Tweeënzeventig uur Spanje (3)

San Clemente, Segovia

In mijn voorvorige blogje vertelde ik dat ik naar Spanje was gegaan voor het Hay Festival in Segovia, en in het vorige blogje beschreef ik het vraaggesprek. De dag erna, afgelopen zaterdag, ben ik naar Madrid gegaan, omdat ik dolgraag het Museo de América wilde bezoeken, dat vlakbij het busstation Moncloa is. Mijn bus ging niet al te vroeg, dus ik had tijd om langs enkele romaanse kerkjes in Segovia te lopen, die allemaal de narthex bleken te hebben aan de zijkant in de plaats van de voorkant.

De bus naar Madrid zat behoorlijk vol met Duitse pelgrims die op weg waren naar Santiago de Compostela, wat me nogal verbaasde, omdat het heiligdom de andere kant op was. Even verbazingwekkend was de jonge vrouw naast me in de bus, die tekeningen zat te maken op een tablet en bij aankomst een compleet stripverhaal had vervaardigd.

Lees verder “Tweeënzeventig uur Spanje (3)”

De tempel van Taffeh

Het tempeltje van Taffeh in het Rijksmuseum van Oudheden (Leiden)

Op 4 april 1979, vierenveertig jaar geleden, stelde het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden officieel de Taffeh-tempel voor het publiek open. En het is alweer tien jaar geleden dat ik een toen alweer acht jaar oud artikel onder ogen kreeg van de Egyptische geoarcheoloog Fekri Hassan, die stelt dat Egypte de tempel niet zo vrijwillig heeft afgestaan als beweerd. Alle reden genoeg om nog eens te onderzoeken hoe de tempel naar Nederland is gekomen.

Aswandam

In 1952, ten tijde van de Koude Oorlog, was in Egypte een coup gepleegd en was Gamal Andel Nasser aan de macht gekomen. Hij had de Engelsen en Fransen het land uitgegooid en allerlei fabrieken en installaties laten nationaliseren, waaronder het Suezkanaal. Verder wilde hij voorkomen dat het groeiende Egyptische volk zou lijden onder water- en voedseltekort. Daarom besloot hij een nieuwe Aswandam te bouwen.

Lees verder “De tempel van Taffeh”

Groot huis

Twee keer het woord “farao” in de cartouches van de tempel van Dendur (Metropolitan Museum, New York)

Het bovenstaande Egyptische reliëf is te zien op de tempel van Dendur en als u denkt dat u ervoor naar Egypte moet, dan heeft u het mis, want dit heiligdommetje staat in het Metropolitan Museum in New York. Net als de tempel van Taffeh in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden is het gebouwtje uit Dendur door de Egyptische overheid geschonken aan een land dat meehielp bij het redden van oudheden toen die dreigden te verdrinken na de aanleg van de Aswandam.

De afbeelding zelf is niet zo heel bijzonder, maar de twee cartouches erboven zijn dat wel. Ze zijn niet alleen identiek, maar ook veelzeggend in hun nietszeggendheid. Zoals u ziet staan in beide cartouches dezelfde drie hiërogliefen: een rechthoek, een soort pilaar en een mannetje. De rechthoek is het teken pr, “huis”, en het pilaartje, dat een soort dubbele a-klank weergeeft, maakt dit tot een groot huis. Het mannetje is een determinatief, een teken dat aangeeft hoe je het bovenstaande dient te duiden: in dit geval gaat het om een persoon die het Grote Huis is. De koning, met andere woorden, ofwel de farao, om de Hebreeuwse verbastering te citeren van het Egyptische woord voor Groot Huis. We hebben dus te maken met twee cartouches waarin niet de naam van de vorst staat, maar alleen de hiërogliefen voor farao.

Lees verder “Groot huis”