
In 2004 waren de Olympische Spelen in Athene en Cyprus, dat immers behoort tot de Griekse wereld, wilde een cultureel steentje bijdragen. Daarom bouwde men een reconstructie van het schip dat ooit, ergens kort na 300 v.Chr., is vergaan in het zicht van de haven van de noordelijke stad Keryneia. Ik blogde al eens over het vloektablet dat, zou je denken, de scheepsramp veroorzaakte.
De reconstructie was natuurlijk een politiek project. Keryneia ligt in het noordelijk deel van Cyprus, waar de Turken in 1974 een eigen republiek hebben ingericht. De bouw van dit schip bracht de bezetting van een deel van het eiland in herinnering. Dat de bouwers het schip Vrijheid doopten, was vanzelfsprekend ook een politiek signaal en geen verwijzing naar Kapitein Rob.
De reconstructie, gebouwd in de zuidelijke haven Limassol (het antieke Amathous), bleek zeewaardig en heeft, als ik het goed heb begrepen, een lading koper naar Griekenland gebracht, die is gebruikt om het brons te maken voor de Olympische medailles. Maar ja, wat doe je verder met zo’n nagebouwd klassiek schip?
Daarmee ga je oefenen. Projectleidster Susan Katzev had al voor de Olympische Spelen 400 amforen laten namaken en die aan boord laten laden, om eens te kijken hoe die kruiken nu precies allemaal pasten. Een eerste proefvaart was met lege amforen. Daarop volgde in 2005 een tweede experiment, nu met gevulde amforen. De kruiken waren aan de binnenzijde helaas niet met hars besmeerd, zodat het onmogelijk was er wijn in te doen. Maar met water lukte het natuurlijk ook en bij de tweede proefvaart vulde men het ruim met 200 volle amforen.
Er volgden meer experimenten, ook met 400 gevulde kruiken, maar de betrokkenen hadden steeds het idee dat er iets niet klopte bij het plaatsen van de amforen. De onderste laag liet zich goed neerleggen, de tweede laag liet zich goed neerleggen, maar steeds bleek bij de derde laag ruimte te kort. De kruiken staken zowat over de boord heen.
Pas in 2006 kwam de aap uit de mouw: het schip was te klein. De onderwaterarcheologen in Limassol hadden weliswaar toegang tot de tekeningen van hun collega’s uit Keryneia, maar hadden zich vergist bij het maken van de reconstructie. Je kunt je voorstellen dat ze lengtematen in meters opvatten als lengtematen in yards – dat zou niet voor het laatst zijn.
Er is geen diepere moraal in dit verhaal, behalve dan dat als u ooit nog eens besluit een hellenistisch vrachtschip na te bouwen, het handig is even te kijken naar het origineel.
Zelfde tijdvak
Keuzes en beperkingenaugustus 29, 2011
Werken aan de grenzen van het wetendecember 9, 2011
Historische landkaartenjanuari 3, 2012

“Er is geen diepere moraal in dit verhaal …..”
…. en dat Oudheidkunde ook een experimentele wetenschap is.
Ik ben so-wie-so altijd blij met verwijzingen naar (bijvoorbeeld) Kapitein Rob: mijn eigen persoonlijke oudheid. Alleen te overtreffen met een verwijzing naar Sesam Wereldgeschiedenis (en die zal er niet inzitten) 🙂
“Maar ja, wat doe je verder met zo’n nagebouwd klassiek schip?”
Tsja, die vraag gaat op voor de meeste scheepsreconstructies in ons land, die nu liggen weg te rotten op water of land.. 🙁
Bijvoorbeeld de toestand van de replica van de Batavia https://historiek.net/batavia-dreigt-voor-tweede-keer-te-vergaan/108889/
Dit is uit 2019 (terzijde, Maarten van Rossem bemoeit zich ook overal mee) vooralsnog ligt de Batavia nog bij Lelystad, in de afgelooen vijf jaar is van alles geopperd (laten afzinken in het Markermeer (door de oorspronkelijke projectleider nota bene), verplaatsen naar Stavoren maar er gebeurt eigenlijk niets.
Doet denken aan de misrekening bij het slijpen van de lens van de Hubble. Maar dat kon gecorrigeerd worden.