De Akra in Jeruzalem

Antiochos IV Epifanes (Bodemuseum, Berlijn)

Zoals de lezers van deze kleine blog weten, voorspelt de combinatie “Israël” en “archeologie” doorgaans weinig goeds (want), maar dit keer lijkt er dan toch iets te zijn opgegraven dat gewoon echt nieuws is: de Akra in Jeruzalem, de dwangburcht die de Seleukidische koning Antiochos IV Epifanes (r.175-164)  in de lente van 167 v.Chr. liet bouwen.

De context: het was onrustig in Judea. De hogepriesterlijke familie der Honiaden had niet langer het alleenrecht op de macht, maar moest andere families naast zich dulden, zoals de Simoniden en de puissant rijke Tobiaden. De tegenstellingen kregen extra betekenis doordat deze families politieke affiliaties hadden met de Hellenistische vorstenhuizen in Egypte en Syrië. Bovendien was er onenigheid over de zuiverheid van de cultus, zoals gedocumenteerd in de Tempelrol, een van de allerbelangrijkste (en oudste) Dode Zee-rollen. Kortom, het smeulde.

Lees verder “De Akra in Jeruzalem”

Masada

Loonstrookje uit Masada
Loonstrookje uit Masada

Vrijdag was ik bezig met het overplaatsen van enkele pagina’s van de Livius-website, die eerst in een nieuwe stijl moeten worden opgemaakt om er überhaupt aan te kunnen gaan denken het materiaal op een aanvaardbaar niveau te brengen. Momenteel ben ik bezig met de Romeinse legioenen, waarvan er vierentachtig bij naam en toenaam bekend zijn. De helft daarvan mag gelden als de “echte” legioenen, de andere helft gaat om laatantieke eenheden die kleiner waren en andere taken hadden dan de traditionele regimenten.

Nu ik er toch mee bezig ben, zoek ik uit of er nog foto’s bij horen. Leuk werk, want je ziet op die manier wat terug van je vakanties. Zo vernieuwde ik gisteren de pagina van het Tiende Legioen Fretensis, de eenheid die in 74 na Chr. Masada innam, een bolwerk dat werd verdedigd door zogeheten “sicariërs”. Onze voornaamste bron voor de oorlog, Flavius Josephus, veinst dat het ging om joden, maar erkent op een onbewaakt moment dat er ook niet-joden bij waren. Desondanks is Masada een symbool van modern Israëlisch nationalisme geworden. Ik ken iemand die er zijn militaire eed heeft afgelegd.

Lees verder “Masada”

Flavius Josephus

Misschien stelt dit portret uit de Ny Carlsberg Glyptotek in Kopenhagen Flavius Josephus voor. Zeker is dat niet.

Eén van de belangrijkste bronnen voor mijn komende boek, Israël verdeeld, is het oeuvre van de Joodse historicus Flavius Josephus, de gelatiniseerde versie van zijn eigenlijke naam Josef ben Mathityahu ha-Kohen. Geboren te Jeruzalem in 37 na Chr. in een rijke, priesterlijke familie, deed hij naar eigen zeggen kennis op van de verschillende religieus-politieke stromingen van zijn tijd: de sadduceeën, de essenen en de farizeeën. Ook verbleef hij een tijdje in de woestijn bij een charismatische leraar.

Toen in 66 de opstand tegen de Romeinen uitbrak, maakten de Joodse autoriteiten hem tot generaal in Galilea, waar hij veel tijd verloor aan een conflict met Johannes van Gischala, de leider van een boerenmilitie. De Romeinse generaal Vespasianus kon, dankzij de verdeeldheid van zijn tegenstanders, het gebied snel veroveren. Josef en zijn mensen werden geïsoleerd in de vesting Jotapata, waar ze besloten zelfmoord te plegen. Door een wonderlijk toeval overleefde Josephus het; hij lijkt het te hebben beschouwd als een goddelijke ingreep, al is niet uit te sluiten dat hij dubbelspel heeft gespeeld. Hoe dit ook zij, vanaf dit moment beschouwde hij de Romeinse heerschappij als de wil van God en keerde hij zich tegen de opstandelingen.

Lees verder “Flavius Josephus”