Een Fenicisch ivoortje uit Andalusië

Fenicisch ivoortje (Archeologisch museum, Córdoba)

In de negende eeuw kwam de Fenicische kolonisatie op gang, met stadstichtingen in bijvoorbeeld Tunesië, op Sicilië en aan de kusten van Spanje. Zo kwamen allerlei producten uit het Nabije Oosten naar het westen, waar kunstenaars zich erdoor lieten inspireren. Niet van de ene op de andere dag, natuurlijk: de invloed is pas later echt te merken. Voor Griekenland, waar men ook inspiratie ontleende aan de oosterse kunst, spreken kunsthistorici van de “oriëntaliserende fase”. Die begon zo rond 750 v.Chr. of een tikje later, en duurde tot pakweg 650 v.Chr.

Het bovenstaande stukje ivoor komt uit Montoro, even stroomopwaarts langs de Guadalquivir van Córdoba. Het is vermoedelijk een importstuk, maar dat zeggen archeologen vooral omdat ze geen parallel kennen die door de bewoners van Andalusië is vervaardigd. Dat is overigens best een sterk argument. Werkelijk unieke kunstvoorwerpen bestaan niet.

Maar wat stelt dit ivoortje voor? U herkent een paardenhoofd en tussen de benen herkent u een plant. Boven- en onderaan zijn twee banden met een geometrische decoratie. Meer is er niet te zien.

Gelukkig bestaan unieke kunstvoorwerpen niet. Soortgelijke ivoortjes zijn bekend uit het Nabije Oosten. Ze werden vaak – maar niet uitsluitend – gemaakt in Fenicië. Het museum in Bagdad bezit de grootste collectie, allemaal uit deze periode en allemaal gevonden in de oude Assyrische hoofdstad Nimrud. Hieronder ziet u twee mogelijke reconstructies, voorgesteld door het archeologisch museum in Córdoba. Ik vind het een intrigerende gedachte dat de Andalusiërs ergens rond 700 v.Chr. Fenicische kunstvoorwerpen bezaten waar de koning van Assyrië de neus niet voor ophaalde.

Twee reconstructies van het Fenicische ivoortje

[Dit was het XXXe voorwerp in mijn reeks museumstukken.]


De Thraciërs (1)

februari 24, 2026

Het zegel van Hizkia

december 2, 2015

Strijdwagen

december 27, 2019
Deel dit:
Reageren is alleen mogelijk voor site‑leden.
Log in met je uitgenodigde account of vraag lidmaatschap aan bij de redactie.