Nieuwe Dode-Zee-rollen? Ja, maar niet helemaal.

Munt van Bar Kochba (British Museum, Londen)

Even een snelle reactie, uit de heup: ja, er zijn antieke teksten gevonden in Israël. Het bericht in de Jerusalem Post is correct. Het gaat om snippers van een boekrol waarop de twaalf “kleine profeten” staan, vertaald in het Grieks, de taal van de schrijvende Joodse elite in de Oudheid. (De volks- en spreektaal was Aramees.) De vier letters van de naam van God, JHWH, zijn in het oud-Hebreeuws geschreven. Iets wat je vaker ziet. Door van alfabet te wisselen werd vermeden dat de lezer per ongeluk de naam van God uitsprak.

De naam “Dode-Zee-rol” is op zich niet incorrect maar enigszins misleidend. De echte Dode-Zee-rollen zijn gevonden bij Qumran en documenteren het joodse leven tussen pakweg 200 v.Chr. en 70 n.Chr. Een deel daarvan is sektarisch van aard. De naam “Dode-Zee-rollen” wordt echter sinds jaar en dag gebruikt voor andere tekstvondsten in grotten ten westen van het zoutmeer. Zo ook dit keer.

Het gaat om vondsten uit de tijd van Bar Kochba, de messias die rond 132-136 een grote opstand leidde. De grot in kwestie, die bekendstaat als de “Cave of Horror”, is al eerder onderzocht. Het lijkt een schuilplaats te zijn geweest voor vluchtelingen.

De nu blijkbaar gevonden munten en een rieten mand uit de tijd van de Bar Kochba-opstand bevestigen die hypothese. Ook zou er een kinderlijk uit de Prehistorie zijn gevonden. Mij verbaast het, want dit lijkt veel op eerdere vondsten. Ik sluit niet uit dat er in de berichtgeving een fout is geslopen en dat die eerdere vondsten worden vermeld alsof ze pas nu zijn gedaan. Ik kan dat nu niet natrekken.

Laatste punt: dit is bezet gebied. Elk gered erfgoed is meegenomen maar wie de rechtmatige eigenaar is, is omstreden.

[Dit stuk wordt gereblogd op #GrondslagenNet, de groepsblog van archeologen, classici en oudhistorici.]

PS

Ik schreef op verzoek en snel, en daarom vergiste ik me. De “Cave of Horror” ligt binnen de grenzen van Israël. De vindplaats van de mand ligt erbuiten.

34 gedachtes over “Nieuwe Dode-Zee-rollen? Ja, maar niet helemaal.

  1. Marc Waterman

    “Elk gered erfgoed is meegenomen maar wie de rechtmatige eigenaar is, is omstreden”.
    Bedoel je meegenomen in de zin van “blij dat het gered is”, of dat het “meegenomen” is?

  2. Rob Alberts

    De discussie over het eigendom van antieke, historische vondsten moet gevoerd worden. Juist in oorlogsgebieden zouden wetenschappers hier zeer integer mee om moeten gaan.

    Deze blogpost benadrukt ook weer dat de nieuwsvoorziening m.b.t. Nieuwe vondsten twijfelachtig zijn.

    Fijn om te lezen en te reageren.

    Jij bent en blijft een bijzondere en goede blogger.

    Respectvolle groet,

    1. Karel van Nimwegen

      De normale erfgoedwetgeving is hier van toepassing. De site ligt buiten de ook door Israël erkende grens. Opgraving is dus omstreden.

      Je kunt discussiëren over de erfgoedwetgeving, want de bewoording “bezet” is onhandig.

      Maar u begint over wie de bezetter was. Dat is niet ter zake want ook Israël erkent dat het buiten het eigen gebied ligt.

      1. Willem Visser

        U schrijft: “Maar u begint over wie de bezetter was”. Is het niet zo dat ‘bezet gebied’ een bezetter veronderstelt? Ongeacht in wiens voordeel de erfgoedwetgeving uitpakt.

        1. FrankB

          En het is Israel die het gebied bezet heeft in 1967 – of men dat nou gerechtvaardigd acht of niet.

            1. FrankB

              Ik heb de gewoonte mij aan te passen aan het niveau van degene op wie ik reageer. Er is niets verkeert.

  3. Peter Verhaak

    Ten eerste Test. En fijn Jona dat ik het vertrouwen krijg om af en toe te kunnen reageren.
    En nu ik toch hier ben, zou ik tegen Willem Visser op willen merken dat volgens beschaafde conventies die we sinds WO-I met de oprichting van de Volkerenbond trachten na te streven, de westoever in 1967 onderdeel van Jordanië was, toen veroverd is door Israël en na onderhandelingen in 1948 en binnen de reikwijdte van de Camp David akkoorden aan een onafhankelijke Palestijnse staat is toegewezen. In die zin is de aanduiding van de huidige status als “bezette gebieden” terecht.

  4. Gaia van Bruggen

    Allereerst, dank je Jona.

    #Peter Verhaak: in 1967 veroverd en vervolgens in 1948 toegewezen? Los van alles, er was in 1948 geen onafhankelijke Palestijnse staat, als ik het goed heb.

  5. Willem Visser

    Laat ik nu altijd gedacht hebben, Peter Verhaak, dat vanuit het westen gezien het land aan de andere kant van de Jordaan Trans-Jordanië genoemd werd.
    Maar uw opmerking deed mij de schellen van de ogen vallen… dat dient vanuit het oosten te zijn. Het land (Trans) Jordanië heeft dus helemaal niet op 24 april 1950 het gebied van Palestina ten westen van de Jordaan geannexeerd…

  6. Han Borg

    Test, Jona. Ook al zijn de Dode Zee-rollen interessant genoeg om er over mee te willen praten. Je kent natuurlijk ons Qumran-instituut, en hebt destijds ook die bijzondere tentoonstelling in Assen bezocht.

  7. Peter Verhaak

    Ik maak fouten over de exacte details, maar er was een door de Britten bezet gebied Palestina, waarheen Joden sinds de opkomst van de Zionistische beweging migreerden en waar een “oorspronkelijke” bevolking woonde, “oorspronkelijk” in de zin dat hun lot was dat ze daar al waren. Vanaf de jaren ’20 is er sprake van terreur tussen beide groepen over en weer en in 1948 wordt de staat Israël uitgeroepen, breekt er een oorlog uit die eindigt met een lappendeken met Israëlische en Arabische gebiedjes. Na de zesdaagse oorlog in 1967 bezet Israël de Jordaanse gebiedjes en met de Oslo akkoorden in 1993 wordt op de westelijke Jordaan oever Palestijns zelfbestuur in het vooruitzicht gesteld.

    Sindsdien is er een stelselmatige Israëlische politiek om nieuwe nederzettingen op dit gebied te creëren en om het Palestijns zelfbestuur te frustreren. De kwintessens van mijn opmerking blijft overeind: de Westelijke Jordaanoever zijn de facto bezette gebieden.

    1. FrankB

      Natuurlijk. Het echte probleem is dat ‘bezet’ emotioneel beladen is. Strikt genomen zijn de zes Nederlandse Antillen eveneens bezet. Alleen komt het tegenwoordig wel handig uit dat de oorspronkelijke bewoners destijds volledig zijn uitgemoord, er geen nabestaanden zijn, niemand zich er tegenwoordig nog druk over maakt en de huidige bewoners maar wat graag bezet willen blijven.
      Zoals meestal versterkt religie de emoties nog eens enorm, maakt elke zinnige discussie onmogelijk en staat werkbare oplossingen in de weg. Toevallig niet ter zake deze keer, maar als disclaimer voeg ik er voor de zekerheid aan toe dat ongelovigen heel goed in staat zijn een vergelijkbare procedure te volgen.

      1. Willem Visser

        Ik begrijp als onvervalste Batavier precies wat je bedoelt. Ook mijn land wordt sinds jaar en dag door de Hollanders bezet, en ook ik zou graag in Empel weer mijn geloof kunnen belijden.

      1. Willem Visser

        Inderdaad, men maakt er een politieke discussie van; heel jammer. Maar waar we in andere gevallen te hoop lopen tegen geschiedvervalsing gaat dat in het geval van de staat Israel – zoals uit de reacties blijkt – niet op. Zo beweert meneer Verhaak dat de Westbank altijd al deel uit maakte van de staat (Trans) Jordanië en meneer FrankB stelt: “En het is Israel die het gebied bezet heeft in 1967 – of men dat nou gerechtvaardigd acht of niet.”
        Men negeert hierbij volledig de San Remo conferenties uit de jaren 1920, waarin door de Volkenbond de basis wordt gelegd voor een ‘Joodse’ staat. Eerst zou die staat geheel ‘Palestina’ omvatten (dus inclusief Jordanië) maar onder zware tegendruk van de Arabieren bleef daar slechts een strookje land tussen de Jordaan en de Middellandse Zee van over; en zelfs dat strookje vinden de Arabieren nog teveel, en om die reden viel men in 1948 Israel binnen.

        Ook vergeet men voor het gemak resolutie 181 van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties uit november 1947. Daarin werd in meerderheid besloten dat, na beëindiging van het Britse mandaat over Palestina, het Mandaatgebied Palestina verdeeld zou worden in een onafhankelijke Joodse en een onafhankelijke Arabische staat.
        Ik stel voor dat genoemde heren eerst kennis nemen van de grenzen die toen door de VN zijn vastgesteld, en pas dan commentaar leveren…

    1. FrankB

      “….. politiek moet worden.”
      Dat vind ik nog teveel eer. De discussie is voornamelijk semantisch en draait om de juiste betekenis van het woordje “bezetten”. Het besef dat dat nooit iets oplevert is in onze contreien nog lang niet bij iedereen ingedaald. Semantiek bepaalt de werkelijkheid niet dus ook de juiste betekenis van dat woordje verandert precies nul komma niets aan de toestand van de stuk of drie miljoen bewoners waar het eigenlijk om gaat.

  8. Test…
    “Door van alfabet te wisselen werd vermeden dat de lezer per ongeluk de naam van God uitsprak”.
    Helpt dat? Als ik een woord in Griekse letters in een verder Nederlandse tekst zie, lees ik dat gewoon mee en zou ik dat dus in de oudheid gewoon uitgesproken hebben…

    1. FrankB

      Het helpt als de lezer zich van te voren heeft voorgenomen het te vermijden. Het fungeerde als een rood stoplicht, zeg maar. De meeste mensen nemen zich ook voor daarvoor te stoppen als ze in een auto stappen en houden zich daar aan.

  9. Het NL nieuws bracht vrolijk het skelet (prehistorisch) en de mand (10000 jaar oud) in beeld, dus ik vermoed dat ze ook tot de vondsten behoren. De snippers werden daarentegen niet gedateerd, en probleemloos gebracht als ‘Dode Zee rollen uit de Romeinse tijd’. 🙁

  10. Peter Verhaak

    Sorry dat ik toch politiek blijf bedrijven maar ik wil toch op mijnheer Visser reageren:
    Ik ben mij zeer bewust van beloftes die gedaan zijn en ben ook van mening dat de staat Israël bestaansrecht heeft, maar ik vind dat de staat Israël zich in ieder geval aan de internationale orde zoals die sinds 1967 gestalte heeft gekregen moet houden. Zolang er tegen alle afspraken in nederzettingen op de westbank worden gebouwd – het liefst met een aanspraak dat dat een milennium of drie geleden “beloofd” zou zijn – blijft die westbank een even bezet gebied als de Krim of Oost-Oekraïne.

    1. Willem Visser

      Het gaat niet om ‘beloftes’, meneer Verhaak, het woord ‘beloftes’ klinkt veel te vrijblijvend. Ook gaat het niet om politiek; maar historische feiten. In San Remo werd geschiedenis geschreven: de Joodse Staat is daar – met meerderheid van stemmen in de vergadering van de Volkenbond – een feit geworden!
      En wat betreft 1967: De Groene Lijn is een geografische scheidslijn tussen Israël en Palestina die de wapenstilstandsgrenzen betreffen die in 1949 overeengekomen zijn tussen Egypte, Israël, Jordanië en Syrië na de Arabisch-Israëlische Oorlog van 1948. Deze lijn is dus GEEN grenslijn tussen tussen Israel en Jordanië.

Reacties zijn gesloten.