Een ramp in opeenvolgende tonelen (1)

Gebrandschilderd raam in het Universiteitsmuseum Groningen

Vormt oktober 2026 het sluitstuk van een rampentoneelstuk in verschillende bedrijven: de maand waarin het College van Bestuur van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) bekend maakte uit bezuinigingsoverwegingen het voornemen te hebben het universiteitsmuseum te sluiten voor publiek?

Ondergetekende heeft jarenlang rondleidingen verzorgd voor binnen- en buitenlandse gasten van de RUG door het Academiegebouw van “mijn” instelling. Ik heb er gestudeerd en later gewerkt in diverse functies en op diverse plekken, maar één daarvan vormde altijd het toefje op de taart: het eclectische gebouw dat sinds 1909 het Broerplein (Academieplein & Broerstraat zijn andere namen voor hetzelfde plein) siert. En ook het dichtbijgelegen Universiteitsmuseum werd regelmatig bij zo’n excursie meegenomen.

Het voornemen om de academische geschiedenis van studentenstad Groningen voor altijd achter gesloten deuren te bewaren heeft veel opschudding veroorzaakt. Zo’n 25.000 bezoekers per jaar kunnen in de vaste collectie en ook bij wisseltentoonstellingen een groot aantal artefacten bekijken, die in meer dan 400 jaar universitaire geschiedenis verzameld zijn, netjes opgeborgen zijn in een magazijn op een veilige plaats in het buitengebied van de universiteit en tentoongesteld worden in een sfeervol museum in de binnenstad van Groningen, dat deels gevormd wordt door de voormalige Universiteitsbibliotheek.

Maar: de RUG draait financieel minder goed dan voorheen, en dan moet er bezuinigd worden. De keuze viel daarbij op instellingen en onderdelen die niet direct met onderwijs en onderzoek te maken hebben. Daarnaast neemt men zich voor veel vastgoed te verkopen, waaronder het sfeervolle Huis met de Dertien Tempels. Het zou me niets verbazen als ook het gebouw van de Faculteit “Religie, Cultuur en Maatschappij” (de voormalige rechtbank aan de nogal chique Oude Boteringestraat) verpatst gaat worden.

Slachtoffers zijn ook: de RUG-winkel, waar men allerlei zaken kan kopen die je als souvenir mee kunt nemen, cadeau kunt geven, zelf kunt dragen. Een commerciële onderneming die ook nog wel wat steun van de instelling kon gebruiken. En de Scholierenacademie, waar potentiële studenten en hun middelbare schooldocenten alvast kunnen proeven aan de academische omgeving en die mede als PR-middel gebruikt werd, maar ook om aan de omgeving van de instelling te laten zien dat het belastinggeld nuttig wordt gebruikt door de primaire processen. Wetenschappers van naam en faam namen deel aan die Scholierenacademie, en vertelden met enthousiasme over hun vakgebied.

En nu dus ook het Universiteitsmuseum: een instelling die het resultaat is van eeuwen verzamelwoede op zeer diverse terreinen. In enkele blogjes ga ik iets meer over die geschiedenis vertellen. De kaalslag móet eenvoudig worden afgewend.

[Deze gastbijdrage van Han Borg, oud-medewerker van de RUG, wordt over een kwartier vervolgd. U kunt de petitie alvast tekenen. Dank je wel Han!]