De Gouden Hoed van Berlijn

De Gouden Hoed van Berlijn (Neues Museum, Berlijn)

Op de Bronstijdexpositie in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden, die ik al eens aanstipte, is momenteel de Gouden Hoed van Schifferstadt te zien, die in 1835 is gevonden in de buurt van Spiers. Het wonderlijke voorwerp is ergens tussen 1400 en 1300 v.Chr. vervaardigd. Negen jaar later dook nog zo’n voorwerp op, dit keer in Avanton bij Poitiers. Dat is ruwweg even oud en ik zal niet snel vergeten hoe ik het eind oktober zag in het Musée Archéologie Nationale in Saint-Germain-en-Laye: het cliché “magisch” was zeker op zijn plaats. Een derde hoed is in 1953 in de omgeving van Neurenberg bij Ezelsdorf gevonden. Die wordt gedateerd rond 1000 v.Chr.

Tot slot verwierven de Berlijnse musea in 1996 een hoed met een schimmige herkomst. Ook die Gouden Hoed van Berlijn dateert van rond 1000 v.Chr. Ik heb het een paar keer gezien, sensationalistisch opgesteld in mysterieuze duisternis. Ondanks het gekunstelde pathos waarmee het Neues Museum het presenteert, blijft het een indrukwekkend voorwerp. Het is vijfenzeventig centimeter hoog en weegt een pond.

Lees verder “De Gouden Hoed van Berlijn”

Papyri in Berlijn

Fragment uit Homeros' Ilias.
Fragment uit Homeros’ Ilias (Grieks)

De oude wereld kende een geletterde elite. In het derde en tweede millennium, de Bronstijd, was deze nog zeer klein, maar na de uitvinding van het alfabet, dat maar twee dozijn tekens nodig heeft om informatie over te dragen, kon het aantal geletterden groeien. Misschien kon wel 10% van de mensen lezen en schrijven.

De geletterdheid was echter een andere dan die van ons. Wij hebben geleerd om te gaan met enorme hoeveelheden informatie. We lezen liever niet dat een zonsondergang allerlei romantische gevoelens losmaakt, want dat is al honderd keer gedaan. Liever lezen we dat de avond tegen de hemel is uitgespreid “like a patient etherized upon a table”.

Lees verder “Papyri in Berlijn”