Drie ranke zuilen: iedereen die Rome heeft bezocht, kent de schaarse resten van de tempel van Castor en Pollux op het Forum Romanum. Het is een van de oudste monumenten van de Romeinse Republiek, gewijd na een belangrijke veldslag aan het begin van de vijfde eeuw v.Chr. Voor de liefhebbers: de slag bij het Regillijnse Meer, waarin de Romeinse generaal Postumius de Latijnen versloeg. De overwinning werd elk jaar herdacht op 15 quintilis. Postumius had heiligdom in het heetst van de strijd beloofd en het werd enkele jaren later door zijn zoon ingewijd.

Er bestond een sterk verhaal over. Dionysios van Halikarnassos vertelt:

Laat in de middag kwam een eind aan de strijd. Het verhaal gaat dat hierna op het Forum Romanum twee jongemannen in krijgstenue zijn verschenen, bomen van kerels, buitengewoon knap om te zien en even oud. Hun gezichten leken de sporen te dragen van het pas gevoerde gevecht. Terwijl ze allebei hun bezwete paarden te drinken gaven en wasten met het water uit de bron naast de tempel van Vesta, die daar een diep meertje vormt, kwamen drommen mensen om hen heen staan om te informeren of er iets te melden was over het leger. Daarop beschreven ze het verloop van de strijd en hun overwinning. Na hun vertrek van het Forum blijken ze nergens meer gezien te zijn, ondanks het diepgaande onderzoek dat de stadspraetor naar hen instelde.

Waarom Postumius tijdens het gevecht aan het Regillijnse Meer een tempel wijdde aan de Tweelingen, die na het gevecht in Rome zouden verschijnen, vertelt Dionysios er niet bij. De plek waar ze de paarden zouden drenken, de Bron van Juturna, was in elk geval gewijd aan de Castor en Pollux.

De Griekse Tweelingen

Ondertussen is de wijding van een tempel aan de Tweelingen helemaal niet zo vreemd. De namen Castor en Pollux zijn Latijnse varianten van Kastor en Polydeukes, de goddelijke Tweelingen die de Griekse adel traditioneel vereerde. De cultus en sagen waren in de zevende eeuw v.Chr. door Griekse kolonisten meegenomen. Zou zou het tweetal rond het midden van de zesde eeuw het leger van de Zuid-Italische Lokris in een veldslag hebben geholpen en het nieuws nog diezelfde dag bekend hebben gemaakt in het verre Olympia. Na deze wonderbaarlijke gebeurtenis verspreidde de cultus zich snel over Italië. De sage die de Romeinen later vertelden, is maar één variant op het Lokrische origineel. De feestdag van de Tweelingen was 27 januari.

Met de cultus voor de Tweelingen werd ook hun geboorteverhaal bekend. De oppergod Jupiter zou volgens dit verhaal Castor en Pollux hebben verwekt bij de sterfelijke Leda. Omdat hij problemen met zijn echtgenote Juno had voorzien, had hij zijn minnares het hof gemaakt in de gedaante van een zwaan, zodat de jongens uit een ei waren komen kruipen. Ter herinnering aan deze wonderbaarlijk geboorte werden ze vaak afgebeeld met een eierdop op hun hoofd, zoals is te zien bij de beelden die het huidige Capitoolplein bewaken. Soortgelijke beelden stonden voor de tempel op het Forum.

Zo meteen meer.

Maar eerst de alweer tweede petitie dit jaar, want ook de universiteit van Helsinki vindt dat het sluiten van een archeologisch instituut geen halsmisdrijf is. De petitie is dus hier. en als uw Fins wat roestig is, dan scrollt u naar “…Näytä lisää” voor de Engelse tekst. Het invulformulier staat in de rechterkolom.

Voor wie de stand van zaken wil:

• 27 januari: sluiting archeologische opleiding Helsinki
• 25 januari: Grieks en Latijn aan Queen’s University in Kingston, Canada
• 6 december: sluiting archeologische opleiding Leipzig en sluiting museum Ename
• 11 november: bezuinigingen op kleine schoolvakken (lees: Grieks) in België
• 21 september: politieke druk op het Egyptisch Museum in Turijn
• 2 juni: sluiting archeologisch museum Ermelo (blijft vooralsnog open)

Het ziet er niet best uit voor Libanon. Als u meer wil weten over dat geteisterde land, lees dan mijn boek. Deze blog kunt u ook volgen via een Whatsapp-kanaal.

Zelfde tijdvak

Odysseus en Polyfemos
januari 17, 2020

Dacia Felix: de Geten
december 28, 2019

Xerxes, de koninklijke toerist
april 15, 2021