetting van een deel van het eiland in herinnering. Dat de bouwers het schip Vrijheid doopten, was vanzelfsprekend ook een politiek signaal en geen verwijzing naar Kapitein Rob.

Lees verder “Het nagebouwde schip van Keryneia”

Restauratie en reconstructie

Muur in Sufetula

Het Alhambra in Granada, het prachtige Moorse paleis, lag er in de negentiende eeuw nogal vervallen bij en daarom kwamen er reparaties. Die waren soms wat fantasierijk: men wilde vooral een mooi gebouw neerzetten, niet tonen hoe het werkelijk was geweest. In de twintigste eeuw was men echter vergeten wat nu authentiek was en wat niet, zodat kunsthistorici zich afvroegen hoe de kunst van Arabisch Andalusië er nu echt had uitgezien.

Inmiddels is dit probleem dankzij ramanspectroscopie opgelost, maar het voorbeeld illustreert een serieuze kwestie en de huidige restauratie-ethiek eist dat een reparatie, een restauratie of reconstructie omkeerbaar moet zijn. Op het Forum Romanum zijn de gerestaureerde delen van de marmeren ereboog van Titus gemaakt van travertijn, zodat je meteen ziet wat authentiek Romeins is en wat later is toegevoegd.

Lees verder “Restauratie en reconstructie”