Eerst maar even wat u al weet: tussen eind 327 en eind 325 v.Chr. trok Alexander de Grote door de Indusvallei, zeg maar het huidige Pakistan. Ik heb eerder over die genocidale campagne geschreven en beperk me nu tot de constatering dat hij, na zijn overwinning op de Indische radja Poros, oprukte tot aan de oostelijke grens van de Punjab. Daarvandaan wilde hij oprukken naar het koninkrijk Magadha in de vallei van de Ganges, maar zijn soldaten weigerden verder te gaan en dwongen Alexander terug te keren.

Alexander heeft dus nooit India veroverd en is maar marginaal in het huidige India geweest. Hij is alleen door Pakistan getrokken. Van verovering was geen sprake; al voor zijn dood in 323 v.Chr. hadden de Macedoniërs posities moeten opgeven. Zoals u in een moment zult zien, was de Europese aanwezigheid in het Indusland al snel voorgoed voorbij.

Desondanks veranderde Alexanders invasie de loop van de Indische geschiedenis. Een prins, Chandragupta Maurya, had het Macedonische leger gezien en besloot een soortgelijk leger op te bouwen. Wat een Europeaan kan, moet een Indiër beter kunnen. In 321 veroverde hij de troon van Magadha. Het Maurya-rijk was gesticht.

Chandragupta

Zodra Chandragupta de troon van Magadha had veroverd, viel hij de Punjab binnen. Hij had geluk. In 317 probeerde een van Alexanders opvolgers, Peithon, de Macedoniërs in de oostelijke gebieden aan zich te onderwerpen. Dit leidde tot een burgeroorlog, die Chandragupta de kans bood de laatste Macedonische garnizoenen te verdrijven en de belangrijke stad Taxila in te nemen.

Toen een andere opvolger van Alexander, Seleukos I Nikator, enkele jaren later oprukte naar het oosten, sloten de twee generaals een verdrag. Chandragupta erkende Seleukos als heerser in Iran en schonk hem 500 olifanten; Seleukos erkende het Maurya-rijk en gaf zijn claim op de oostelijke gebieden op. Het verdrag eindigde met een bepaling over huwelijken, maar het is onduidelijk of de twee dynastieën verzwagerden of dat verbintenissen tussen Indiërs en Grieken/Macedoniërs werden gereguleerd.

Chandragupta had nu de Punjab en de vallei van de Ganges verenigd. Een formidabel rijk en we mogen Chandragupta met recht aanduiden als een keizer. Het Maurya-rijk had een inlichtingendienst, er waren inspecteurs, er was een groot leger en de hoofdstad Patna werd een prachtige stad. Adviseur Kautilya schreef een gids voor staatsmanschap, bekend als Arthashastra. Een Griekse bezoeker, Megasthenes, geeft een vreemde beschrijving van het kastensysteem, waarbij hij zeven in plaats van de gebruikelijke vier kasten vermeldt. Misschien beschrijft hij een hervorming, want Chandragupta bleek niet bijster gehecht aan het orthodoxe brahmanisme.

Volgens de oude geschriften van de jaïnisten (een Indische godsdienst) deed Chandragupta tegen het einde van zijn leven, rond 297 v.Chr., ten gunste van zijn zoon Bindusara afstand van de troon en bekeerde hij zich tot het jaïnisme. De voormalige keizer zou een ascetische levenswijze hebben geprefereerd en zich dood hebben gevast. Onmogelijk is het niet.

Bindusara

Bindusara’s heerschappij duurde een kwart eeuw, tot 272, maar van de drie grote Maurya-keizers is hij de minst bekende. Hij wordt bijvoorbeeld vermeld als de man die “het land tussen de twee zeeën” veroverde (d.w.z. de Golf van Bengalen en de Arabische Zee), wat betekent dat hij Centraal-India zou hebben veroverd. Maar dezelfde handelingen worden ook toegeschreven aan zijn zoon Ashoka. We kunnen niet kiezen tussen deze twee en misschien hebben ze het ook wel allebei gedaan, maar was er een opstand.

Interessant zijn Bindusara’s contacten met het verre westen, waar inmiddels Antiochos I Soter zijn vader Seleukos als koning van het Seleukidische Rijk was opgevolgd. Bindusara benaderde hem en vroeg om wijn, vijgen en een filosoof, maar kreeg alleen de eerste twee. “Filosofen,” zei Antiochos, “zijn slecht geschikt voor export”. Wat de waarde van deze anekdote ook zij, ze bewijst dat er diplomatieke contacten waren.

Het is dan ook een wat vreemd dat Bindusara in het Grieks bekendstaat als Amitrochates. Dat kan eenvoudigweg geen weergave kan zijn van de naam van Bindusara. Een mogelijke verklaring is dat Bindusara een troonnaam Amitragatha had aanvaard, “vernietiger van vijanden”. Hellenistische vorsten hadden soortgelijke bijnamen. Het is echter vreemd dat dit in Indische bronnen niet wordt vermeld. Deze keizer blijft een mysterie.

[wordt vervolgd]

Het ziet er niet best uit voor Libanon. Als u meer wil weten over dat geteisterde land, lees dan mijn boek. Deze blog kunt u ook volgen via een Whatsapp-kanaal.

Zelfde tijdvak

Het theatrale leiderschap van Alexander de Grote
augustus 2, 2011

3500 jaar Sint-Joris (1)
december 2, 2023

Bespiegelingen over Belgrado (1)
maart 12, 2025