Ik zit al een paar dagen te kijken naar bovenstaand plaatje. U herkent het als een Romeinse sarcofaag, en u herkent de afbeeldingen als christelijk. Voor het origineel moet u naar het Algerijnse Musée national des antiquités in Algiers. Ik weet niet waar deze sarcofaag is opgegraven, het bordje vertelde het niet. Zelf zou ik deze sarcofaag dateren in de vijfde of zesde eeuw, maar misschien vergis ik me.
In elk geval: ik weet niet wat de scènes voorstellen. Oké, middenin is makkelijk: de Bergrede. Christus geeft zijn wet af. Leuk detail: hij heeft de aantekeningen voor zijn toespraak in de hand. Misschien stelde de beeldhouwer zich voor dat Jezus, toen hij aankwam bij passages waarin hij zou zeggen “u hebt gehoord dat in de Wet staat … daarop is mijn commentaar…”, de wetsbepalingen ook voorlas. Maar waarom heeft de berg de vorm van een mensenhoofd?
Dan, van rechts naar links: Jezus voorspelt Petrus dat hij hem zal verloochenen voor de haan kraait. Op één na meest rechtse afbeelding: de genezing van een blinde. Deze lijkt me duidelijk. Op twee na meest rechtse afbeelding: ik heb geen idee. Bruiloft in Kana, Jezus verandert water in wijn??
Aan de linkerzijde is het derde plaatje de voetwassing of de vrouw die de zoom van Jezus’ kleed aanraakt. Dan opnieuw een bruiloft in Kana? Helemaal links: Paulus en de slang. En steeds weer boekrollen. Wat op zich iets zegt over de wijze waarop de kunstenaar Jezus zag: als een leraar, als een redenaar. Dat wel.
Maar goed. Ik kom er dus niet echt uit. Paulus en Petrus symmetrisch links en rechts, Jezus in het midden bij het doorgeven van de Wet: dat snap ik nog wel. Maar twee bruiloften te Kana? Waarom nu net deze scènes? Wie helpt?
[Dit was het 487e voorwerp in mijn reeks museumstukken. Wordt vervolgd.]
Zelfde tijdvak
Het Colosseum (2): bezoekersaugustus 6, 2024
Romeins Jeruzalemaugustus 6, 2023
Jona en de pompoenmei 8, 2024
Anyone’s guess.
Bij de derde scene van rechts denk ik meteen aan de parabel van de arbeiders in de wijngaard (mand met druiven? Linksonder). Maar waarom heeft de toegesprokene een wandelstok of staf in de hand? Mt 20, 1-16
Tweede van links: parabel van de verloren zoon die op het punt staat te vertrekken? Staf of wandelstok. De “geldbuidel” linksonder zou dan zijn erfenis kunnen zijn?
De bebaarde man als “berg” onder de Bergrede-Jezus lijkt trouwens verdacht veel op de Vader-God Baäl/Saturnus
Ik denk bij de tweede van links aan Jezus die zijn discipelen op pad stuurt. De discipel heeft een stok voor op reis en het is de discipel, niet Jezus die de boekrol in de hand houdt. Bij de derde van rechts heeft Jezus de stok en de boekrol en is er iemand die iets vraagt of onderwezen wordt. Maar ik geen idee op welke tekst dit betrekking heeft. Bij de derde van links denk ik eerder aan de voetwassing, dan zou de mannenfiguur Judas moeten zijn. De vrouw die het kleed aanraakte naderde van achteren.
De centrale scène komt op meer sarcofagen voor o.a. op sarcofaag Lateranen 174 die onder de Sint Pieter is gevonden (waarvan een gipsen replica in Museum Romeinse Katakomben in Valkenburg staat). De man met de doek boven zijn hoofd wordt geïnterpreteerd als de hemelgod Caelus (=Ouranos). De afbeelding zou geïnspireerd zijn op Jesaja 2 2-4.
In vroegchristelijke kunst gebruikt Jezus soms een staf bij het verrichten van zijn wonderen. Een leuke blog hierover is https://www.biblicalarchaeology.org/daily/people-cultures-in-the-bible/jesus-historical-jesus/jesus-holding-a-magic-wand/
Daar ook een sarcofaag met de bruiloft te Cana en de wonderbaarlijke spijziging.
De derde van links is de vrouw die Jesus’voeten zalft. De man rechts is de leerling die zich ergert omdat het geld van de olie beter aan de armen was besteed. De derde van rechts: de amnd met brood voorafgaande aan de wonderbare broodvermenigvuldiging. Allebei zijn het voorstellingen in verband met Jesus’ optreden als leraar.