Dag Ben

Ben Lendering, vorige maand
Ben Lendering, vorige maand

Mijn vader, Ben Lendering, hield van lezen. Ten Huize Lendering staan twee boekenkasten in de woonkamer, is de overloop één grote boekenkast en staan op zijn studeerkamer nog meer boekenkasten. Vroeger bezat mijn vader nog meer boeken, maar de laatste maanden heeft hij er nogal wat weggegeven aan zijn gasten. Zo kreeg ik onlangs een strekkende meter Vondel mee.

Of mijn vader Vondels opera omnia van kaft tot kaft heeft gelezen weet ik niet, maar ik sluit het allerminst uit, want hij las echt alles – nou ja, bijna alles – en was bepaald niet eenkennig. Fictie en non-fictie, Nederlandse en buitenlandse literatuur. Zijn laatste boek was, als ik zijn cryptogrammenboekje niet meereken, Pier en oceaan van Oek de Jong. Hij heeft het niet meer uit gekregen, want hij is afgelopen maandag overleden, in het gezelschap van mijn moeder, mijn broer en ikzelf. Alleen mijn zus op Curaçao kon er niet bij zijn. Het laatste gesprek dat hij voerde was met mijn moeder, die hij verzekerde dat hij geen pijn had.

Lees verder “Dag Ben”

Karel ende Elegast (1)

Handtekening van Karel de Grote. Dit soort monogrammen waren de Late Oudheid en Vroege Middeleeuwen heel gangbaar en zeggen niets over Karels veronderstelde analfabetisme.
Handtekening van Karel de Grote. Dit soort monogrammen waren in de Late Oudheid en Vroege Middeleeuwen heel gangbaar en zeggen niets over Karels veronderstelde analfabetisme.

Ik vertelde al eens dat een oude vriend ongeneeslijk ziek is. Hij leest graag en bezit een bibliotheek om jaloers op te zijn. Dat leidt tot soms wat wrange cadeaus: al ik aanstalten maak weg te gaan, drukt hij me vaak nog een boek in handen. “Ik heb het niet meer nodig.” Inmiddels bezit ik ongeveer een meter boeken meer dan ik boekenplanken heb. Mijn laatste aanwinst droeg daar gelukkig slechts een paar millimeter aan bij: Karel ende Elegast.

En ineens was ik weer in 4 vwo, al herinner ik me niet of we de geestige ridderroman destijds klassikaal hebben gelezen of dat ik ervan heb kunnen genieten voor mijn literatuurlijst. Het is in elk geval een ontzettend geestige tekst, die de vraag bij me deed opkomen wat er vorige maand in Christiaan Weijts is gevaren dat hem deze ridderroman deed typeren als verstoft monument. Hij betoogde dat er op de middelbare school andere teksten moesten worden gelezen, opdat kinderen het lezen leuker zouden vinden. Me dunkt dat ze dan juist de Karel ende Elegast moeten lezen: een verhaal dat zowel spannend als grappig is, en bovendien helpt het heilige eigen gelijk van onze eigen tijd wat te relativeren.

Lees verder “Karel ende Elegast (1)”

Allerzielen

Ingang van een begraafplaats, Medemblik

Vlak voor ik vertrok naar Oezbekistan, werd ik gebeld door een oude vriend, die me vertelde dat hij ernstig ziek was. Het was onwerkelijk om daar in de vertrekhal van Schiphol te spreken over een nare diagnose, medisch onderzoek en de mogelijkheid dat hij nog maar enkele maanden te leven zou hebben.

Afgelopen zondag ging ik op visite. Met zijn echtgenote praatte hij zijn gasten bij over de mogelijke behandelingen en zijn afnemende kans op herstel. In alle jaren dat ik hem ken heeft hij over ziektes nooit dramatisch gedaan, en ook nu was hij realistisch. Hoewel zijn levenseinde nog niet nabij is, weet hij dat het de komende maanden steeds minder zal gaan en het werd ons duidelijk dat hij de hem nog resterende tijd optimaal wilde benutten: hij had het gesprek voorbereid met een A4tje vol aantekeningen, alsof hij dacht “ziezo, dat is afgehandeld, en ik ga nu met volle teugen genieten van wat ik nog krijg”.

Lees verder “Allerzielen”

Onbevangenheid

Gevelsteen (Hobbemastraat 9, Amsterdam)

Ik schrijf dit in de trein naar Apeldoorn, waar ik mijn ouders wil opzoeken. Geen problemen in de stiltecoupé dit keer (dat wil zeggen dat de twee pratende dames zich op hun gedrag lieten aanspreken en elders gingen zitten, waarvoor mijn ongeveinsde dank) en over die vervloekte OV-chipkaarten schrijf ik nog een andere keer.

Nee, dit stukje is veel tragischer. Mijn vader belt en vraagt hoe laat ik er zal zijn. Ik moet antwoorden dat ik dat niet weet omdat de trein momenteel in Hilversum stilstaat. Er staat in Baarn een treinstel defect te zijn en mijn trein kan daardoor niet vertrekken.

Lees verder “Onbevangenheid”

Dat weten alleen moeders

oma
De moeder van mijn vader.

De foto toont de moeder van mijn vader. Ik zal eerlijk zijn: ik weet niet wat haar naam is. Dat klinkt wat harteloos, maar het heeft een eenvoudige reden, namelijk dat ik haar nooit heb gekend. Ze is in 1948 overleden, vijftig jaar oud. Tegenwoordig worden mensen gemakkelijk veel ouder, maar destijds waren volksziektes als tuberculose nog dodelijk. Ik weet overigens niet zeker of ze aan de tbc is overleden. Ik zal mijn vader eens vragen als ik hem zondag zie.

Lees verder “Dat weten alleen moeders”