
[Tweede van een vier blogjes over de hervormingen van Josia. Het eerste deel was hier.]
Assyrië in verval
Rond het midden van de zevende eeuw raakte Assyrië in verval. Omdat de archieven juist daardoor in deze periode schaars worden, is het moeilijk het verloop van de gebeurtenissen in kaart te brengen, laat staan uitspraken te doen over de oorzaken. Feit is dat we niets meer weten over Assyrische troepen in het westen, en ook al kan dat komen doordat de archieven incompleet zijn, het past bij het beeld dat de eindstrijd plaatsvond in Mesopotamië. De Assyrische greep op het westen werd in het derde kwart van de zevende eeuw dus vermoedelijk wat minder vast.
Uiteindelijk waren het de Babyloniërs die in 612 v.Chr. de macht overnamen in het Nabije Oosten en verder gingen met het door de Assyriërs ingezette proces van integratie van vazalstaten in een wereldrijk. Het koninkrijk Juda, tribuutbetalend aan Assyrië, werd in 587/586 geannexeerd door de Babylonische koning Nebukadnezar II. Voor een deel van de Judeeërs betekende dit deportatie naar het oosten: de Babylonische Ballingschap.
De politieke eisen van Josia
Terwijl Assyrië vocht voor zijn voortbestaan, regeerde in Jeruzalem koning Josia (r.640-610). Die las de krant ook en begreep dat dit het moment was om zijn koninkrijkje te vergroten. De hoofdprijs: de Assyrische provincie Samaria, het voormalige koninkrijk Israël.
In deze tijd lijkt het Deuteronomistisch Geschiedwerk te zijn ontstaan, zeg maar het doorlopende narratief van de Bijbelboeken Jozua – Richteren – 1 Samuël – 2 Samuël – 1 Koningen en het grootste deel van 2 Koningen. (In de joodse traditie zijn dit de Vroege Profeten.) Dit documenteert de intocht in Kanaän, het leven van de verdeelde stammen in de Vroege IJzertijd, het ontstaan van een eenheidsrijk onder koning Saul, de heerschappij van koning David en koning Salomo, de splitsing van dit eenheidsrijk in Juda en Israël, de geschiedenis van die twee rijken en de ondergang van het koninkrijk Israël, alsmede voorspellingen van de regering van Josia. Anders gezegd: het Deuteronomistisch Geschiedwerk onderbouwt Josia’s territoriale claim op het voormalige Israël door te verwijzen naar een eenheidsrijk.
Of dat eenheidsrijk er ooit is geweest, is onderwerp van een discussie die ik nu buiten beschouwing laat. Het punt om te onthouden is: vanaf koning Josia zien we een claim op het land van Israël. Dat bleef een claim, want degene die er met de hoofdprijs vandoor ging, was koning Necho II van Egypte (ik blogde er onlangs over). De Egyptenaren raakten het al snel weer kwijt aan de Babyloniërs.
[Wordt over een kwartier vervolgd]
Zelfde tijdvak
De IJzertijdnovember 19, 2021
B4: Het achtvoudige pad van het Boeddhismejuni 7, 2024
Het Babylon van Nebukadnezaroktober 19, 2021

Log in met je uitgenodigde account of vraag lidmaatschap aan bij de redactie.