
Dat de Oudheid veel kleurrijker is geweest dan oudheidkundigen haar voorstelden in de achttiende eeuw, veronderstel ik bekend. Anders had u vorig jaar maar naar de kleurrijke expositie in Tongeren moeten gaan. Meestal wordt de veelkleurigheid geïllustreerd aan de hand van sculptuur: reliëfs, standbeelden. Op steen zijn verfsporen redelijk goed herkenbaar, eventueel met ultraviolet of infrarood licht. Maar men beschilderde in de Oudheid ook andere materialen, zoals hout en terracotta.
Neem de afbeelding hierboven, die ergens rond 535 v.Chr. in Athene of omgeving is vervaardigd en nu is te zien in de Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis in Brussel. Het is een zogeheten grafpaneel, dus een afbeelding op een grafmonument, waar ook andere panelen op waren bevestigd. Die tonen mannen die de overledene de laatste eer bewijzen en de voorbereidingen van de begrafenisstoet. Omdat de afbeelding hierboven niet heel duidelijk is, is hieronder een moderne reconstructie.

We zien de overledene liggen op een bed; een vrouw in een rood gewaad, misschien de moeder, buigt zich naar het hoofd van de overledene. Rechts en links van de vrouw staan drie vrouwen die zich aan het haar trekken; twee kleiner afgebeelde vrouwen, kinderen of slavinnen, staan voor de baar. De vijf haartrekkers zijn natuurlijk klaagvrouwen. De twee vrouwen links zullen familie zijn: zussen, tantes of nichten van de overledene.
De kleuren zijn simpel: in zwart geschilderde mensen tegen een oranjerode achtergrond. Kunsthistorici noemen dit – u raadt het nooit – zwartfigurig. Bij een restauratie, nu een jaar of tien geleden, konden museummedewerkers sporen van witte verf terugvinden, zodat we weten dat de armen en gezichten blank waren. Ook allerlei details op de lijkbaar werden herkend, zodat de reconstructie veel levensechter is dan het origineel.
[Dit was het 483e voorwerp in mijn reeks museumstukken. Momenteel is de Week van de Klassieken. Het programma vindt u daar.]
Zelfde tijdvak
B5: Boeddhisme, een religie zonder godjuni 8, 2024
Babylonisch museumstukmei 27, 2012
Joodse literatuur (2): Na de ballingschapjanuari 8, 2023

Beetje verwarrend, Jona:… grafpanelen die mannen tonen… en vervolgens, zoals je als kijker direct al gezien had, zien we een paneel met, afgezien van de overledene allen maar vrouwen.. !
Even iets heel anders. Op mijn eigen kleine bescheiden wijze keer ik de techgiganten. Van Twitter en Faceboek ben ik nooit lid geweest, maar bij whatsapp ga ik met zoveel mogelijk groepen naar Signal. Verder ben ik van Chrome overgestapt naar Duckduckgo. Dat blokkeert b.v. tracking attempts. O.a. 36 attempts van de Mainzer Beobachter. Ik wist niet dat ook de Mainzer Beobachter dat doet (wikipedia b.v: 0 attempts), maar misschien doet het platform dat. Ik ben toch wel benieuwd waar die attempts op gericht zijn.
Daar ben ik ook wel benieuwd naar! Ik gebruik Startpage. Die kan ik echter niet ‘voor vast’ installeren omdat microsoft Office hem eraf gooit. Trouwens wel grappig om te zien dat de spellingscontrole microsoft met een kleine letter m niet goedkeurt: het moet een hoofdletter zijn! Wat een onzin.
Mooi trouwens, het grafpaneel en zijn reconstructie. Wat heeft die baar ingewikkelde poten!
Cookies worden ook gedefinieerd als een tracking attempt. En inderdaad, DuckDuckGo slaat geen cookies op, Signal alleen zgn. ’technical cookies’. Maar als je dat allemaal al vervelend/ongewenst vindt, kan je maar beter een boek gaan lezen op een onbewoond eiland zonder communicatiemogelijkheid…
Dat komt vermoedelijk vanuit de software waarop deze blog draait. Ik heb er geen invloed op. Ik kan wel zien waar mijn lezers vandaan komen (Nederland en België dus).
Ik mag er met plezier mijn middagpauze doorbrengen, wanneer ik in Brussel werk… De Museumpass in België (een luttele 65 euro….) biedt gratis toegang tot +200 musea, incluis alle tijdelijke tentoonstellingen… Wat een luxe! Het enige minpunt is misschien, dat mijn middagpauzes vaak uitlopen….