De Libanese burgeroorlog (4): Veerkracht

Beiroet (geen diepere betekenis)

[Dit is het vierde van zes blogjes van de hand van Françoise Hbeyka uit Beiroet over haar ervaringen tijdens de Libanese Burgeroorlog. Het eerste van haar blogjes was hier.]

De sluipschutters werden vaak de “vijfde colonne” genoemd. Hun doel was het laten voortbestaan van onrust, om zo elk teken van nationale verzoening te saboteren. Ze moesten de wonden open houden en verdeeldheid aanwakkeren. Nog gruwelijker waren de autobommen, strategisch geparkeerd voor supermarkten, op drukke pleinen of bij openbare bijeenkomsten. Deze wrede aanvallen eisten het leven van talloze onschuldige burgers en zaaiden angst en chaos op allerlei plaatsen waar mensen normaalgesproken hun dagelijkse leven leidden.

Want afgezien van de gebieden bij de Groene Lijn en andere frontlijnen, en afgezien van tijden van beschieting en bombardement, ging het dagelijks leven voor veel Libanezen, hoewel ze verschillende facties steunden, gewoon door. De meeste mensen waren niet betrokken bij de gevechten.

Lees verder “De Libanese burgeroorlog (4): Veerkracht”

De Libanese burgeroorlog (1): Dagelijks leven

Muurschildering uit Beiroet

[Dit is het eerste van zes gastblogjes over de Libanese burgeroorlogen van de hand van mijn Libanese vriendin Françoise Hbeyka.]

Zo nu en dan komen de herinneringen weer boven aan de Libanese Burgeroorlog of – beter gezegd – “de oorlog van de anderen”. Die brak uit in 1975 en trok diepe groeven in het land. De krijgsdoelen verschoven van politiek naar religieus en weer terug, om uiteindelijk te verworden tot volslagen absurditeit. De vijand veranderde verschillende keren van gedaante: de bondgenoot van vandaag was de vijand van morgen, de vijand van gisteren kon morgen een vriend zijn. Niet zelden volgden de leden van dezelfde groep, soms zelfs broers, verschillende leiders, waarbij ze uit loyaliteit aan die figuren de wapens opnamen tegen elkaar.

Hoewel de burgeroorlog officieel duurde van 1975 tot 1990, was het geweld niet continu. Er waren perioden van relatieve rust, behalve langs de fronten (zoals de Groene Lijn die Beiroet verdeelde). De strijders, die in tijdens de gevechten rücksichtslos te werk gingen, hielden zich rustig tijdens de gevechtspauzes, maar sloegen soms toe als om te waarschuwen dat de oorlog nog niet voorbij was.

Lees verder “De Libanese burgeroorlog (1): Dagelijks leven”

Beiroet 1985

De sporen van de burgeroorlogen zijn langs de oude Groene Lijn in Beiroet nog steeds zichtbaar (hier en daar)

Het zal u niet zijn ontgaan dat Beiroet de afgelopen week is gebombardeerd en dat allerlei sji’itische doelen zijn getroffen. Ik ken de stad een beetje en heb Libanese vrienden. Ik volg het nieuws dus met belangstelling en bezorgdheid, al laten ze me weten dat zij en hun familieleden het goed maken.

Een tijdje geleden heb ik wat teksten over Libanon verzameld die ik hier in vertaling eens wilde aanbieden. Vandaag plaats ik dus maar eens een stukje uit Holidays in Hell (1988) van de onlangs overleden Amerikaanse journalist P.J. O’Rourke. Hij beschrijft het Beiroet van 1985, tijdens de Burgeroorlogen, met veel oog voor de absurditeit. En passant vermeldt hij dat de zuidelijke buitenwijken van Beiroet, waar ooit de soennitische middenklasse woonde, is overgenomen door sji’itische krakers. Dat is het deel van de stad dat afgelopen week onder vuur heeft gelegen.

Lees verder “Beiroet 1985”

De Groene Lijn

Rue de Damas, Beiroet

Gisteren ben ik van het Libanese Nationaal Museum in Beiroet langs de Rue de Damas gewandeld naar de Place des Martyrs. Het is geen grote afstand en hier en daar zijn zelfs toegankelijke trottoirs, wat in deze stad geen vanzelfsprekendheid is. Op vier plaatsen zag ik bouwvallen als de bovenstaande: overblijfselen uit de tijd van de Burgeroorlogen. Ook het bestaan van stedelijke ruïnes is geen vanzelfsprekendheid, want het einde van de gevechten is vrijwel even lang geleden als de val van De Muur en zoals Berlijn sindsdien totaal is veranderd zo is ook Beiroet vrijwel geheel herbouwd.

Beide steden zijn arm aber sexy, maar zoals in Duitsland de gevolgen van de Koude Oorlog niet volledig zijn uitgewist, zo zijn in Libanon de Burgeroorlogen als een wond die weliswaar is gesloten maar zó weer kan worden geopend.

Lees verder “De Groene Lijn”

Beiroets “Groene lijn”

De sporen van de burgeroorlogen zijn langs de oude Groene Lijn in Beiroet nog steeds zichtbaar (hier en daar)

Waarom bestaan er fronten? Ik meende: ze vormen de plaats waar de ene strijdende partij op de andere stuit. Ik ben een tijdje geleden in Beiroet een eind gelopen langs de beruchte “groene lijn”, de scheidslijn dwars door de Libanese hoofdstad die ooit elke dag werd genoemd in het avondjournaal. Bij de haven, bij het nationaal museum: overal kon je nog zien hoe er was geschoten, en omdat het karakter van de stad ten oosten en ten westen van de groene lijn merkbaar anders is, kun je je makkelijk voorstellen dat frontlijnen ontstaan waar twee legers of milities op elkaar stuiten.

Maar misschien is het anders. Ik lees momenteel Pity the Nation. Lebanon at War van de Britse journalist Robert Fisk, die me tot op het bot schokte met een totaal andere visie op frontlijnen. Oorlog is zó chaotisch dat je een front nodig hebt om structuur aan te brengen in je gedachten, in je gevoelens, in je haat.

Lees verder “Beiroets “Groene lijn””