De man die een imperium vernietigde

Op een niet heel opvallende plaats in de Hagia Sofia geeft een niet heel opvallende gedenksteen aan waar Enrico Dandolo, de eenenveertigste doge van Venetië, ooit begraven lag. Hij overleed in Constantinopel, kort na de Vierde Kruistocht.

De campagne was slecht begonnen. Bij eerdere Kruistochten waren slechte ervaringen opgedaan met de landreis, en daarom koos men ervoor schepen in Venetië te bouwen. De Kruisridders zouden ervoor betalen. Helaas viel het aantal deelnemers tegen, en daardoor ook de opbrengst, waarop Dandolo voorstelde dat de Kruisridders dan maar zouden betalen door onderweg een Dalmatisch fort voor Venetië te veroveren. Zo gezegd, zo gedaan, maar nu de Kruisridders zich eenmaal als huurlingen aanboden, zag ook een Byzantijnse prins kansen, en hij stelde hun een vermogen in het vooruitzicht als ze hem op de troon zouden plaatsen. In ruil zou hij, eenmaal keizer, de Vierde Kruistocht ondersteunen.

En zo kwam het dat in 1203 Dandolo’s vloot de Zee van Marmara binnenvoer en hun troonkandidaat keizer maakten. Helaas kon deze maar de helft van het toegezegde vermogen betalen, zodat de Kruisridders in het voorjaar van 1204 besloten het dan maar te komen halen. De stad was echter niet gemakkelijk in te nemen, en het zag er al snel slecht uit voor de belegeraars. Ze besloten de stad nog één keer te bestormen – en het mislukte. Toen sprong echter de stokoude en halfblinde Dandolo naar voren, en vuurde de soldaten aan hem te volgen. Beschaamd dat een bejaarde hun het nakijken gaf, vielen de belegeraars nog eenmaal aan. En nu met succes. Constantinopel werd grondig geplunderd.

Omdat Dandolo de kroon weigerde, werd deze gegeven aan Boudewijn, de graaf van Vlaanderen. Het Byzantijnse Rijk werd verdeeld: Venetië kreeg “driekwart van de helft”. In het oosten was Trebizonde al onafhankelijk geworden, terwijl in het westen van Turkije en in het huidige Albanië andere zelfstandige dynastieën ontstonden. Het keizerrijk van Boudewijn was hierdoor uitgesproken zwak. Het Byzantijnse Rijk is de klap van 1204 nooit meer te boven gekomen.

Dandolo overleed kort na zijn overwinning. Zijn graf is er niet meer, maar het steentje geeft aan waar een man begraven heeft gelegen die kon claimen een wereldrijk te hebben vernietigd.

2 gedachtes over “De man die een imperium vernietigde

  1. Henk van Straten

    Geniet weer geweldig van je bericht! Ben 4 keer in Istanbul geweest en je voelt de oude tijden onder je voeten. Daar is me verteld dat de marktplaats waar tweedehands boeken worden verkocht ook in de Byzantijnse tijd al boeken werden verkocht. Maar of het waar is… Een jochie van ongeveer 14 heeft me stiekem over de niet toegankelijke delen van de oude muur geleid. Met de normale veerpont over de Bosporus varen is al een belevenis! Heb er een Ud gekocht. De moeder van de gitaar.

Reacties zijn gesloten.